Google

This is a digital copy of a book that was preserved for generations on library shelves before it was carefully scanned by Google as part of a project to make the world's books discoverable online.

It has survived long enough for the copyright to expire and the book to enter the public domain. A public domain book is one that was never subject to copyright or whose legal copyright term has expired. Whether a book is in the public domain may vary country to country. Public domain books are our gateways to the past, representing a wealth of history, culture and knowledge that's often difficult to discover.

Marks, notations and other marginalia present in the original volume will appear in this file - a reminder of this book's long journey from the publisher to a library and finally to you.

Usage guidelines

Google is proud to partner with libraries to digitize public domain materials and make them widely accessible. Public domain books belong to the public and we are merely their custodians. Nevertheless, this work is expensive, so in order to keep providing this resource, we have taken steps to prevent abuse by commercial parties, including placing technical restrictions on automated querying.

We also ask that you:

« Make non-commercial use of the files We designed Google Book Search for use by individuals, and we request that you use these files for personal, non-commercial purposes.

4 Refrain from automated querying Do not send automated queries of any sort to Google's system: If you are conducting research on machine translation, optical character recognition or other areas where access to a large amount of text is helpful, please contact us. We encourage the use of public domain materials for these purposes and may be able to help.

4 Maintain attribution The Google "watermark" you see on each file is essential for informing people about this project and helping them find additional materials through Google Book Search. Please do not remove it.

4 Keep it legal Whatever your use, remember that you are responsible for ensuring that what you are doing is legal. Do not assume that just because we believe a book is in the public domain for users in the United States, that the work 15 also in the public domain for users in other countries. Whether a book is still in copyright varies from country to country, and we can't offer guidance on whether any specific use of any specific book is allowed. Please do not assume that a book's appearance in Google Book Search means it can be used in any manner anywhere in the world. Copyright infringement liability can be quite severe.

About Google Book Search

Google's mission is to organize the world's information and to make it universally accessible and useful. Google Book Search helps readers discover the world's books while helping authors and publishers reach new audiences. You can search through the full text of this book on the web

aühttp://books.google.com/|

3 b105 025 b18 Qu?

-

*n

Sac oir pp. cue

PATROLOGLUE

CURSUS COMPLETUS,

SEU BIBLIOTHECA UNIVERSALIS, INTEGRA, UNIFORMIS, COMMODA, OECONOMICA,

0NMIUM SS, PATREM, DOCTORUM SCRIPTOREMQUE ECCLESIASTICORUM

NIVE. LATINORUM, SIVE. GIUECORUM,

QUI AB .£VO APOSTOLICO AD TEMPORA CONCILIL TIIDENTIN (ANNO 1545) PRO. LATINIS ET CONCILIL FLORENTIN] «ANN. 1339) PRO GICECIS FLORUERUNT :

RECUSIO CHRONOLOGICA

OMNIUM QUZE EXSTITERE MONUMENTOHUM CATHOLICAE TRADITIONIS PER QUINDECIM PRIMA SCCLESLE S-EUGULA ET AMPLIUS,

JUXTA EDITIONES ACCURATISSIMAS, JNTER SE CUMQUE. NONANULLIS CODICIBUS. MANUSCHIPIIN COLLATAS, PERQUAM DILIGENTER CASTIGATA ἢ DIFRSERTATIONIDUS, COMMENTARIIS VARIISQUE. LECTIONIBUS CONTINENTER ILLUSTRATA ; OMNIBUS OPERIBUS POST AMPIISSIMAS EDITIONES QUAE TRIBUS. NOVISSIMIN. NJECULIS DEHENTUR ABSOLLTAS DETLUTIS, AUCTA . INDICI BUS PAKTICULARIBUS ANALYTICIS, SINGULOS SIVE ΤΌΜΟΝ, SIVE AUCTORES. ALICUJUS MOMENII SUBSEQUENTIB! &, DONATA; CAPITULIS INTHA IPSUM TEXTUM KITE DISPOSITIS, NECNON ET TITULIB SINGUI ARUM PAGINARUM MAHGINEM SUPEIIOHEM DISTINGUENTIBUS. SUBJECTAMQUE MATERIAM SIGNIFICANTIBUS, ADORNATA ; OFEHIBUS CUM DUBIIS, TUM APOCRYPHIS, ALIQUA VERO AUCTORITATE IN ORDINE AD TRADITIONEM ECCLESIANTICAM. POLLENTIBUS, AMPLIFICATA;

DUCENTIS ET AMPLIUS LOCUPLETATA !NDR IDUS AUCTORUM. NICUT. ET OPERUM, ALPHABETICIS, CHII'UNOLOCGICIS, STATISTIUI, SYNTHETICIS, ANALYTICIS, ANALOGICIS, IN QUUDQUE RELIGIONIS PUNCTUM DOGMATICUM, MORALE, LITLHGICUM, CANQNI- CLM, DISCIPLINARE, IHISTORICUM, KT CUNCTA ALIA NINE ULLA LACHPTIONL: SED PH.ksritTIM DUOLUSN INDICIBUS IMMENSIS ET GENERALIDUS, ALTERO scILICi. T HERUM, Qvo ΟΝ ΝΙ LIO, QUIPQUID NON SOLUM TALIS TALISVE PATEH, VEKUM ETIAM UNLSQUISQUE. PATRUM, NE UNO QUIDEM UMISSO, IN «t ODLIRET THEMA. SCIUPSERIT,

UNO INTUITU CONSPICIATUR; ALTERO SCHIPTUICE,SACIUE, EX ὦ Lzc1O0Hl COMPEHIRE SIT OBVIUM QUINAM PATRES ET IN QUIBUS OPERUM. SUORUM LóCls SINGULOS SINGULORUM LIBRORUM SCRUIPTUR.E VERSUS, A PRIMO GENESEOS URQUE AD NOVISSIMUM APOCALYPSIS, GCOMMLNTATI SINT.

EKDITIO ACCURATISSIMA, C.ETEHISQUE OMNIBLS FACILE ANFEPONENDA, 51 PEHRPENDANTUMK : CHARACTEEUM. NITIDITAB, CHART QUALITAR, IMIEGHITAS ILXTUSN, PEEFECTIO — CORHECIIONIS, GPEEUM — KLCUSORUM — TUM VAIIETAS TUM NUMERUB, FUHMA VULUMINLM PFUQUAM. CUXMUDA ΚΙ ΕΝ TUTO PATEGLOC LE DECURSU CUNSTANTKIL SIMILIS, PRETI] EXIGLITAS, PH-£SERTIMQUE 1814. COLLECTIO, UNA, METIIODICA ET CHRUNOLOGICA, SEXCENIOKUM FKAGMENTURUM OPUSCI LUHLMQUE. HACTENUS. Hit ILLIC. SPARSORUM,

PHIMUM AUTEM IN NOSTEA BIBLIOTHECA, EX. OPEEIBUS. ET MSS. AD OMNES JKETATES, LOCOS, LINGUAS. FüORMASQ! E. PERTINENTIBUS, COADUNATOHUM.

SERIES GRELECA POSTERIOR,

IN QUA PRODEUNT PATRES, DOCTOREsS SCRIPTORESQUE ECCLESIE. GR.EC.E AB EVO PHOTIANO AD. CONCILII USQUE FLORENTINI TEMPORA :

ACCURANTE J.P. MIGNE, Biibliotheese cleri universse, SIVE CLRSUUM COMPLETORUM IN SINGULOS SCIENTLI.E ECCLESIASTIC.E RAMOS EDITORE. P

-

PATROLOGIA, AD INSTAR IPSIUS ECCLESIE, IN DUAS l' ARTES DIVIDITUR, ALIA. ΝΈΜΤΙ. LATIN, ALIA GRAECO-LATINA. LATIN, i, dAM PENITUS EXARATA, QUOAD PIi1MAM SERIEM viuiNTPQU INQUE 1.1 DUCLNTIS VOL! MINIBU S MGLESUA STAT, MOXVE POST PIRACTOB INDICES STABIT, AC. QUINQUE-VIGINTI-CENTUM ET MILLE. JRAÀI* VENIT. ΣῈ ἘΠῚ DUPLICI EDITIONE TYPIS MANDATA EST. PKIOR ΟΝ TEXTUM UNA CUM VEESIONE. LATINA LATERALIS AMPLECTITUB, &I AD 5uvkM ET. CENTUM MOLUNINA PERVENIT, SED SINE INDICIBUS 1 POSTERIOR AUFEM HANC. VERSIONEM TANTUM EXHIBET, IDEOQUE INTRA Q! INQUÉ ET QUIN- QUAGINTA VULUMINA HETINETURE ; 0 TIAQUE. VIGESIMA QUAETA DIE DECEMBRIS 18G OMNINO APPARUERAT. UNUMQUODQUE VOLUMEN GIGECU-LATINUM. 0CTO, UNUMQUODQUE. MERE LAIINUM QUINQUE FyNCIS SOLUMMODO. EMAITER : UTROBIQUE VELO, UT PRETID HUJUS BENEFICIO FHUATULE EMPTOR, GULI ECTIONEM. INIEGZOM SIVE GEACGAM SIVE LATINAM, $36 vur.U- MINIDLS PRO AMPLIORI EDITIONE EY 272 Pho MINORI AESQUE INDICIEUS. CONSTANIEM. COMPAHET NECESSE EHIT, 8LICUS ENIM CUJUSQUE VOLUMINIS AMPLITUDINEM NECNON LET DIFFICULTATZS VARIA l'RETIA .EQUSB?NI, ATTAMEN, SI QUIS EMAT INTEGRE ET SEGRSIM COLLECTIONEM G6RAECO-LATINAM, VEL EAMDEM EX 6RAECO. LATINE VERSAM, 1UM QUODQUE VOLUMEN PHO NOYEM VEL PHO SEX FHANUIS. oBRTIINELEIT. IT. CONDITIONES &EEIERUS PATEOLCGILE NONIIUM. EXCUSIS APPLICANTUR.

———— ÁÁ 0-42 2 —M————— . PATROLOGLE GR.EC.E TOMUS CXI.

NICOLAUS CP., EUTYCHIUS ALENANDRINUS, BASILIUS. NEOPATRENSIS, BASILIUS C.ESARIENSIS, COGNOMENTO MINIWES.. ALII.

——WÁÁáÁÁíá o umm EXCUDEDATUR. ET VENIT APUD J.-P. MIGNE EDITOREM, IN VIA DICTA D'AMBOISE, OLIM PROPE. PORTAM LUTETLE PARISIORCM VULGO. D'ENEER NOMINATAM, SEU PETIT-MONTEUUGE, NUNC VERO INTRA. MOENIA. PARISINA.

1963 a

*:AEA

MJ wo M2 Pu v. Hl

SAECULUM X, ANNI 935-936.

NIKOAAOY,

APXIEIIIZKOHOY KONZTANTINOYIIOAEQX.

EHTZTOAAI.

NICOLAI,

CONSTANTINOPOLITANI ARCHIEPISCOPI,

EPISTOLE.

ACCEDUNT

EUTYCHII ALEXANDRINI, BASILII NEOPATRENSIS, BASILII C/ESARIENSIS, COGNOMENTO MINIMI, MOSIS BAR-CEPH.E, THEODORI DAPIINOPAT.E, NICEPHORI PRESBYTERI CP.,

QUAE SUPERSUNT ;

ACCURANTE ET DENUO RECOGNOSCENTE J.-P. MIGNE, Biblisthecw Cleri universe Meer. n | CUBSUUM COMPLETORUM IN SINGULOS SCIENTLE ECCLESIASTICAE RAMOS EDITORE ἡ

———HÓ Han ODER RIS D OCCUR Cun a c τας τυτωστττν,

TOMUS UNICUS.

vENIT 10 FRANCIS. GALLICIS.

EXCUDEBATUR ET VENIT APUD J.-P. MIGNE EDITOREM IN VIA DICTA D'AMBOISE, OLIM PROPE PORTAM LUTETLE PARISIORUM VULGO JD'ENFER NOMINATAM, SEU PETIT-MONTROUGE, NUNC VERO INTRA MOENIA PARISINA.

1863

. “-.«--...-

$5 m s. "5 x * ut

TRY "T HOLICA.

. SSJECULUM X, ANM 925-056.

ELENCHUS

AUCTORUM ET OPERUM QUI IN HOC TOMWHO CXI CONTINENTUR

NICOLAUS CP. PATRIARCHA. Prefalio. Col. Homilia de capta Thessalonica (fragmentum). Nicolai Epistolie CLXIII, Graece ex editione card. Ang. Maii, Latine ex interpreta- tione nostra. Liber ad prepositum Sacri. Montis, ut typus in ordine vit;e, Grece lantum ap.

Maium ANONYMUS. Monitum. Fragmentum historicum. BASILIES NEOPATRENSIS METROPOLITA. Prologus interpretationis duodecim prophetarum minorum.

BASILIUS CXESAREZE CAPPADOCLE EPISCOPUS, COGNOMENTO MINIMUS.

Commentaria. ad. S. Gregorii Nazianzeni orationes. imemorentur. (antum | utpote jam edila tom. XXXVI).

GREGORIUS CESARE;E CAPPADOCEE. PRESBYTER.

Vita S. Gregorii Nazianzeni vide tom. XXXV. In synodum Nicenaim.

JOSEPHUS GENESIUS. Chronozraphia Bysantina ((eide inter Scriptores post Theophanem, tom. CIX). ANONYMUS.

Vita S. Lucie Junioris. LEO GRAMMATICUS. Annales Byzantini (vide tom. (Δ΄. ANONYNUS. Vita S. Clementis Bulgarorum. episcopi. (ezstat. tom. CXXVI, in appendice ad Theophylactum., eui a nonnullis lribuitur:.

MOSES BAR-CEPHA, SYRUS.

] SES Me de Paradiso ex sermone Svrivco. in. Latinum. translata ab. Andrea Masio. THEODORUS DAPHNOPATA. Notitia.

Encomium S. Joannis Baptistae (Exstat inter opera. Theodoreli, tom. LXXXIV). Oratio in translationem manus. S. Joannis Baptist? Antiochia Constantinopolim.

NICEPHORUS PRESBYTER CP.

Vit! S. Andreze Sali seu. Stulti, ex. Actis SS. Bolland. Promittitur Conradi Jan- ninghi Commentarius.

EUTYCHIUS ALEXANDBRINUS PATRIABRCHA.,

Aunales, seu liber historicus ἃ tempore Adami ad annos usque Hejirze Islamitieze, ex Arabico in Latinum sermonem translati.

GEORGIUS. MONACHUS. Historia Byzantina «eide tom. CIX, in Seriploribus post Theophanem).

056417 E i12 Mos.

601 611 611

631

T "c

. "PÍUEFATIU, 14

iuseruit ad annum nongsutéswra ἢ iprímum, ubi A promittebat. Probatis autem in adversum monium

allegat « promulgatam , 3b, impératore hoe Leone constitutionem, qua, "prohibuit terilum | matrimo- nium, uud Contrabentes poena per sacros cano-

.. Hes siatuía plecterentur. intérim ille idém, qui πὰ hiec sanxit, post tertiam uzorem defurtetam, adliuc

quartem accepit. Cujus rei causa Nicolaus pa- triarcha ab ecclesia ejeetus est, omnesque ille turbe sunt subsecatm in ejus ejectione et Eutbymii subrogatione, cum schismate divisa la Ecclesia, Nicolao alii, alii vero Euthymio inlzrerent. At quomodo se babuerit quadrigamia ἰδ! Leoois im« peratoris in conjugum successione, ex Pra'ambulis Constantini Porphyrogeniti ad edictum unionis ex fibro 1. Novellarum Juris Orientalis » describit,

munimentis, urbisque, ex populi copia et machi- Mis, securitate 3€ presidio censpecto, spe dece- ptus, ἴα loeum Hebdomum dictum pacis oblaturus (mádera reversas est. Procuratoribus pacem oblatam libenter excipíentibus, Simeon Theodorum magi- strum de illa tractaturum misit. Nicolaus autem patriarcha, Stephanus ei Joaunes magister, impe

ratore secum ducto, Blachernas usque profeeti

filios Simeonis geminos induxerunt in urbem, qui ip polatiis una cum imperatore coovivati sunt

Nicolao vero patriarche ad Simeonem accedenti, ipse Simeon caput inflerit. Patriarcha igitur super eum orationem fusurus, stennnatis vice proprium capitis tegumentum ejus imposuk capiti. Donis

itidemque videri petest tomo I, pag. 105. Sed po- B itaque immeasis et quam maximis excepti Simeon

tius ad restituendum in sedem S. Nicolaum pro- peremus : quo nos maanducens trabit Leo Gram matieus ita scribendo.

8. « Cam Leo imperator, gravi morbo jactatus, suecessorew suum fratrem Alexandrum designas- sel,. essetque obtestatus μὲ Constantinum fium sumi protegeret; diem extremum obiit undecimo die Mali : » quem etiam diem obilus assignat Ce- drenus. Mensem Maium solnm »adicat Zonaras : at Curopalates Scilitza ait « 14 Junii mensis deces- sisse e vità. » Annusis erat nongentesimus undeci- tus. « Turo, inquit Leo Grammaticus, imperavit Alexander tina cem Constantino Leonis (tio annum aum dies vigluti novem : missoque ad Nicolaum ad Galaeréehas nuntio, Euthymium patriarcham deposuit, οἱ Nicolaum secundo veatitwit, Habuit autem Alexander ad Magnmauwram eeniüma, ei concilium celebravit, atque Eutbymium ab Agatho advocavit : eumdemque cum Nicolao. patriarcha sedere jusso, judieii assessores ejus depesitioni vaeabant a(tentins, cum dedecore venerandi et per omnia mirandi viri: colendam barbam vellicantesg, eliaque opprobria et injurias inferenteá : quas Auiete et maneuete honerabilis et sacer vir tolera- brt. Ex quibus ad Agethi edes vita funetas, in froprie monasterio juxia. Peamathbium depbsitus €wt.... Alexandor imperator mori s& prievidens, Nieolso patriarcha, et Stepbano Magistro, et Joammo

et ejus fllii in patria. reversi sunt, δὲ invicem discordes ob prefate pacis conditiones...

B. « Constantinus imperator revocatam a matte et ad se translatam imperii potestatem omnem declaravit, et Nicolsun patriarcham, Stephanum- que magistrum in palatio sibi adesse mandavit... Wnperstor et. patriarcha Joannem Garidam ad se vocatum Sehelarem Domesticum esse jusserunt, veriti ne Phocas. in rebellionem deüceret.... Nice- tas astem patrieius, Romani consocer, in palatium profectus, Nicolaum patriarcham inde. dejecit... Sscrorsm autem jejeniorum quinta hebdomade, mense Aprili, llelene Romani fim contractus nupUalis arrha a Constantino imperatore traditur, εἰ lertia Paschatis feria, Galilez dicla, benedicitur, et cum ca nupilalibus corollis redimitur a Nicolau patriarcha : et tuuc flemapes imperatoris pater declaratur, et Homani viee Christophorus ejus Alios hzteriarches institaitur.... Quarto «ero sopra vicesimbm Septembris mensis, Cxearis dignitate; Decemhris autem mensis decimo septiuo Christi Domini proparentum festo, imperii diademate 8 Constantino imperatore et Nieolao patriarclio Ro- manus ornaíur : sanctorum deinde Luüminum die Tbeodoram uxorem coronat. Mo» Mali mensis die decimo septimo indietione quinta (4), Christophorus Romani &liug imperator remuntiatur, et ejusdem mensis vicesimo sanete Pentecoses die festo ἃ

magistro Elada, εἰ Joanne rectore, et Eutbymio, D.Constantino. redimitor : istique duo soli. ejusdem

Bontitpe et Gabrielopulo procuratoribus iustitufis, 'Donstamino Leenis lio reliquit imperiom,... Eo Sogjue palatii potestatem sdepto, Nicolaus patriat- ehs rebu» communibus providebat, curamque ge- rebat quotidiaeorom regni negotiorem....

: 4&. « Mense porro Augusto Simeon. Bulgarie pribeeps, adversus Romanos comparato exerehu eum multitudíae gravi Cosstanihbopolit sppulit ; et vallo a Blaciernis ad poriaio Chrysem vocatam eireumdécio, urbem obsedil ; alisque spei sus in enblieé elatus, subacturum omnino nullo fabore

(a) ao nena. (9) Lege decima.

diei processu solemni per wrbem progressi suut. Porro Juiio mense indictione ottava(b) die Dominica, tótius Kceleulss ἃ Romano inita est concordia, cun- «tis tnelropolitis ei elericit, qui a Nicolai et Eu- tbyfiii: pártibus divisis vielerant animis, in con-

'semjíianem redeontibtis....

€. « Septembri vero mease itditione secunda (c), Simeon Bulgaris. princepo, coplis omnibus edoctís, advetaus Constantinopolim expeditionem parat. inde Thraciam οἱ Macedoniam: depopulstur, incendía ubi- que spargit, evertit omia, et ad arbores usque ex-

(c) Lege undecima.

43 PIUEFATIO., 9l wecessarium ait, propterea quod Armenii eatenus ab orthodoxse doctrinsz tramite aberraversnt. Quo ia loco Photii quoque decessoris sui legationem atque epistolam ad Zacbariam Armeniorum patriarcham memorat pro concordia atque ad ortbodoxiam reditu : etsi id tentamen ob temporum vicissitudines cassum evasisse ait. In postrema demum parte rem przedictam perorat Nicolaus, valde optans et urgens ut eligendus prasul sincera Eeclesize doctrina Constantinopoli imbuatur, quo in patriam reversus Arme- nincum populum baud religione minus quam civili pace Graecis adjungat. Hactenus Nicolai epistola. Verumtamen res inulto aliter accidit : pat;iarelia enim hoc tempore. clectus, Joannes sextus fuit, cogne- mento Historicus, qui sedem illam adiit anno 897. Is autem adeo ad concordiam dogmatum non secessit, ut se imo Cbalcedonensis synodi bostem in Historia sua palam profiteatur : et sspe quidem a Con- stantino imp., per Theodosium legatum, Constaotinopolim fuisse invitatum ait, nubquam tamen illuc profectum, ne pacis inita vel ineund: cum Chalcedonensis synodi asseclis schismaticas genti su» suspicionem przeberet. Classis quinta,

ΙΧ. Episcoporum totius orbis Christiani plenam notitiam quandonam collectam habebimus? Oriea- talium quidem nomina aggressus est enumerare Lequinius in Oriente Christiano; verumtamen, unius hominis vires is labor excedebat. Nibilominus majore adhuc ausu cardinalis Garampius, dom Vajicano tabulario praeerat, opus moliebatur inscriptum Orbis Christianus, cum infinita episcoporum congerie : verumtamen bsc quoque lucubratio in sehedarum innumerarum acervo ms. jacet. Sed enim illarum quidem regionum, quie peculiares episcopataum suorum scriptores nactsm sunt, facile episcopos, etsi nondum omnes, nanciscimur. Aliarum vero, quz plarimse sunt, regionum episcopos nusquam melius quam in Labbei ad concilia apparato cognoscimus, apud quem tam generalis quam geograpbicus epi- scoporum, qui in collectis ab eo conciliis nomiuantar, catalogus legitur. Attamen hie quoque numerus quantopere sit imperfectus, quotidie dignoscitur, primo quia nonuisi conciliis nititur, iterum quia coneilin ipss haud omnia neque tunc neque niodo sunt cognita : ecce enim nos ipsi incomperta Labbeo duo nuper vulgavimus, cum episcoporum muitorum subscriptionibus. Quorsum [Ὡς dicimus? Nempe ut quintam epistolarum Nicolai classem boc saltem título commendemus, quod Byzantini patriarchatus episcoporum nomina partim inaudita fortasse recitat, partim novo documento con(irmata. Nam de singularum episto- larum argumentis brevitatis gratia viz loqui possumus. Cum de Bulgari archiepiscopo jam retro dixerimus, reliquos alphabetieo ordine prusequemur, quorum si quam notitiam ex Labbeo vel aliunde hausimus, non reticebimus. Ep. 58, 118, 135, 154, 135 Alanie arcbiepiscopatus est in Leonis Sapien- tis schematismo apud Leunclavium t. I, p. 88. Alterius recentioris Alanis archiepiscopi scripta Grrca haud ponitenda mihi cognita sunt, qu:x postea literario orbi patefaciam. Ep. 65, Amisi Joannes. Ep. 415, Athenarum Nicetas interfuit concilio Constantinop. an. 870. Memoratur etiam ejus successor Sabas qui interíuit pseudo-synodo Photianzs an. 879. Ep. 115, Antioehie metropolita Eutbymius; in- tellige Pisidlze Antiochiam, qux revera erat metropolis, Labb. ind. geoyr. Ep. 116, 198, Chaldise Basi- lies; mendum videtur in concilio Constantinop. anni 870, ubi Basilius Chalcedonensis, fortasse pro Chaldiensis. Porro Chaldia fuit unum ez imperii thematibus in Pontica regione. Ep. 106, Chersonis archiepiscopus videtur ille Paulus qui hoc titulo subscripsit pseudo-synodo Photisanz an. 879. Ep. 151, Cyzici Demetrius. Ep. 50, 107, 120, 137, 138, Cyzici metropolita Ignatius. Ep. 95, 115, Clsudiopolos Theoctistus. Ep. 29, 41, 49, 48, 89, 94, 124, 152, 451, 154, 160, Ephesi metropolita Gregorius scribi- tur in Oriente Christiano, t. 1, p. 685, et apud Labb. interfuit pseudo-synodo Photians. Ep. 152, Hera- eles Photius. Ep. 58, Iconii anonymus. Palladius quidem Iconii nominatur in epistola Leonis imp. apud Labb. t. 1V, p. 1856. Stylianus et Theopbylacus leonii in synodo Constantinop. an. 870. Theophilus Iconii in pseudo-synodo Photiana. Ep. 83, Hydrunti anonymus, videtur Mareus Hydruntinus qui fuit in pseudo-synodo Photiana. Ep. 104, 458, Laodices? metropolita Constantinus. Ep. 116, Larisssm Philippus. Ep. 49, metropolitis extra ceommouionem positis, ob schisma videlicet in eausa tetragamie ; 8 «quibus queritor se derelictum, a üliis patrem. Ep. 74, 100, Nicrez Alexauder in Oriente Christ. t. 1, p. 648. £p. 96, 97, Nicomedis Ignatius. Ep. 45. 119, 125, Patrarum metropolita Andreas. Ep. 108, 110, Pissi- nuntis Eustratius in pseudo-synodo Photians. Ep. 149, Sardium metropolita Antonius, Ep. 57, Synadis anonymus. Petrus Synnadensis in concilio Constantinop. anni 870. Nicolaus Synnadensis in pseudo- synodo Photiana anni 879. Ad hune scribere Nicolaum patriarcham eredendum'est. Ép. 117, 129, Sylzi Leo. Ep. 122, Ambrosius episcopus. Ep. 98, anonymus episcopus.

in bujus quinta classis epistolis agitur de ecclesiarum regimine, de schismate tetragamiss causa, de variis circa eam statem personis vel negotiis, de ejusdem temporis calamitatibus. In ep. 94 auingitee immunitatis ecclesiastice jus. Aliquot denique epistole familiares sunt et officiose. Anonymarum qui- dem epistolarum nonnullz absque dubio scribuntur ad episcopes.

Classis sexta. X. Scribuntur bujus classis epiatolae ad civiles magistratus. Horum notitiam vix ullam aut ne vix

«quidem scribam, quia de personis longus sermo foret, officiorum autem tituli noti sunt ex libris de di- guitsti?us aule Byzantinz, p:ziccturz denique plereque describuntur in Constantini imp. libro De

2] ᾿ NICOLAI CP. PATRIARCILE 48

servitutem αδάκει). Hcn demum malorum meorum gravissimum ! Sanclorum (ol cruciatus olim perpese »eliquie, profenorum ludibrio εἰ injuriis em vezantur, εἰ secundas pomos post obitum sustinent. Ubinam tnum, Demetri martyr, iusictum. auxilium? cur civitatis tue excidium permisisti? quomedo urbs, ex quo euin »ol conspicit, per twm presidium inezpngnabilis, tam gravi malo correpta est? cur impiorum super- biam pertulisti vutola tue insultantem ? cur husc, inquam, fiesi passus es? etc.

NIKOAAOY

APXIEIIIZKOIIOY KONZTANTINOYIIOAEQX EIITZTOAAI.

NICOLAI

ARCHIEPISCOPI CONSTANTINOPOLITANI EPISTOLAE.

- A ülustricsimum et clarissimum atque dilecium — A. Τῷ δόξῳ καὶ λαμπροτάτῳ dunpd tí s . aneram Creta. * nd Κρήνης xal roni die δα, PH ΤΗΣ

Omnis terrena potestas omnisque principstus. A Blase ἐπίγειος ἐξονσία καὶ ἀρχὴ ix τῆς ἄνωθεν anice,ez superno principatu pendet atque pote- ἤρτηται, ὦ φιλότης, ἀρχῆς καὶ ἐξουσίας, καὶ οὖκ

ϑίδι6; nec ulla inter. homines patestas, neque potens quisquam proprio ingenio potentiam in terr adipiscitur, quin concesserit Dominus is

ἔστιν ἐξονσία ἐν ἀνθρώποις, οὐδὲ δυνάστης ἐξ οἱ - κείας περινοίας ἐκὶ γῆς δυναστείαν κληρονομῶν, εἰ μὴ ὁ ἐν ὀφίστοις ἀξουσιαστῆς καὶ ἄρχων καὶ μό-

alüssimis rcguans solusque potens. Quare decet, νος δυνάστης κατανεύσῃ τὴν χληρονομίαν. Διὰ τοῦτο si Beri potest, quotquot inter bomines polentiam προσῆκεν, δὶ ϑυνατὸν, πάντα; τοὺς ἐν ἀνηρώποις obtinuimus, etiamsi ia nullo alio ioter &os «om» δυναστείαν λαχόντας, εἰ καὶ μηδὲν ἕτερον ἦν τὸ municore daretur, sermonibus tamen, εἰ quie ρος πρὸς δλλήλους κοινωνεῖν ἐπιτρέπον, χαὶ ποιεῖσθαι tentbe donum ab uuo eodemque sumus ceasecuti, τὴν διὰ λύγων προτομιλίαν, δι᾿ αὐτό γε τοῦτ», χἀθ᾽ nullam pratermittere diem quominus et literis εἰ ὅτι νῶν ἐξονσιῶν τὴν δωρεὰν παρ᾽ ἑνὸς ἐλάχομεν, legatis communicemus negotiorum peritie; illos μὴ διαλιμπνάνειν ὅσαι ἡμέρρε ποιεῖσθχι τὴν πρὸς vero qui majores tractant. magistratus, quo plug bo- ἀλλήλους χοινωνίαν, xat διὰ γραμμάτων καὶ δι" ἀπο-

nore affüciuntur εἰ tanquam fratres. inte su- perextolluntur mazimasque tenent potestates. Sed quid sibi volunt dicia? Dn» siquidem potestates omnem terrenam superaut potestatem, fratres Sara- cenorum scilicet ac Romanorum, non secus ac illa duo majora in firmamento luminaria : et propter μ΄ communiter εἰ fraterne so ad invicem habere filos oportet; neque ideo quod moribus, vita et eultu. discreperus, alienos ad alterutrum esse nec egnetos nos litterarum commercio privare decet si convenire non datur ; quod etjam tune nobis δε»

στόλων τῶν ἐξυπηρετούντων τοῖς πράγμασι. To- αοὕτῳ δὲ πλέον τοὺς τάς μεγάλας ἀρχὰς xai oue &lac διέποντας, ὅξῳ καὶ “μᾶλλον διαφερόντως τεῖτι- μηνται, καὶ οἷον ἀδελφοί τινες τῶν ἄλλων ἀδιλςῶν ὑπερέχοντες καὶ προχριθέντες, χαὶ τὰ; τῶν μεγί- διων ἀρχῶν καὶ ἐξουσιῶν διοικήσεις ἐπιτραπέντες, Τί βούλεται ἡμῖν τὸ εἰρημένον ; Ὅτι δύο χυριότητες πάσης τῇς ἐν γῇ χυριότητος, fj τε τῶν Σαραχηνῶν xaX ἡ τῶν ' Ῥωμαίων ὑπερανέχουσι xal διαλάμπον- σιν, ὥσπερ οἱ δύο μεγάλοι ἐν τῷ στερεώματι que στῆρες. Καὶ δεῖ κατ᾽ αὐτό γε τοῦτο μόνον κοιγωνι-

Uendum esset δὲ agendum, cum nulla ad id χῶς ἔχειν καὶ ἀδελφιχῶς, καὶ μεδ᾽ ὅτι τοὺς βίοις impelleret pegotiorum necessitas. καὶ τοῖς ἐπιτηδεύμασι xol τῷ σεδάσματι κεχωρί» qyiba, καντάπατιν ἀλλοτρίως διαχεῖσθαι καὶ ἀποστερεῖν ἑαυτοὺς τῆς διὰ τῶν γραμμάτων συνομιλίας παρὰ μέρος ἐντυχίας. Δεῖ μὲν οὖν οὕτω xat φρονεῖν ἡμᾶς καὶ ποιεῖν, xlv μηδεμία τις ἄλλη πραγμά- suy χρεία πρὸς τοῦτο προὐτρέπετο.

35

NICOLAl CP, PATRIARCIL.E

homicidam transcendit, neque quod ad Cyprios A Συρίᾳ Χριστιανῶν πόδεμον ἐπενεγκεῖν, διότι Χρι-

attinot paris homicidii est innoxiam ; sed lioqua- mus que ad convincendum injurie id bcllum dicimus.

Considera autem divinam ultionem, qui pruden- tisemus es et iotelligeadi judicia divina. solers; mibl repoía eglestem iram injustissino Dawíano οὗ acta incumbentem, cujus argumentum interitus ipsius, et iu&rmitas qua eum tenuit ex quo lem- pore Cypriorum terram injestis exdibus imbuit,

eumque paulatim consumpsit juste a Deo ob ejus.

injustitias allata poz testimonium. Si autem piaoet considera quie in mari classi vestre? aecide-

στιανοὶ καϑ' ὑμῶν ἐκστρατεύονται" el δὲ τοῦτο πράττειν, κάσης ἐπέκεινα μ'αιφονίας ἐστὶν, οὐδὲ τὰ τῶν Κυπρίων ἀπήλλακται τῆς ἴσης μιαιφονίας * ἀλλ᾽ ἑάσϑῳω τὰ καρ' ἡμῶν εἰς ἔλεγχον τοῦ περανό- po πολέμην λεγόμενα.

Σκέψαι δὲ καὶ τὰ ἐκ τῆς θείας δίκης, χαὶ ὧν avv- ετώτατος, xal φυνιδεῖν ixavhc θεῖα χρίματα * κα- τανόει μῳι καὶ τὴν ἐξ οὐρανοῦ ἐπὶ τοῖς γεγενημένοι τῷ παρανομωτάνῳ Δαμιανῷ ἀγανάχτησιν, Ὃ ss γὰρ ἐξ ἀνθρώκων ἀφανιομὴς αὐτοῦ τοῦτο διδάσκει, 4)λὰ καὶ fj κἐξ οὖ χρόνον σφαγαῖς ἀδίκοις τὴν γῆν Exptve τῶν Κυπρίων, συσχοῦσα τοῦτον ἀῤῥωστία, καὶ χρτὰ — μικρὴν δαπκανῶσα, μσρτύριάν ἔστι τῆς δικαίας παρὰ Θεοῦ τιμωρίας, ἀνθ’ ὧν πιρηνόμησεν, Et

runt εἰ rajnam navium vestrorum 3peo in conspe- p βούλω δὲ καὶ ἃ διὰ θαλάττης ἀπήντησε τῷ ὁμετέρῳ

tts insule quam perdere scelestus. ille constitue- rat, Probe equidem seio te sine mostris seruo- Mibes illa intelligere et comprobare; «uoniem tamen mihi! probibebat me illa ὁ nobis mésnora- ventur, talia diximus : resta, nonc ut divina vestra potentia hon tatum intelligat, sed etiam malum jam actum corrigat, et füiseria Cypriis veteres a patribus vestris concessa jura restituat, securita- teinquo et tranquillitataro, atque eos relinquere in antiqua pacis forma constituta solventes, tributs, Seracenis ut olün et usquo dum servientes, ab omni oppressione et vi liberas que beri εἰ mudiug

tertias szvus et crudelis, Damianus eis inflixit ; ne.

mejorum vestrorum preclara consilin δὲ feedara violetis neque henore et gloria vobis justitia partis decidulis.

C

σιόλῳ, καὶ ἦ κατ᾿ οὐτὴν τὴν νῆσον ἀπῴλεια τῶν πλοίων ὑμῶν, ἣν ἀπολέσαι ὁ βδελυρὸς ἐχεῖνος δια- νενόηται. Οἶδα ὅτε χωρὶς τῶν ἡμετέρων λόγων, ταῦτα συνίη; χαὶ συγγινώσχεις" ὅμως δὲ ἐκείπερ οὐδὲν ἦν χωλύον, xal παρ᾽ ἡμῶν ἐπισημανθῆναι ταῦτα προσείρηται" τὸ ληιπὸν ἔστι τῆς δεδομένης VE ὑμῖν ἐξουσίας, μὴ μόνον αυνιδεῖν, ἀλλὰ καὶ ἐπφνορ- θώσασθϑαι τὸ γεγονὸς “πταῖσμα, καὶ «οἷς ταπεινοῖς Κνπρίοις ἀποχαταστῆσαι τὰ ἐξ ἀρχῆς παρὰ τῶν πατέρων ὑμῶν αὐτοῖς παρεσχημένα δίκαια, xel τὸ ἀδλαδὲς χαὶ ἀνεπηρέαστον, καταλιπεῖν αὐτοὺς ἐπὶ τοῦ ἀρχαίαυ σχήματος τῆς εἰρήνης, παρέχοντας. ὅσα νενόμισται ὑποτελεῖν, χεὶ ὑπουργφῦντας τὴν ἄνωθεν καὶ μέχρι τοῦ νῦν ὑπουργίαν Σᾳρακηνοῖς, πάσης καὶ βαρύτητος καὶ βίας ἐλενθέρους διατε- λοῦντας, τῆς χθὲς χαὶ πρώην ἐπιτεθειμένης αὖ-

τοῖς ὑπὸ τῆς τοῦ Δαμιανοῦ σκαιύτητος xdi ἀπανθρωπίας" ἵνα pres τῶν πατέρων ὁμῶν ἀθετοῦντες ὀφθείητε τὰ χαλῶς δόξαντα βουλεύματά τε καὶ σύμφωνα, μῆτε ἀντὶ τῆς πρεπούσης ὑμῖν ἐπὶ εὖ δικαιοσύνῃ τιμῆς τε χαὶ δύξης πρὸς τοὐναντίον εἴητε μεταπίπτοντες,

M. Ad eundem.

Omnium liosorum que bominibus aflert viia et quibus vitz delicias obUünent homines, nihil Ma bouum, nibil jucundjus prudentibus quam amicitie acquisitio cL ejus studium; ex inde enim illi quilem siatpimus siudio amiciliorm velut fuu- dare et plantare cuin. iis, quibia [amiliariter uon wtebantur, si autem aunicitiom jamdiu natam. séd postea (Qemporis diuturni/sle laguguidam student

B. Τῷ ᾳὐτῷ. ᾿Απάντων baa τοῖς ἀνθρώποις ὁ βίος φέρει χαλὰ, χαὶ δι᾿ ὧν ἀνθρωκίνη ζωὴ κέχτηται τὸ ἡδὺ, οὐδὲν οὕτω καλῦν͵ οὐδὲ ἠδύτερον τοῖς φρονήσει χεχοσμη- μένοις, ὡς χτῆσις φιλίαφ, xal ἢ περὶ ταύτην σπου- δῆ. Ἐντεῦθεν ἄλλοι μὲν. πρὸς οὖς οὐχ ἔσχον ευνὴ- θειαν διὰ φροντίδος ἔθεντο, οἷον ἀρχὴν τινα xaqs- Θαλέσϑαι, χαὶ φυτεῦδαι φιλίαν' ἕτερρι δὲ πάλαι xat ἄνωθεν ἀναδλαστηνάσης, εἶτα ὥδκερ ἀπομα-

rcviresocntem) mori raro οἱ per. eeipsos ad anli- p ράνθείσης τῷ χρόνῳ, δεῖξαι ἀναθόλλουφαν διεϑτούε

quam formam revocant, probi. intelligontes et pore. lceta. prudentia illius ngtqirani perspicienies, ij cst omnihus vir. bonis. pretjosiotem. ey iapundioreu esse ainicitüs voluptatem. Qua sum praefatus, non Quod .iguoraverit vesua nobilifas, sed .quesi ad atjenteru. ipse scicus, el tauquam muruuu collo- quiam, de.rosumendo jnfer noe amicitie opere, qued pon, modo incipimus, sed polius ut pelernam bawedilaàieu inquirunus et, ut antea dixi, stude- mus revirescere facere, cuib lemporis dinkurnitale dissolvi, quo neacio mode perictifaroter.

Non etenim vesuam prudentiam lale maximum futer Dei cummios sacerdotes, venerabilem Pho-

Vases, καὶ δι᾿ ἑαντῶν. elc τὸ ἀρχαῖον Ewavhyoyey, ὀρθῶς εἰδότες, καὶ συνέσει. νελειοτάσῃ τὴν φουσίν τοῦ πράγματος καφανοήσαντες, δτι'τῶν ἐν (Np Pty πάντων xal τιμιώτερον κἀὶ χαριέστορον τὸ vic qe λας τερπνόν. Ταῦτα προοϊμιάξζομει οὐχ ὡς ἀγνουύ- σης κῆς ὑμῶν εὐγενείας, ἀλλ᾽ ὡς πρὸς eibóta xal αὐτὸς εἰδὼς καὶ οἷον »σινὴν σννομιλίαν περὶ τοῦ ἀμφοτέρους ἀνολαδέσθαι τὸ πρᾶγμε «ἧς φιλίας, οὗπερ σὺ νῦν ἀρχόμεθα, ἀλλὰ μᾶλλον κλῆρον ὄντα πατρικὸν ἐπιζητοῦμεν, καὶ ὃ προέφημεν ἀνεθάλ- λειν παρασχενάσαι σπονδάζομεν, οὐκ οἶδα ὁπως τῷ χρόνῳ κινδυνεύσασαν διαῤῥυῆναι.

Οὐ λανθάνει γὰρ τὴν ὑμετέραν Φύνεσιν, ὅτι περ ὁ ἐν ἀρχιερεῦσι θεοῦ μέγιϑτος xat ἀοίδιμος Gites 6

49 NICOLAI CP. PATRIARCH.E 4 vero mala inferentem; nulla enim in injustitia A xal τῶν ἡμετέρων προδαλέσθαι * μᾶλλον μὲν οὖν ὡς

utilitas, neque prodesse potest avaritia, sed extre- mum dampum atque detrimentum iis saltem qui, sicut tu ipse, agnoscendo quod decet sunt idonei. liec est maxima utilitas, hoc incomparabile lu- Crum, sub vestra ditione et administratione, in propriam patriam restitui populares, a parentibus recipi liberos, natos patribus denuo conjungi, vi- ros uxoribus reddi, amicos familiaribus frui, uno verbo, eos qui buc usque 3 pairia exsulabant omni- bus gaudere bonis quz tribuit patria; illa sunt, amicorum meorum optime, qua amicitig nostra priucipium esse volo, illa, quz ad ie scribo, ad 402 te hostes, quandoquidem ea facere te decet et nos ad dilectum scribere; czterum te bene va-

δικαιοσύνην τιμῶν, πρὸς τὸ δίκαιον ἀφορῶν, καὶ μὴ ἀντεχόμενος χέρδους οἰκείου, χαινοτομίαν δὲ Xp στιανοῖς ἐπιδάλλων᾽ οὐχ ἔστι κέρδος τὸ ἄδικον, οὐδὲ ὠφελεῖν οἷδε τὸ πλεονεκτιχὸν, ἀλλ᾽ ἐσχάτη βλάδη καὶ χαινοτομία τοῖς ὥσπερ σὺ οὖσιν ixavol; τὰ πρέ- κοντα ἐκλογίζεσθαι. Τοῦτο μεγίστη ὠφέλεια, τοῦτο ἀσύγχριτον χέρδος τὸ ἐπὶ τῆς ὑμῶν ἀρχῆς καὶ διοι-

κήσεῳς πρὸς τὴν οἰκείαν πατρίδα τοὺς ὁμοεθνεῖς,

ἀποχαταστῆναι, τὸ γονεῖς ἀπολαδεῖν τὰ Ua τέχνα, «τὸ τέχνα τοῖς κατράσι συναφθῆναι, τὸ γυναιξὶ τοὺς ὁμοζύγους ἀποδοθῆναι, τὸ φίλοις συγγενέσθαι τοὺς φίλονς, καὶ ἁπλῶς ὅσα καλὰ δίδωσιν ἡ πατρὶς τὸ τούτων με:ἔχειν τοὺς ἄχρι καὶ νῦν τῆς πατρίδας ἀποξενωμένους. Ταῦτα, φίλων ἐμοὶ ἄριστε, xal ἀρ-

lere optamus et securum remanere ab emui vicis- B χὴν ποιοῦμαι κῆς πρὸς σὲ φιλίας, καὶ γράφω καὶ

siudine οἱ necessitate que mortali huic vits sesdeque voluntati inesse solet.

παραινῶ, ἐπεὶ xal σοὶ πρέπον τοιαῦτα ποιεῖν, καὶ ἡμῖν τοιαῦτα τρὸς τὸν φιλούμενον γράφειν τὰ δ᾽

ἄλλα ἐῤῥῶσϑαί σε ἐπευχόμεθα ὑψηλότερον συντηρούμενον κάσης βιωτικῆς ἀνωμαλίας καὶ περιστάσεως, ὅση τῷ θνητῷ τούτῳ βίῳ ἄνω καὶ κάτω στρεφομένῳ οἶδεν ἐμπολιτεύεσθαι.

111. Ad excellentem, clarissimum, spiritualem Mim, Simsonem Bulgaries principem.

Aliquid forsan supervacanel facere videbimur, fili mi, cum te illo affectu volumus afficere qui, preter nosiros sermones, in iua piissima mente jusidet; quemcunque etenim hominem oportet compatienti esse animo ergs reum quemque, sed eum maxiune qui ad summam est evectus poten- εἰδιο, siquidein ἃ Deo omnium Domino princi-

T'. Τῷ ὁ εστάτω ανευμα- vid: A EA πυμῶν PLeiboy as deii Ἴσως περιττόν τι ποιεῖν δοχοῦμεν, τέχνον ἡμῶν, δυσωπεῖν σε βονλόμενοι τοιαύτην δυσώπησιν, fit καὶ χωρὶς τῶν ἡμετέρων λόγων ἐν τῇ σῇ θεοφιλεῖ ψυχῇ ἐναπόχειται" παντὶ γὰρ ἀνθρῴπῳ γνώμην συμπαϑῆ φέρειν ὀφειλομένου τυγχάνοντος, μάλιστα χρέος ἐστὶν ἀπαραίτητον τοῖς ἀναδεύδηχόσιν εἰς ἀρχῆς ὕψος, τοῦτο διασώζειν, ἐπεὶ χαὶ καρὰ τοῦ

patuin nulla alia de causa acceperint, nisi ut eum πάντων ἄρχοντος Θεοῦ παρεσχέθη τοῖς ἄρχουσιν ἡ

imitarentur qui eos honore prevenit et ad im- perii summan provexit. l'rudens igitur cum sis et maxime sapiens, Dei humanitatem et benigni- tates εἰ misericordiam non nescis; qui, quantum distat ortus ab occidente, longe facit a nobis ini- quitates nostras; istud quoque scis probe eos qui imperio a Deo dato vere sunt digui, cum Sint multa in quibus Deo servire debeant, non prestisutiorem ei reddere cultum quam per buma- nitatem, ut dixi, el mansuetudinem, clementiam quoque ac misericordism in subditos; nom enim ideo cxleris suut praefecti ut potestate sua ad ira- cundiam et hominum vexaüonem wtantur, sed ut paternis visceribus delicta, eti sepius quis deliuquat, corrigant; satis sutem est illa fuisse we priíatum, nunc exponenda causa cur te exoramus.

ἀρχὴ, οὐδενὸς ἄλλον χάριν, ἣ ἵνα πρὸς μίμησιν τοῦ τιμήσαντος, καὶ εἰς τὸ ἄρχειν ἀναδιδάσαντος &va- φαίνωνται διαδιοῦντες. Πάντως δὲ νουνεχὴς ὧν καὶ συνετὸς ἐπίστασαι τὴν τοῦ Θεοῦ φιλανθρωπίαν xai «τὴν χρηστότητα, καὶ τὸ συμπαθϑές" ὃς καθ᾽ ὅσον ἀπέχουσιν ἀνατολαὶ ἀπὸ δυσμῶν, τοσοῦτον ἡμῶν μα- χρύνει τὰς ἁμαρτία: ἀφ᾽ ἡμῶν. Καὶ τοῦτο δὲ λίαν ἐπίστασα:, ὅτι οἵ γε ὡς ἀληθῶς ἄξιοι τῆς παρὰ Θεοῦ δεδομένης αὐτοῖς ἀρχῆς, πλείστων ὑκπκαρχόν- «uy δι᾿ ὧν ἔστιν αὐτοῖς θεραπεύειν Θεὸν, ταύτην μάλιστα τὴν ἐξαίρετον θεραπείαν προσφέρονοι, τὸ φιλάνθρωπον ὡς; εἶπον καὶ τὸ ἀνεξίχαχον, καὶ τὸ πρὸς τοὺς ὑποχειρίους ἀόργητόν τε χαὶ συμπαθές. Οὐ γὰρ διὰ τοῦτο τῶν λοιπῶν προεχρίϑησαν, ἵνα τῇ ἐξουσίᾳ πρὸς θυμὸν ἀποχρῶνται xai κάκωσιν τῶν ἀνθρώπων, ἀλλ' ἵνα σπλάγχνοις πατριχοῖ;, xiv πολλάχις τινὰ συμδῇ ἐξαμαρτῇσαι, τὸ ἁμάρτημα

μεθοδεύωσιν. "Apxst ἐπὶ τοσοῦτον προοιμιάζεσθαι, αὑτὴν σοι λοιπὸν ἐχτιθέμεθα τὴν ὑπόθεσιν, περὶ

τς δυτωποῦμεν. llomo quidam, nescio utrum dignus fuerit, po- mas dare, an humano more in calamitatem pro- lapsus, quoniam vestram reformidabal potesta- tem, ad Dei t1emplum illud quod Christianus quisque universi orbis oculum esse confitetur, in 40 nos, etsi inutiles, die ae nocte ininistramus, Cunfugit; qui, dum inexorabiliter e templo pau ^ncium propitistorium invocabat, nec 3 Christianis debitam Dei templis

“Ανθρωπός τις οὐχ οἶδα δίκαιο; ὧν ὑποσχεῖν τι- μωρίαν, οὖκ οἶδα οἷα τὰ ἀνθρώπινα εἰς περίστασιν ἐμπεσὼν, ἕνεχεν τοῦ φοδεῖσθαι τὴν ὑμῶν ἐξουσίαν, τῷ ναῷ τοῦ Θεοῦ, ὃν πᾶς ὁμολογεῖ Χριστιανὸς ἐφ- θαλμὸν εἶναι τῆ: οἰχουμένης προσπέφευγεν, ἐν ᾧ ἡμεῖς, εἰ καὶ ἀχρεῖοι νύχτα καὶ ἡμέραν τὴν λα- τρείαν προσφέρομεν" οὗτο; ἐπειδὴ ἀπαραιτήτως εὮ- κετὸ τοῦ ναοῦ, πολλὰ τό τε ἅγιον ἱλαστήριον ἐπι» δοώμενος, καὶ τὴ" κοινῶς πᾶσι Χριστιαγοῖς ὀφεῖ-

. NICOLAI CP. PATRIARCH.R δὲ v.v, καὶ προτείνοντά σοι τοὺς λίγους ἐχείνηυς, οὖς ὃ τῶν πολλῶν ὀφλημάτων τῆς λύσεως οἰχέτη; ἀξιω- ϑεὶς, ἐπείπερ τῷ πλησίον ὥφθη ἀτυμπαθῆς, σὺν ἀπειλῇ ἀπορηναμένου τοῦ δεσπότου διήκουσεν.

IV. Ad reverendissimum, Deoque dilectissimum, in AN. Τῷ τιπιωτάτῳ ϑεοριλεστάτῳ συκλ.λειτουργῷ καὶ

sacerdotio fratrem. mostrum, FPulgorie archiepiscopum.

Jam studiosus cram commercii quod per lit- teras cum tua sonetitate mihi erat ; nunc. autem quoniam seperveniens necessarii negotii occasio ine ad scribendum movit, meo simul desiderio indulgens et necessitate negotii compulsus, pre- sentem tibi epistolam exaro : sed id presumen- -4um de expositione negotii per partes, quod as- «umpsi ad assistendum saero altari et ad inter- cedendum pro bominibus, qui in terra versamur, apud Dominum qui in coelis est (o formidandum ei omnem sermonem ersuperang donum et "munificentia! ) debemus. enixe ordinem iu quo &ümus conatituti considerare; et quia pro homi- nibus eorum quc in Deum peccaverunt veniam deposcimus, multo magis hominum in invicem de- lieta studiose diluere atque swpe a potentibus sancitas ponas deprecari, loquendi siquidem ad homiaes nohis est. fiducia incomparabilis et (atio- nabilis deprecatio : quid enim homo in beminem peccans? nonne multo minus eis qui in Deum quotidie delinquuutur εἰ pro quibus altaris. mi- nitri orant et deprecantur? Sed cujus rei gratia illa dixi? Ut iua piissima sanctitas, Bulgarorum gentis sacerdos coustituius, eum libertate tibi a Spiritu sancto concessa, principem vestrum, di- ieetiesimum meum dico filium, cum bumano more in aliquem fuerit indignatus, modo patetne cohor- tans, inodo archiprasulis more increpans, in- dignationem cdoceas intra terminos continere, vel peius humanitate vincere, atque ullionem de- spicere; quippe qui sciat cuivis homini multo melius est veniam concedere quam poenas repelere ; presertim vero iis qui principatum a Deo acce- perual, quos co magis gloriosos οἱ admirandos facit misericordia quod ulcisceadi potestatem lia- bentes, ult.oni misericordiam pratulerint.

τέχγῳ ἡμῶν ἀρχιεπκισχέπῳ Bovdmapíac.

Καὶ ἄλλως ἡμῖν ἐπιθυμητῆς ὑπαρχούσης τἴς «ρὸς τὴν σὴν ὁσιότητα διὰ τοῦ γράφειν συνομιλίΣς, γῦν ἐπειδὴ xal πράγματος ἀναγχαίου ὑπόθεσις προελθοῦσα πρὸς τὸ γράφειν ἐχίνησεν, ἅμα μὲν καὶ τὴν ἐπιθυμίαν παρηγοροῦντες, xal τῷ ἀναγ- xGlp τοῦ πράγματος σνγκινούμενοι, τὸ παρόν Got Ἰτράμμα διαχαράττομεν. ᾿Αλλ᾽ ἐχεῖνο προλαθεῖν δεῆ- σει περὶ τῆς κατὰ μέρος τοῦ πράγματος διηγή- €tw;, ὅτι, χαταξιωθέντες τῷ ἁγίῳ θυσιαστηρίῳ παρ- ἰστασθαι χαὶ μεσιτεύειν ὑπὲρ ἀνθῥώπων ἐν γῇ στρεφόμενοι πρὺς τὸν ἐν οὐρανοῖς; Δεσπότην κατα- σταϑέντες, ὦ τῆς φριχτῆς καὶ ὑπὲρ λόγον δωρεᾶς

B xai φιλοτιμία, ὀφείλομεν συντόνῳ λογισμῷ τὴν

πάξιν, ἐφ᾽ ἣν κατέστημεν ἐννοεῖν. Καὶ ἐπεὶ τὰ πρὸς Θεὸν ἁμαρτανόμενα τοῖς ἀνθρώποις πκαραι- τούμεθα, πολλῷ πλέον τὰ εἰς ἀλλήλους πταί- cata τῶν ἀνθρώπων διαλύειν σπουδάζειν, καὶ τὰς πολλάχις ἐπαγομένας παρὰ τῶν ὑπερεχόντων καραι- τεῖσθαι τιμωρίας, ἅτε δὴ καὶ ἀσυγχρίτου ἡμῖν τῆς πρὸς ἀνθρώπου: παῤῥησίας ὑπαρχούσης, καὶ εὐλό- Y9» παραιτήσεω;, Τί γὰρ ἂν εἴη ἄνθρωπος ἐξη- μαρτηχὼς εἰς ἄνθρωπον, ὃ μὴ κατὰ πολὺ ἔλαττον ἀποφαίνεται τῶν πρὸς Θεὸν καθ᾽ ἐχάστην ἁμαρτα- νομένων, ὧν οἱ τῷ ἁγίῳ θυσιαστηρίψ παριστάμενοι πρέσθδεις καὶ παραιτηταὶ χαθεστῆχασι ; Διὰ τί ταῦτα εἶπον ; Ἵνα καὶ ἢ σὴ θεοφιλὴς ὁσιότης, ἱ:ρατεύειν λαχοῦσα τοῦ Βουλγάρων ἔθνου:;;, τῇ δεδομένῃ σοι παρὰ

C τοῦ ἁγίου Πνεύματος παῤῥησίᾳ τὸν τὴν ἀρχὴν ὑμῶν

πεχτημένον, φημὶ δὴ τὸ ἡγαπημένον ἡμῶν τέχνον, ἐπειδὰν οἷα τὰ ἀνθρώπινα πρὸς ἀγανάχτησίν τινος ἐξαχθείη, τοῦτο μὲν πατριχῶ; παραινῶν, τοῦτο δὲ καὶ ἀρχιερατιχῶς παῤῥηφιαξζόμενο;, ἀναδιδάσχῃ; μέ- *pa εἰδέναι τῆς ἀγαναχτήσεω;, μᾶλλον δὲ τὰ πολλὰ νικᾷν τῷ φιλανθρώπῳ τὴν ἀγανάκτησιν, καὶ παρορᾷν τὴν τιμωρίαν, ὡς εἰδότα ὅτι παντὶ μὲν ἀνθρώπῳ κατὰ πολὺ χρεῖττόν ἐστι τοῦ λαδεῖν τιμωρίαν τὸ δοῦναι

συγγνώμην, μάλιστα δὲ τοῖς ἀρχὴν καὶ ἐξουσίαν εἰληφόσι παρὰ Θεοῦ, οὖς τοσοῦτον ἀποφαίνει θαυμα- στοὺς χαὶ τιμίους τὸ συγγνωμονικὸν, ὅσον, ἐξονσίαν ἔχοντες xolásat τὴν συγγνώμην προέχριναν τὴν

χολάσεως. Quibus dictis, ago, occasionem propter quam

"AXI ἐπεὶ ταῦτα ὑπεμνήσαμεν, φέρε δηλώτωμεν

epistolam ezaravimus, nunc pslefaciauus ; bomo p καὶ τὴν ὑπόθεσιν δι᾿ ἣν τὸ γράμμα διατυποῦται.

quidam ad sanctissimam nosiram confugit. Eccle- siam, qui, ut dixit, neque Bulgarorum gentis es!, neque Bulgarorum cujusquam uuncupatus servus ; nuue autem tanquam profugus servus inqui- situs : bunc ad templum Dei cum confugisset, venerunt quidam in graüam priocipis a Deo con- sliuti, volentes a templo eripere, quibus nos injuria afficientibus dureque in uos invectis no- luimus acquiescere, neque veniam ἃ templo : exuahendi supplicis daro donec data certiora- tione eum nihil mali a principe esse passurum, a sAuctissimo altare abstulerunt, aetestantibus ποῦ multis verbis Deum atque sanctum. propiliato-

“Ανθρωπός τις προσπέφενγε τῇ xaÜ' fud; ἁγιωτάτῃ Ἐκχχλησίᾳ, ὥς φησιν, οὔτε. τοῦ Βουλγάρων τυγχάνων γένους, οὔτε τινὸ; τῶν ἐν Βονλγαρίᾳ χρηματίσας οἰχέ- της, xal νῦν ὡς δραπέτης οἰχέτης ἐ πιζητούμενος" τοῦ- «ον κροσφνγόντα τῷ ἱερῷ τοῦ Θεοῦ πρὸς χάριν τοῦ ἐκ Θεοῦ ἄρχοντος ἦχον ἀποσπάσαι βουλόμενοι τοῦ ναοῦ, οἷς ἡμεῖς πολλὰ χαλεπαίνουσι xal σκληρῶς προσφερο- μένοις πεισθῆναι οὐχ ἐδουλόμεθα, οὐδὲ συγχωρεῖν ἀποσπάσαι τοῦ ναοῦ τὸν ἱκέτην, ἕξω; οὗ, πληροφορίαν παρασχόντες ὡς οὐδὲν πείσεται δεινὸν παρὰ τοῦ ix Θεοῦ ἄρχοντος, τοῦ παναγίον ἔλαδον θυσιαστηρίου πολλὰ καὶ Θεὸν ἐπιμαρτυρομένων ἡμῶν, καὶ τὸ ἅγιον ἱλαστήριον, ὡς, εἰ καχόν τι ἀπαντήσει αὐτῷ,

δ᾽ NICOLAI CP. PATRIARCH.R 59 | Ἰάτην; Tl γὰρ μιαρώτερον τυραννίζος, ἀποχρίνων; Οὐχ ἔστι ταῦτα, μὴ γένηται" οὐ μᾶλλον ἢ ὁ ἥλιος ᾿ ἀντὶ τοῦ φωτίζειν τοὺς ὑπ' αὐτοῦ λαμπομένους axotiztty διαλοιδορούμενος.

lta asseverabam, ita contra regem omnesque A Οὕτω; ἐγὼ διισχυριζόμην, οὕτω χαὶ πρὸς βασι-

ceteros dicebam, (ili mi, quotiescunque sermones de twa tyrannidia cupiditate et de tua. tyrannide sermonem faciebam, nunc autem quid dicam? omnia etenim quz prius de te affirmabam, que laudabam, quz ad commendandam tuam virtutem statuebam, cum modo in contrariam partem ver- tunt, os mibi obturant, erubescere faciunt, neque me jam sinunt in eos respicere quibus pro tua virtute prius. contradicebam : quid hoe, fili mi quis malus daemon, iuz gloria: invidens, ad hoc te impulit tt tyranni nomen obtineres ? quam melius regem ἃ Deo constitatum, quam tyrannum dici! quis serpens ad mei filii aures sibilavit !* noane Del justitiam reformidavimus? nonne timuimus ᾿ latrocinium facere excogitautes quam in terris magnificavit Chrisus potentiam? videsne quo feramur, fili? quo prurumpere in mente bhabueri- mus ? elevationeà odit Deus, eos qui altas attolient cogitationes dejicit ; quod si ad tempus eos siautes videri sinit, brevi omnia demutal ; neto ex se- ipso aliquid accipere potest ; prudensque cum sis, absque nostris sermonibus optime nosti plurimos incousulte consilia ineuntes, pessime evasisse et penitentia esse affectos, sibique imprudentiam multum exprobrasse; et ut antedicta omittam, quis ita pervicax, quis propriis cupiditatibus ita exagi- tatus. εἰ ad audaciam propensus, cui exemplo non sii ille tyrannus qui heri et nudius tertius

solio ipsi insedebat et qui brevi dignas dedit peas C

Gnpieistis cordis sui, crudelitatis et audacie, nc- minem scilicet quidquam aecipere, przecipue vero tam excellens. donum, nisi desuper ei detur? ad bsec, aonne erobescimus quo aliis perjuria expre- brantes, ipsi simus injusti et impii ? violationeim autem formidandorem juramentorum quid esse dicemus ?* nonne fidei negationem 7 nonne pietatis evacustionem ? nonne ipsius Christianorum plcni- tudinis eversio 1 qui cnim formidanda Christia- morem mysteria violaverit, quomodo Christianus jam vocabitur?

Sermonem pretrabere eogit me nimius cordis mei dolor et erga te amor fervidus qui ab initio in me est acccosus et nunc quoque ardet ; at simul inopinatus ile casus et crudelis diemonis malit:a tuam volentis labefactare majestatem , me dicere vetat, cum iacredibili consilio stupefactum ; non tamen nisi veteri narrata. quadam bistoria tacebo. Persarum imperium non ignoras quanta οἷ! pote- s12l6 , atquo divitiis florens , neque te fugit eos ab initio non cessasse contrs Romanos bellum gerere ; sed qui sine intermissione adversus Romanos arma movebant, postqu&m Arcadius, Romanorum rex, vita functus, regnum "Theodosio filio suo, trium aunorum infanti, reliquerat, injustum et inhuma-

"m rati bellum gerere contra imperium eujus

iefiorem φιδίοιη, rerum humana-

Ma xal πάντας ἀντέλεγον, ὁπότε, τέχνον, ἐμὸν περὶ σοῦ τυραννιχὴν ἐπιθυμίαν, καὶ τυραννίδος ὑπέδαλ- λὴν λόγους. Νῦν δὲ τί εἴπω ; καὶ γὰρ ἐκεῖνα πάντα, ὅσα πρότερον ὑπὲρ σοῦ ἔλεγον, ὅσα ἐπῇνουν, ὅσα πρὸς σύστασιν τῆς σῆς διεδεδαιούμην ἀρετῆς, εἰς τὸ ἐγαντίον με περιίστησιν, ἀποφράττει μοι τὸ στόμα, καταισχύνει, καὶ οὐδὲ βλέπειν μοι συγχωρεῖ πρὸς «0g πρότερον ἀντέλεγον ὑπὲρ τῆς αἷς ἀρετῆς. Τί τοῦτο, τέκνον ἐμόν; Ποῖος πονηρὸς δαίμων τῇ σῇ δόξῃ φθο-

᾿νήσας εἰς τοῦτο κατέστησεν, ἵνα τυραννίδος ὄνομα

χληρονομήσῃ; ; Πόσῳ ἄμεινον ἐχ Θεοῦ ἄρχοντα χεχλῆσθαι fj τύραννον; Ποῖος ὄφις ἠρεύξατο εἰς τὰς ἀχοὰς τοῦ ἐμοῦ τέχνου ; Οὐ πεφρίκαμεν τὴν θείαν δικαιοσύνην; Οὐ φοδερὸν ποιούμεθα τὸ ἅρπαγμα νομίζειν ποιεῖσθαι, ἣν ὁ Χριστὸς ἐπὶ γῆς ἐμεγάλυνε βασιλείαν; Ὅρα, τέκνον ἐμὸν, ποῦ φερόμεθα; ποῦ ὁρμῆσαι διενοήθημεν; Μισεῖ τὰς ἑπάρσεις ὁ Θεὸς, καταθάλλει τοὺς ἐπαιρομένους τὰ ὑὕψηλὰ φρονὴ“ pata * εἰ καὶ πρὸς ὀλίγον συγχωρεῖ δοκεῖν ἴστασθαι, ἀλλὰ πάλιν ἀνατρέπει αὐτά. Οὐδεὶς δυνατὸς παρ᾽ ξιντοῦ τι λαδεῖν xol φρόνιμος ὧν οἷδας καὶ χωρὶς τῶν ἡμετέρων λόγων ὡς πολλοὶ, πεισθέντες ἀδούλως, καχῶς ἀπήλλαξαν καὶ μετέγνωσαν, xal πολλὰ τῇς ἀδουλίας ἑαυτοὺς χατεμέμψαντο. Καὶ ἵνα πάντα ἐάσω τὰ προλαθδόντα, τίς οὕτως φιλόνειχος, xal ὑπὴ «ἧς οἰχείας ἐπιθυμίας ἐξαγόμενος, καὶ πρὸς τόλμαν ἕτοιμος, ὃν οὐ διδάσχει ὁ χθὲς καὶ πρὸ τῆς ἐχθὲς ξπιστὰς αὐτοῖς τοῖς βασιλείοις τύραννο;, καὶ σύν- «opoy εἰσπραχθεὶς δίκην τῆς δυσσεδεστάτης αὐτοῦ καρδίας ἐπαξίαν zal τοῦ θράσους χαὶ τοῦ τολμήμα- «ος ; Ὅτι οὐδεὶς λαμδάνει, καὶ μάλιστα τοιοῦτον ὕπερ. μέγεθες δώρημα, ἐὰν μὴ fj αὐτῷ ἄνωθεν" εἶτα οὐκ αἰσχυνόμεθα ξαυτοῖς ἄλλους ὅτι ψεύδονται τιμωρού- pivot, αὐτοὶ δὲ ἀδιχοῦντες xal παράνομα πράττον- τες; Τὴν δὲ παράδασιν τῶν φριχτῶν ὄρχων ποῦ θήσομεν; οὐχ ἔστι πίστεως ἄρνησις; οὐχ ἔστιν εὖ- σεδείας ἀλλοτρίωσις ; οὐχ ἔστιν αὐτοῦ τοῦ Χριστια- γῶν πληρώματος ἀνατροκῆ; Ὅταν γὰρ τὰ φριχτὰ «ὧν Χριστιανῶν τις ἐνυδρίσῃ μυστήρια, πῶς ἔτι Χριστιανὸς ἐκεῖνος κεχλήσεται; ᾿ ᾿Αναγχάζομαι ὑπὸ τῆς σφοδροτάτης τῆς ψυχῆς ὀδύνης καὶ τοῦ περὶ σὲ διαπύρου φίλτρον, ὃ ἐξ ἀρ- χῆς ἀνεφλέχϑη ἐν τῇ ἐμῇ ψυχῇ καὶ ἔτι δὲ ἀναφλέ-

D γεται, μαχρύνειν τὸν λόγον" πάλιν δὲ ὑπὸ τῆς

ἀπροσδοκὴτον ταύτης συμτορᾶς xol τῆς ἐπηρείας «οὔ πονηροῦ δαίμονος, ὃς τῇ oj] βούλεξαι λυμήνασθαι μεγαλειότητι, ἀναχόπτημαι τοῦ λέγειν, θαμδούμενος ἐπὶ τῷ παραλόγῳ τοῦ ἐγχειρήματος. Ὅμως ἔτι προσ- θεὶς παλσιάν τινα ἱστορίαν σιγήσομαι. "Axodst τὴν Περσῶν βασιλείαν, ὅση μὲν τὴν δύναμιν, ὅτη δὲ τὸν πλοῦτον, χαὶ ὡς οὐ διέλικον ἐξ ἀρχῆς Πέρσαι Ῥωμαίοις πολεμοῦντες * ἀλλ᾽ οὗτοι οἱ διηνεχῶς τὰ ὅπλα πρὸ; Ῥωμαίους ἐπαίροντες, ἐπειδὴ ᾿Αρχάδιος ὁ τῶν Ῥωμαίων βασιλεὺς τὸν βίον καταλιπὼν τῷ παιδὶ Θεοδυσίῳ «putet ὄντι κατέλιπε τὴν βασιλείαν, ἄδικον xa ἀπάνθρωπον εἶναι νομίσαντες βατιλείᾳ

5$ NICOLAT CP. PATRIARCH.E 56 26 quietem tibi a tumoltibus et turbis exterioribus ἃ καὶ ἀχατάγνωστον θέλημα * “Ἔπειτα δὲ διανοῖξαι καὶ

praestet ad δυυύϊεμάδ verba mes susdeatque talem fleri qualem speramus, nos potius audientem quam melos istos homines qui nos dolore affieiunt, ac quantum in ipsis est, magua tuse fam quod pul- chrum et bonum est tollentes, sed nec tuam vir- tutem pudefacientem, neque in hoc ssculo neque iu futuro te. :ternz illi facientem obnoxium igno- minim atque dedecori et ineluctabili ponas quae magni nominis Christi et Dei contemploribus de- betur.

Minime autem negabis magni illius nominis contemptum esse pactorum et jurementorum con- temptum et consilium rspiendi regni quod ad tuum genus nullo modo pertinet : ex omnibus dictis, tanquam spiritualis pater, minimus licet, tanquam sacerdos et sancti. altaris. minister, etsi indignus, tanquam 4 Spiritu sancto potestatem habens li- gandi peccantes , quanquam peccatorum primus rgo, te in Patre et Filio et Spiritu sancto ligamus, nt, si quid istiusmodi statueris et, ut advenit fama, tyrannidem in urbem affecteá, tuam impetum re- frenes ei tu» propria potestate sis contentus, pacem quoque preteritam serves, nec quidquam innovare audeas; sciens quippe te, si talia ageres, viueulis Spiritus sancti indissolubilibus per sseculum esse constringendum et sauciorum atque immaculato- rum mysteriorum participatione arcendum ; zterno

τὰ ὦτα, καὶ ἠρεμίαν τῷ λογισμῷ παρασχεῖν ἐκ τῶν ἔξωθεν θορύδων καὶ ταραχῶν διαχοῦϑαι τῶν ἡμετέ- pov λόγων, καὶ πεῖσαι οἷον ἐλπίζομεν γενέσθαι, καὶ ἀκοῦσαι ἡμᾶς ἀντὶ τῶν νῦν πονηρῶν λόγων, χαὶ ὀδύνην μὲν ἡμῖν ἐμποιησάντων, σὲ δὲ ὅσον ἐφ᾽ av. τοῖς δόξης μεγάλης ζημιωσάντων τὰ χαλὰ καὶ σνμ- φέροντα, xat μὴ αἰσχύνοντα τὴν σὴν ἀρετὴν, μὴτε ἂν τῷ νῦν αἰῶνι μήτε ἐν τῷ μέλλοντι ποιοῦντα 0: 6- διχον αἰωνίου ἀδοξίας χαὶ ἀτιμίας, καὶ ἀπαρηγορή- «ou χολάσεως, ἢ τοῖς ἀθετοῦσι τὸ μέγα ὄνομα τοῦ Χριστοῦ καὶ Θεοῦ ἡμῶν ἐποφεῆλεται.

Πάντως δὲ οὐχ ἀμφιδάλλεις ὡς ἀθέτησίς ἐστι τοῦ μεγάλον ὀνόματος fj τῶν συμφώνων xal τῶν ὅρκων ἀθέτησις, καὶ τὸ βουληθῆναι ἁρπάσαι βασιλείαν τὴν κατὰ μηδὲν τῷ σῷ γένει προσήκουσαν, Ἐπὶ πᾶσι sol; εἰρημένοις καὶ ὡς πατὴρ χατὰ πνεῦμα, εἰ καὶ ἐλάχιστος, καὶ ὡς ἱερεὺς καὶ τοῦ ἁγίου θυσιαστηρίον παραστάτης, εἰ xal ἀνάξιος, καὶ λαδὼν ἐξονσίαν παρὰ τοῦ παναγίου Πνεύματος δεσμῷ ὑποδαλεῖν «οὺς ἐξαμαρτάνοντας, εἰ χαὶ πάντων ἁμαρτωλῶν ἐγὼ πρῶτος, δεσμῷ ὑποδάλλομέν σε ἐν Πατρὶ καὶ Υἱῷ καὶ ἁγίῳ Πνεύματι, ἵνα, εἴ τι τοιοῦτον βεδού- λησαι, καὶ ὡς ἢ φήμη προέδραμεν, ἐπὶ τυραννίδι πρὸς τὴν πόλιν διέγνως, καταργήσῃ: τὸ ὅρμημα, καὶ πρὸς τὴν οἰκείαν ἐξουσίαν ὑποστρέψῃς, xai τὴν ἐξ ἀρχῆς εἰρήνην στέρξῃς, καὶ μηδὲν καινοτομῖ, σαι «ολμήσῃς γινώσχων ὡς, εἰ τοῦτο πράξεις, ἀλύτοις δεσμοῖ; τὸν πάντα αἰῶνα τοῦ παναγίου Πνεύματος;

quoque solio tecum δδίαῦο, testifücans me, pro ᾧ ὑποδεδλη μένος ἔσῃ, καὶ τῶν ἱερῶν καὶ ἀχράντων

virili parte, non tacuisse, neque in talem prorum- pentem insaniam (6 neglezisse, neque tux salutis «aram abjecisse, sed omnes conatus impendisse in revoeando te et ἃ noxio mentis tuz impetu aver- tendo, ne obnozius fleres viuculo et inexorabili damustioni; ante omnia tamen indignas manus meas ad eclum tendere jam non desinam, ad Deum preces fundens, donec justum judicet judi- cium inter tuam injuriam et injuste lze$05.

μυστηρίων ἀχοινώνητος. Kal τῷ αἰωνίῳ βήματι μετὰ σοῦ παραστήσομαι, ἐξελέγχων σε, ὅτι ὅσον τὸ ἐπ᾽ ἐμοὶ οὖχ ἐσίγησα, οὐδὲ πρὸς τοιαύτην φερε μενον ἀτοπίαν παρεῖδον, οὐδὲ τῆς σῆς ἡ μέλησα σω- τηρίας, ἀλλὰ σπουδὴν ἐθέμην χαὶ ἀνενεγχεῖν σε χαὶ ἀποσερέψαι τοῦ ἀσυμφόρου χινήματος τῆς ψυχῇς σον, Xol τοῦ ὑπόδιχον γενέσθαι καὶ τοῦ δεσμοῦ χαὶ τοῦ ἀλύτου κατακρίματος. Πρὸ δὲ τούτων καὶ νῦν τὰς ἀναξίους μὸν χεῖρας οὐ χατασπάσω τοῦ

οὐρανοῦ, δεόμενος τῆς θείας δυνάμεως, μέχρις ἂν διχάσῃ δικαίαν χρίσιν μεταξὺ τῆς τε ofi; ἐπηρείας

καὶ τῶν ἀδίχω; ἐπηρεαζομένων. VI. Ad eumdem Qus prius scripsi, fili mi, commuais Romano-

G'. Τῷ αὐτῷ. Καὶ πρότερον ἃ ἐγράφη, τέχνον ἐμὸν, ὑπὲρ τοῦ

rum Dulgarorumque utilitatis gratia sunt scripta : D χοινᾷ συμφέροντος Ῥωμαίων καὶ Βουλγάρων

et qua nunc scribo ad ejusdem consilii, atque studii rationem pertinent; me siquidem non fugit utrique potestati populisque subditis noxium esse, dissidere et bellum gerere; quod me multum movet, non solum quia sasncü altaris sum, etsi indignus, minister, sed quia longo misere vile mese spatio non parce didici ex antiquorum histo- riis et iis qua nostris temporihus facta sunt quot wala dissidiis oriantur; quoniam igitur scio quam infamia et lamentabilia generi humano ex conten- tionibus et discordiis incumbant, ideo nunc scribo ; durum etenim unius ad alterum contentio, ot nisi ij potiones conciliet, vel bic vel ille dam- vemum : durius autem domus ad

ἐγράφη, xal νῦν δὲ τὰ γραφόμενα τῆς αὐτῆς ὑπάρ- χει προαιρέσεως xal σπουδῆς " εἰδότες γὰρ ἀσύμςο- pov ὑπάρχειν ἑχατέρᾳ ἐξουσίᾳ xai τοῖς ὑπ’ αὐτῇ λαοῖς τὸ διαστασιάζειν xal τὸ ἀνειρήνευτον, xol σφόδρα τὴν Ψυχὴν ἐπὶ τοῦτο συνεχόμενοι, οὐ μόνον ὅτι λειτουργοὶ τοῦ ἀγίου θυσιαστηρίου, εἰ καὶ τῆς τοιαύτης ἀνάξιοι λειτουργίας, ἀλλ᾽ ὅτι καὶ τῷ μακρῷ χρόνῳ τἧς ταλαιπώρου ζωῆς ἡμῶν, οὐκ ὀλίγην συν- ἐλεξόμεθα ἔκ τε τῶν ἱστορημένων τοῖς παλαιοῖς, καὶ τῶν κατὰ τοὺς ἡμετέρους καιροὺς γεγονότων μάθησιν τῶν συμδαινόντων ἐν τῇ στάσει χαλε κῶν. ᾿Αλλὰ γὰρ εἰδότες τὰ καταλαμδάνοντα τὸ ἀνθρώπι- νὸν kx φιλονειχίας xal ἔριδος λυπηρὰ xal ἐπώδυνα πράγματα, καὶ νῦν γράφομεν" χαλεπὸν γὰρ xat ἑνὸς

NICOLAI ΟΡ. PATRIARCILE

60

Διο ampnino neeesse est, scopum attingere A οἶδεν ὅτι, στάσεως ἀναμεταξύ τινων γενομένης,

propter quem sanguinis effusionis caosa fuit ali- quis ; nonne vidc$ bella quotidie gesta ? isti quidem infesto exercitu exeant ut hostium res obtineant : illi vero adversus veniunt cum zquslí cupiditate rerum hostium potiendi ; mala autem quas accidunt utrisque accidunt; utrisque autem ;non soccedunt omnino res secundum spem, sed illi quidem fal- luatur et spe ceudunt, isi vero plenam forsan roi- pan et exitium incurrunt,

ἀνάγκη καὶ πληγὰς ἀκολουθῆσαι xal φόνους ; Οὐ κάντως δὲ ἀνάγκη xol τοῦ οχοποῦ τυχεῖν ἐχεῖνον, δι" ὃν κεκινημένος τις αἴτιος ὑπῆρξε τῆς τῶν alpá- των ἰχχύσεως. Ἢ οὐχ ὁρᾷς τοὺς καθ᾽ ἐχάστην γινομένους πολέμους; Ἐχστρατεύονται μὲν γὰρ οὗτοι ἐπιθυμοῦντες τὰ τῶν κολεμίων προσχτήσασθαι" ἀντεπεξέρχονται δ᾽ ἐκεῖνοι ὑπὸ τῆς ἴσης ἐπιθυμίας «οὔ τὰ τῶν πολεμίων λαδεῖν, καὶ συμδαίνουσι μὲν ᾳάθη καρ᾽ ἑκατέροις, οἷα συμδαίνουσιν, οὐ πάντως

δὲ κατ᾽ ἐλπίδας ἀμφοτέροις ἐκδαίνει τὰ πράγματα, ἀλλ᾽ οἱ μὲν ἐφεύσθησαν καὶ διέπεσον τῶν ἐλπίδων, τοῖς δὲ τυχὸν συνέπεσε παντελὴς ὄλεθρος xal ἀπώλεια.

Verba igitur nostra ne tu, fili, adulteres ; uec quisquam ad auos sensus ea detorquens existimet

Μὴ οὖν τὸν ἡμέτερον λόγον μήτε σὺ, τέχνον ἡμῶν» ἐπηρεάζῃς, μήτε τις ἄλλος, πρὸς τὸ οἰχεῖον αὐτὸν

nos dicere quis neque selmus, neque cogitavimus, p διαστρέφων βούλημα, ὑπολαμδανέτω λέγειν ἡμᾶς ὃ

meque diximus, quae prsesertim nemo diceret neque si miserrimo sensu laborsret; ut jam diximus, multo dolore perculsus sum ob loquentium vani- lequentiam ; οἱ utinam vaniloquentia tantum esset ἢ dietum illud, non autem seterno Judicio obnoxium; si enim otiosum verbum ante Christi tribunal irre- prebensibile non erit, quanto magis istiusmodi calumnia! 8i vero qui dixerunt ὦ suo cord? talia protuleront, non, ita me alfligunt , licet triste di- cium ; seusu siquidem imperfecto et obscuro, ve- risimile est errore plena et imperfecta eogitanda esse et dicenda; si vero tum sapientissimie ac valde honorabilis majestatis est faetus, nobis parcat Deus noster eta calumnia liberet, tibi autem sit benignus

μήτε ἴσμεν, μήτε διενοήθημεν, μήτε εἰρήχαμεν " μᾶλλον δὲ ὃ μηδ᾽ ἂν ἕτερός τις εἴποι, μὴ δυστυχῶν ἐσχάτην δυστυχίαν εἰς φρένας. Ὡς οὖν προέφημευ, σφόδρα τὴν ψυχὴν ἐπλήγημεν ἐπὶ τῇ τοιαύτῃ τῶν εἰπόντων ματαιολογίᾳ" καὶ εἴθε μόνον ἦν τὸ el- ρημένον ματαιολογία, ἀλλὰ μὴ χαὶ ὑπόδιχον xpl- ματος αἰωνίου ! El γὰρ λόγος ἀργὸς οὐχ ἀνεύθυνος παρὰ τῷ βήματι τοῦ Χριστοῦ, πόσῳ μᾶλλον τοιαύτη συκοφαντία : ᾿Αλλ᾽ εἰ plv οἱ πρὸς ἡμᾶς εἰπόντες ἐκ «ἧς ἑαυτῶν χαρδίας τοῦτο ἠρεύξαντο, οὐ. τοσοῦτον λυποῦσιν, εἰ xat λυπηρὸν tb. ῥηθέν. Διότι, φρονήμα- «oc ἀτελοῦς καὶ ἐσφαλμένου τυγχάνοντος, εἰχὸς xal ἀτελῆ καὶ ἐσφαλμένα καὶ διανοεῖσθαι xal φθέγγε- σθαι" εἰ δὲ τῆς σῆς ἐστι σύνεσιν φιλούσης καὶ

ἌΜΜΟ (οἱ exinde, tibi dans ea cogüare, statuere C μεγαλοτίμου ἐξουσίας τὸ γέννημα, ἡμῶν μὲν ὁ

Οἱ agere que t6 ab hominum reprehensiouibus eximant et in sterpo j«dicio indemuatum ser- vent,

VII. Ad eumdem.

Plaga crudelissima in «corde sauciati sumus, &li tni dilectissime, funesto illo nuntio, et simul ταὶ gratia atque tu glori, simul quoque noatri causa illa tibi scripsimus quae scripta sunt, paterna dilectione moti, te modo exhortantes, mo:lo expro- brantes eo ipso modo quo sciunt erga filios facere parentum audacia atque commota viscera : itaque si priores nostras vidietl litteras, nostrum in τὸ nimirum amorem wuosti et quanto in teet pro tuo in terris honore et gloria et pro celesti salote et felicitate studio flagramus ; quz dico de prius scriptis, nunc autem litteris quas δ regem a Christo dilectum misisti de tua agendi ratioue cer- tiores facti gravissimum dimisimus morrorem, et ad we eo, fine scribimus, fili mi, ut si paterna nostra reprehensione prius 'es afflictus, dolorem excutias, probe videlicet. sciens illam reprehensionem non ex odio nata: seid potius ex nimia dilectione ; non Autem nimia tantum, sed vere paterna ; et si pra sens ipse fuissem, alio odo conatus essem tuum continere iipetum : quomodo 1 arreptis mauibus, capite eireunplexzo, oculis qnoque et universis filii mei membris ; quod si restitisses, pedes. tuus fuisg-

Θεὸ; ἡμῶν φείσαιτο καὶ ῥύσαιτο ἀπὸ συκοφαντίας, σοὶ δὲ γένοιτο εὐμενὴς νῦν τε xal μετέπειτα, καὶ διδοὺς ἐχεῖνα καὶ φρονεῖν καὶ λογίζεσθαι nal πράτο «11v, ἃ xal ἀνθρωπίνης μέμψεως. ἐχτὸς δείξει, καὶ τῷ αἰωνίῳ χριτῇ ἀχατάχριτον καραστήσε:. Z'. Τῷ αὐτῷ.

᾿Επλήγημεν τὴν καρδίαν πληγὴν ὀξυτάτην, τέχνον μου πολυέραστον, ὑπὸ δεινῆς ἀγγελίας, καὶ τοῦτο plv ὑπὲρ σοῦ καὶ τῆς σῆς δόξης, τοῦτο δὲ xal ὑπὲρ ἡμῶν ἐγράψαμεν ἃ προεγράψαμεν χινούμενοι πα- «ρικῶς, καὶ νῦν μὲν παραχαλοῦντες, νῦν δὲ ἐπιτι» μῶντες οἷα τὰ πατρικὰ σπλάγχνα θαῤῥοῦντα xai συγχινούμενα οἶδε πρὸς τὰ τέχνα ποιεῖν. "Ὥστε, εἰ ἐνέτυχες τοῖς προλαδοῦσι γράμμασι, τέχνον ἡ μῶν,

Ὁ ἐγνώρισας πάντως νῦν ἐπὶ πλέον τὸ διάπυρον πρὸς

σὲ φίλτρον ἡμῶν, xal ὅπως περιχαιόμεθα σοῦ ἕνεχεν χαὶ τῆς ἐν γῇ τιμῆς τε xal δόξης, καὶ τῆς ἐν οὐρα- νοῖς σωτηρίας χαὶ ἀπολαύσεως. ᾿Αλλὰ ταῦτα μὲν ὑπὲρ τῶν προγεγραμμένων, νῦν δὲ διὰ τοῦ πεμ- φθέντος γράμματος πρὸς τὸ τέχνον ἡμῶν τὸν φιλό- χριστὸν βασιλέα τὰ διοιχηθέντα μεμαθηχότες, τῆς προχατασχούσης ἡμᾶς βαρντάτης ἀνείθημεν θλί- ψεως, xai γράφομεν ἵνα καὶ σὺ, τέχνον ἡμῶν, εἴ τι ἐπὶ τῇ πατρικῇ ἐπιπλήξει λελύπησαι πρότερον, τὴν λύπην ἀποῤῥίψῃ; τοῦτο εἰδὼς ὅτι xai ἡ ἐπίπληξις οὐκ fjv μίσους ἀλλὰ πολλῇς ἀγάκης, xal οὐ μόνον πολλῆς, ἀλλὰ xal πατριχῆς ἀληθῶς" xa εἰ μὲν παρήμην αὐτὸς ἐγὼ, ἄλλως ἂν τὴν σὴν ἐπισχεῖν σπουῦη ἐποιησάμην ὁρμήν. Ul; xoi τίνα τρόπον;

ei NICOLAI CP, PATRIARCH.E 68 jori erga te invidia accenditur, invidiamque auam A φιλοτιμηθέντα παρὰ Θεοῦ, καὶ πρὸς φϑόνον ὀξύτερον

omnibus artibus vult. satiare; igitur in te lateant ilius insidiz, sed quo pluribus bonis ditescis, eo humilior sis, ut illius insidias devites; tibi a Deo bis in terris data sunt honor et gloria, cura ut ad- Jieias gloriam celestem : adjicies autem bumilians tipsum, te in sublime non attollens, cordis ela- t.openi fugiens, supra modum te non elevans, fo- dera et juramenta non violans, qux inierunt olim et ante majores Lui, qua tu ipse heri et nudius ter- Uus iniisti ; sí quis per tuum nomen jurasset atque postea juramentum violare esset ausus, irrevocabili merte ponam lueret, qu autem universorum Deum, Creatorem. Dominuinque juramento attesiatas, ju- rsmenti fit. violator, nonne sezcentarum inortium reus erit ? Sed quid? quoniam non extemplo peeuam infligit propter humauitatem et inenarrabilem lon- ganimitatem, an ideo contemnemus? Sed duriorem ponam hoc ipsum in Dos invebet, ut arbitror, et eo acerbiorem quo magis dilata fuerit.

κατὰ σοῦ ἀναφλέγεται, καὶ βούλεται πάσῃ μηχανῇ «ὃν χατὰ σοῦ φθόνον πληροφορήσειν. ᾿Αλλὰ μὴ λανθανέτω σε ἡ ἐχείνου ἐπιδουλῇ, μᾶλλον δὲ ὅσῳ «οἷς καλοῖς; πλουτεῖς, τοσούτῳ ταπεινότερος γίνουν, ἵνα τὴν ἐχείνου ἐπιδουλὴν διαφύγῃς. Ἐδόθη σοι ἐπὶ «ἧς τιμὴ καὶ δόξα παρὰ θεοῦ, σκούδασον ἐπὶ ταύτῃ καὶ τὴν οὐράνιον προσλαδεῖν' προσλήψῃ δὲ ταπει- νοφρονῶν, μὴ μετεωριζόμενος, μὴ τὴν καρδίαν ὑψούμενος, μὴ ὑπὲρ ὃ προσῆκεν ἐπαιρόμενος, μὴ σπονδὰς καὶ ὄρχια παραδαίνων. Ἃ ἔθεντο μὲν οἱ ᾳατέρε: σου πάλαι xal πρόπαλαι, ἔθου δὲ xai αὖ» «ὸς χθὲς καὶ πρώην. Εἴ τις ὄρχον τὸ σὸν ὄνομα ποιήσαιτο, εἴτα παραδῆναι τὸν ὄρχον τολμήσας, ἀπαραιτήτως θάνατον ὑπέχει τὴν δίχην' ὁ δὲ τὸν πάντων θεὸν καὶ Δημιουργὸν καὶ Δεσπότην εἰς ὄρ- κὸν προθέμενος, εἶτα παραδάτης γινόμενος, οὗ μυρίων θανάτων ἔνοχος ; ᾿Αλλὰ τί ; Διότι μὴ παρᾷυ- εἶχα ὑπὸ φιλανθρωπίας xat ἀφάτον μαχροθυμίας ἐπάγει τὴν δίχην, διὰ τοῦτο καταφρονήσωμεν:

'AXX" αὐτὸ τοῦτο, οἶμαι, χαλεπωτέραν ἡμῖν τὴν ποινὴν ἐποίσει" xal ὅσῳ πλέον μαχροθνμεῖ, τοσοῦτον

ἀλγεινοτέραν.

Seriptuim vero forsan plus sequo extendi : itaque hoe tantum addito tscebo : uon ego propheto, ne- que unus illorum qui pravidendorum futurorum gratiam acceperunt , sed tauquam immaculati al- taris, eliawsi ludignus, minister, et tanquam pater Mlii salutem curans, prenunüo aque przedico. Seaudalorum causam rejice, tuum relinque consilium quo destruitur sancu Spiritus ordinatio, id est, pax et dilectio inter Romanos et Bulgaros tanto tempore easisteus ; ad primos affecius redi quibus Dei gratia feliciier ei sine. lacrymis, siue. calamitatibus gens utraque degebat : si. eteniu Dei non me latet re- surrectio, in ultionem exsurgel, nec erit qui de ejus manu eripiat.

IX. Ad eundem.

Quosuam laerymarum fontes inveniam? quales gemitus doloribus meis baud impares usurpabo?! Tot sunt namque dolores mei quot populi Christi εἰ Dei mei, saneta illius baereditatis pro qua cru-

᾿Αλλὰ γὰρ ἴσως τὸ γράμμα πλέον ἐξέτεινα" διὰ τοῦτο, ἕν εἰπὼν, σιωπήσομαι. Οὐχ εἰμὶ προφήτης οὐδὲ τῶν προορᾷν τὰ μέλλοντα χάριν λαδόντων, ὡς δὲ λειτουργὸς τοῦ ἀχράντου θνσιαστηρίου, εἰ καὶ ἀνάξιος, xal ὡς πατὴρ τέχνου τὴν σωτηρίαν κη- δόμενο;, προασφαλίζομοι καὶ προλέγω. "Ea τὴν «ὧν σχανδάλων αἰτίαν ἀπόστηθι τοῦ φρονήματος, δι᾿ οὗ ἡ κατάλυτις ἐνεργεῖται τῆς οἰχοδομῆς τοῦ ἁγίον Πνεύματος, ἥτις ἐστὶν fj ἀναμεταξὺ "Popal- ὧν καὶ Βουλγάρων ἐπὶ τοσοῦτον χρόνον χαταφχοῦσα εἰρήνη καὶ ἀγάπη" ἐπάνελθε πρὸς «τοὺς ἐξ ἀρχῆς λογισμοὺς, μεθ᾽ ὧν χάριτι Θεοῦ εὐδαιμόνως χωρὶς δαχρύων καὶ συμφορῶν ἑχάτερον ἔθνος ἐπολιτεύδ- το" ἐπεὶ, εἴ τι ἐγὼ συνίημι τῆς τοῦ Θεοῦ ἐγέῤσεως, ἀναστήσεται εἰς ἐχδίχησιν, xol οὐδεὶς ἔσται ὁ ἐς «ὧν χειρῶν αὐτοῦ ἐξαιρούμενος.

e. Té ato.

Τίνας ποταμοὺς εὑρήσω δαχρύων ; Ποίονς ἐπὶ *ol; ἐμοῖς πάθεσιν ἀναλάδωμαι θρήνους ; Ἐμὰ γὰρ τὰ πάθη ὅσα τὸν λαὸν τοῦ Χριστοῦ xal Θεοῦ μου κατέλαδε, τὴν ἁγίαν αὐτοῦ περιπόθητον κληρονο-

cem et mortem subiit: quomodo ergo illos plan- p μίαν, δι᾽ ἧς ὑπέμεινε τὸν σταυρὸν xal τὸν θάνατον.

gam ?aut quau moestitiz? cruciatuunique cousolatio-

nem reperiam ? O malignitatem illius ab initio —

howieiz, qui contra manuum Dei opera acerba ardet invidia, quique indesnenter. in ruinam et perniciem homines impellit! ab initio quippe, ad- versus hominum genus insaniens nefarius ille s&celestissimusque, non cessat, usque hodie, imo vero donec in terris erunt bowines, eos. concutere et in invicem concitare ; uude cum illi non liceat nobis aperti insidiari, no&metipsi ad. invicem insi- dias et machisationes instituimus : illo ab initio iasanientis impulsu et fratres contra ejusdem semi- nis , ejusdemque ventris progeniem manus armans,

et parentes natos interficiant pro quibus et animam

Πῶς οὖν ἀποχλαύσωμαι ταῦτα ; Ἥ τίνα εὔρω τῆς ἐμῆς ὀδύνης xal τῶν σκαραγμῶν τὴς χαρδία; πα- ράχλησιν; "D τῆς xaxlac τοῦ ἀπ᾽ ἀρχῆς μισανθρώ- που, τοῦ τὸν πιχρὸν φθόνον κατὰ τοῦ τῆς θείας πα- )άμη: πλάσματος ἐξοπλίσαντος, τοῦ ἀεὶ τὸν ἄνθρω- πὸν ποὸς ὄλεθρον καὶ ἀπώλειαν ἄγοντος 1 'An' ἀρ- χῆς γὰρ ὁ μιαρὸς, ὁ ἀρχέχακο., ἐκμανεὶς κατὰ τοῦ ἀνθρωπίνου γένους οὐ παύεται μέχρι xal σέμερον, βᾶλλον δὲ μέχρις ἂν ἐπὶ γῆς πολιτεύηται ἄνθρω- πος, ἀνασοδῶν χαὶ xa*' ἀλλήλων ἀνεγείρων᾽ ἕνα, ἐπεὶ αὐτὸς μὴ συγχεχώρηται προφανῶς ἐπιδουλεύ- εἰν ἡμῖν, αὐτοὶ δι᾽ ἀλλήλων τὰς ἐπιεδουλὰς χαὶ τὴν ἀναίρεσιν διαπράττωμεν" ἐχ ταύτης τῆς ἀπ᾽ ἀρχῆς μανιώδους αὐτοῦ προαιρέσεως καὶ ἀδελ;ο! ὥπλισαν

75 NICOLAI CP. PATRIARCH.E "6 exterorum. Jlunc nobis dixerunt fuisgo scopum A ἀποσταλέντων, προσέτι xal τῶν ἄλλων στρατηγῶν

exercitus congregationis, banc quoque esse cau- sam ezpeditionis ad Patzenacitas missa ; quibus ipse credidi, id apud me reputans, nempe talia esse hominibus scutire consuetum , quod nec tu ipse ignoras, fili. Cum enim liberi adversus pa- ventes insurgunt, parentesque per seipeos non va- teut liberorum propriis conaübus rebellionem com- primere, iunc coguntwr suo erga illos amere quosdam alienos in auxilium arcessere, per quos terroro incusso ad so ctiam invitos liberos revo- cent; quie ego erga. vos arbitratus. sum illos ex- cogitasse. Orio siquidem per nefarium dzinonem inter lomanos et Bulgaros dissidio, quum non potuerint per seipsos ad se vos revocare qui pa-

οἱ λόγοι αὐτοῖς πίστιν καρείχοντο. Τοῦτον εἶπον ἡμῖν γενέσθαι σχοπὸν αὐτοῖς τῆς τοῦ στρατοῦ συν- αθροίσεως ταύτην αἰτίαν εἶναι τῆς πρὸς τοὺς flastnvaxisac διαπέμψεως" xai ἐγὼ τούτοις ixtt- θόμην, ἐκεῖνο ἐνθυμηθεὶς, ὅτι ἔστι τες καὶ τοιαύτη ἀνθρώποις ἐπίνοια’ ἣν οὐδὲ αὐτὸς, τέχνον ἡμῶν, ἀγνοεῖς, ὡς ἐπειδὰν τέχνα πρὸς τοὺς γονεῖς διαστα- σιάζωσιν, εἶτα οἱ πατέρες πάντα δι᾽ ἑαντῶν πῥάτ- τοντες, μὴ δύνανται ταῖς οἰχείαις σπουδαῖς χαταλῦ - eat τὴν στάσιν τῶν τέχνων, ἀναγκάζονται τῷ πρὸς αὐτοὺς ἑνίοτε πόθῳ, καὶ ἔξωθεν ἄλλους τινὰς προσ- λαμδάνεσθαι εἰς βοήθειαν, ὥστε δι᾽ ἐχείνων φοδῆ- σαι, καὶ πρὸς ἑαυτοὺς ἐπισπάσασθαι καὶ ἄχοντα τὰ τέχνα, ὅπερ κἀγὼ ὑπέλαδον καὶ τούτους πρὸς ὑμᾶς

rentes vestri facti. fuerant, ideo cxcogitaverunt B ἡ πινοῆσαι. Ἐπειδὴ ix τοῦ πονηροῦ δαίμονος διαστά-

speciem tantum quamdam belli excitare, volentes vos, ut aiunt, conciliare et in ulnas excipere, mi- nime vero bellun gercre verui, neque ad czedes et sanguinem devenire, uti affirmant : scd non senserunt se. occasionem nefario demoni przbere tot mala, tot. accros dolores omnibus Christianis inferemji ; cum ille sepius, nulla ab hominibus data occasione, eX seipso omnia mala elicit, sz- pius quoque, vel minima accepta occasione, ma- zima propria malia mala facit, es quo magnum istud malum quo majus non est, inter Dulgaros et Momanos, proh mea peceatal natum est, cujus perficiendi locum invenit.

σεως γεγενημένης Βουλγάρων xai Ῥωμαίων οὐχ ἠδύναντο πάλιν δι ἑαυτῶν ἐλχύσαι πρὸς ἑαυτοὺς οἵ γεγονότες πατέρες, ἀλλ' οἱ μὲν οὕτως διενοήθησαν σχῆμα πολέμου ὑμῖν μόνον ἐπισεῖσαι, βουλόμενοι, ὡς φασὶν, ἕνεχεν τοῦ προσλαδέσθαι xal ἐναγκαλί- σασθαι, ἀλλ᾽ οὐχὶ πόλεμον περιστῆσαι ἀληθῆ, οὐδὲ μέχρι σφαγῶν καὶ αἱμάτων χωρῆσαι, ὡς διατείνον-. και" ἔλαθον δὲ ἄρα τῷ πονηρῷ δαίμονι πρόφασιν πα- ρλσχόντες τοιαῦτα πάθη καὶ τοιαύτας αιχρὰς ὀδύ- vac πᾶσι χριστιανοῖ; ἀπεργάσασθαι" ὃ; «ox plv, καὶ μηδεμιᾶς προφάσεως ἐξ ἀνθρώπων οὕτης, αὐτὸς. παγχάλεπα κατεργάζεται" πολλάχις ὅδ, καὶ μικρᾶς τινος δραξάμενος ἀφορμῆς τῇ παρ’ ἑαυτοῦ

ἐπινοίᾳ, μέγιστα χαχὰ ἐχτελεῖ, οὗ xai νῦν τὸ μέγα τοῦτο xaxbv xal οὐχ ἔχον ὑπερδολὴν μεταξὺ Βουλγά» pev xa Ῥωμαίων, ὦ τῶν ἐμῶν ἀμαρτημάτων] χώραν εὗρεν εἰς ἐξεργασίαν. Scio quid sis dicturus, et jure dices, nisl alia c Οἶδα ὅτι ἐρεῖς, xal δίκαια πάντω; ἐρεῖς, εἰ μὴ

aliqua vi& occurramus : δὶ tantum simularent bel- lum, inquies, nequo alius eorum esset scopus, quare tandem.in terram Bulgarorum irruerunt et ante bellum bostium more &e gesserunt? Ea ipsa, üli mi, ad eos dixi, aute tuam objectionem, εἰ exprobravi, et objurgavi; sed ad μας etiam non defuit illis defensio : qum utrum vera sit, tu vi- deas. Dixerunt igitur, Bulgaris contra Romanorum im Dyrrschium et in Thessalonicam regionem more hostili ingressis, et sibi datam esse occasio- nem BMomanos exercitus in Bulgarorum terram immilendi, se autem illas noa fecisse incursiones in bello üeri solitas; quae si ita gesta fuerint, ego nescio; illi asseverant, atque (uum esi scire εἰ

ἄλλη τις xal παρ᾽ ἡμῶν ἀφορμὴ τῷ διχαίῳ τούτῳ ἐνστήσεται " φήσεις γὰρ πάντω;, ὅτι περ, εἰ τὸν πό- λεμον ἐσχημάειζον, καὶ πρὸς τοῦτο ἔδλεπεν αὐτοῖς ὁ σκοπὸς, τί δήποτε εἰς τὴν Βουλγάρων εἰσήλασαν γῆν, καὶ «pb τοῦ πολέμου τὰ τῶν πολεμίων διεπράτ- τοντο; Εἶπον αὐτοῖς xai ἐγὼ, τέχνον ἡμῶν, ταῦτα χαὶ πρὸ τῆς τῶν σῶν λόγων ἀπαντήσεω:, καὶ ἐμεμ- φάμην καὶ ἐπέπληξα. ᾿Αλλὰ xal πρὸς ταῦτα οὐκ ἠπόρησαν ἀπολογίας" εἰ δὲ ἀληθὴς ἡ ἀπολογία σὺ ἂν εἰδείης. Ἔφησαν γὰρ ὅτι τῶν Βουλγάρων πολέ- μον νόμου ἐξελασάντων χατὰ τῶν ἐν Δυῤῥαχίῳ Ῥω- μαϊχῶν τόπων, xal χατὰ τῶν ἐν Θεσσαλονίκῃ, γέ- Ἴονεν ἀφορμὴ τοῦ πρὸς τὴν γῆν τῶν Βουλγάρων τὰ Ῥωμαϊκὰ στρατεύματα εἰσελθεῖν" χαὶ οὐδ᾽ οὕτως

tum prudentis conscientia non negare facium ; D ἐπιδρομὰς, οἵας οἶδεν ὁ πόλεμος, ἔγνωσαν διαπρά-

qualescunque fuerint, li ml, eorum apologia, eas bonas non censui, ideoque eos vituperationi- bus, objurgationibus reprehensionibusque one- ravi, Dec facere desistam ; 16 autem ea qua pre- sens et amplexo capite, nune deprecor; hic sient mala; nosmetipsos noscamus, nos Cbristi liere- des esse reputemus : si genere diversi, per fidem lamcn unum corpus sumus, unumque caput habo- anus, Christum, alter alterius sumus meinbra, sed membra in se invicem assurgere non assoleut ; 1od, secundum beatum apostolum, « Si quod mem- brum patitur, cancia compatiuntur ; » Christiani

ξασθαι" ταῦτα εἰ οὕτω γέγονεν, ἐγὼ μὲν οὐχ ἐπί- σταμαι * οὗτοι δὲ διισχυρίζονται, σὸν δέ ἐστιν ςἰδέ- ναι καὶ τῆς σῆΐῆς ἔμφρονος συνειδήσεως τὸ μὴ ἀπαρ- νεῖσθαι τὸ γεγονός, ᾿Αλλὰ, τέκνον ἡμῶν, ὁποῖαί πον ἂν αἱ ἀπρλογίαι τῶν ἐνταῦθα γεγόνασιν, οὐχ εὐλό- «ov, αὐτὰς ἡγησάμην, xai διὰ τοῦτο καὶ ὀνειδι- σμοῖς, καὶ μέμψεσιν, καὶ ἐπιτιμήσεσιν ἠμυνάμην, χαὶ ἔτι οὐ διαλείψομαι ἀμυνόμενος, Σὲ δὲ οἷα πᾶ. piv καὶ τῷ σῷ τραχήλῳ περιχυθεὶς, ταῦτα παρα- χαλῶ ᾿ παυσάσθω ἕως τούτου τὰ χαλεπά " γνωρίσω- μὲν ἑοντοὺς, ἀναλογιξώμεθα ὅτι Χριστοῦ ἐσμεν κληρονόμοι" χαὶ εἰ καὶ τοῖς γένεσι διῃρήμεθα, ἀλλ'

91 NICOLAI CP. PATRIARCH.E 92 ferenteslugemus οἱ gemimus et quam scio tesimi- A γράφομεν τῆς χοινῆς φροντίδος, ἣν ὥσπερ ἡμεῖς

liter ferre et pro qua lacrymae tue tibi sunt panes : ex nostris etenim vestra novimus : quorum nam- que opus et ministerium sunt eadem, eorum decet eosdem esse et dolores atque labores ; sed eamdem vobis ac nobis esse auxletatem atque dolorem satis est ita memoravisse.

Reliquum igitur est jam ut quasi colloquium et investigationem communein incipiamus : alii aliud acceperunt in presenti vita ministerium, dico reges et civitatum principes, quique aliis preficiuntur negoti.s, aut administrationis dispensatores consti- tuuniur, quorum quisque, muneri suo intentus,

ἀδιαλείπτως φέροντες στενάζομεν καὶ θρηνοῦμεν, οἶδα ὅτι χαὶ αὐτὸς ὁμοίως φέρεις, χαὶ ἄρτος σοι τὰ δάχρνα γίνεται" x. τῶν ἡμετέρων γὰρ τὰ ὑμέτερ διδασχόμεθα’ ὧν γὰρ τὸ ἔργον καὶ ἡ διακονία κοινὴ, τούτων εἰκὸς χοινὰ γίνεσθαι τὰ πάθη xal τοὺς xa- μάτους" ἀλλ᾽ ὅτι μὲν fj αὐτὴ συνοχὴ xol τὰ ὅμοια κεντεῖ ἄλγη τὴν σὴν χαρδίαν, οἷα καὶ ἡμᾶς, ἀρκεῖ τοσοῦτον ἐπιμνησθῆναι.

Δοιπὸν δὲ ἤδη τῆς οἷον συνομιλίας xal τῆς κοινῆς ἀπαρχόμεθα συνδιασχέψεως" ἄλλοι μὲν ἄλλαις ἀπ- ετάγησαν διαχονίαις ἐν τῇ παρούσῃ ταύτῃ ζωῇ, βασιλεῖς λέγω xal ἄρχοντας πόλεων, ἐπιστάτας πραγμάτω" ἄλλων, οἰχονόμους τῆς διοιχήσεως, ὧν ἕχαστος πρὸς ἣν ἔλαδε τάξιν ἀφορῶν, τὸ οἰκεῖον

proprium opus, si prudens est, accurate perficere B ὅστις ἔμφρων σπουδάζει ἀμέμπτως ἔργον ἐπιτελεῖν"

studei; nos vero saero altar] astare jussi si. aliis pluribus ministrare debemus, ante omuia tamen ad pacem promovendam atque ex medio tollenda scandala inimicitiasque assumpti sumus : tremenda siquidem sseriflcil. oblatio quam in illius memo- riam facimus qui, ad solvendas szternas inimici- Was εἰ destraendum violentum bominum contra Deum Iurorem compeseeuduin quem nulla spes erat in pacis studium esse convertendum, omuia quae passus est pati. voluit, sputa, alapas, sceleratorum mortem, nos admonet sine intermissione, omnibus viribus, omni mente, omnique sermone, pacis esse adjutores studiosos, inimicitiaram hostes et toto corde viam seandalis intercludere; siquidem tan- «qus3m ob oculos nobis magnum illud ministerii nostri mysterium ipsum ostendit Filium benignis- siwi Patris, qui sic dilexit rundum ut eum ad nos miserit : sed eniin Unigenitum illum, dilectum Agnum Dei immolatam, propitiationeu factum pro nostris in Deum et Patrem inimicitiis, quasi visibi- lem ante oculos nostros statuit sacrum illud my- sterium, qui divinze yloriz factus li»res confusio- nem tantam atque ignominiam ab hominibussibi subjectis inustum contempsit, ut abalienatos, inimicos, hostes, persuas passiones, per vulnera, per ignominiam liberaret, paci restitueret οἱ Dei familjares efficeret : quid ergo, fraler et coepi- scope, mos facere oportet? quale cor hahere,

ἡμεῖς δὲ οἱ παρίστασθαι τῷ ἁγίῳ ἀποτεταγμένοι θυσιαστηρίῳ, εἰ χαὶ πολλῶν ἄλλων χρεῶσται χαθ- tovfxapsv ἐπιτελεῖν τὴν διαχονίαν, ἀλλά γε πρὸ παντὸς ἱτέρον τὸ τῆς εἰρήνης ἔργον καὶ τὸ διώκειν ix μέσου τὰ σχάνδαλα καὶ τὴν ἔχθραν, εἰς ὑπουργίαν ἐλάδομεν. Ἢ γὰρ τῆς φρικτῆς ἱερουργία θυσίας, ἣν εἰς ἀνάμνησιν ἐπιτελοῦμεν τοῦ ἵνα καταλύσῃ τὴν αἰώνιον ἔχθραν, τὴν βιαίαν ἐχείνην πρὸς Θεὸν τῶν ἀνθρώπων μανίαν χαὶ ἀνέλπιστον εἷς σπουδὰς εἰρήνης συμδῆναι ὑπομείναντος ὅσα ὑπέμεινε, τὰ ἐμπτύσματα, τὰ ῥαπίσματα, τὸν θάνατον τῶν xa- χούργων, τοῦτο ἡμῖν παραχελεύεται διὰ παντὸς τὸ πάσῃ δυνάμει, πάσῃ περινοίᾳ, παντὶ λόγῳ τῆς εἰ- phvnc εἶναι σπουδαίους συμμάχους, τῆς ἔχθρας πολεμίους, xal πάσῃ ψυχῇ ἀποχλείειν τὴν εἴσοδον τῶν σχανδάλων᾿ ἐπείπερ οἷον ἐπ’ ὄψιν ἡμῖν τοῦτο δὴ τὸ μέγα τῆς ἱερουργίας μνστήριον ὑποδείχνυ- σιν, αὐτὸν τὸν Υἱὸν τοῦ φιλανθρώπον Πατρὶς, ὃς τοσοῦτον ἢγάπησε τὸν κόσμον, ὥστε τοῦτον ἐξ1- ποστεῖλαι πρὸς ἡμᾶς " ἀλλὰ γὰρ τὸν Μονογενῆ τοῦτον, τὸν ἀγαπητὸν, τὸν ᾿Αμνὸν τοῦ Θεοῦ θνυόμε- vov xài ἐξίλασμα γινόμενον τῆς ἡμετέρας ἔχθρα; πρὸς τὸν Θεὸν καὶ Πατέρα, τοῖς ὀφθαλμοῖς ἡμὼν ὥσπερ ὁρώμενον τὸ πανάγιον τοῦτο μνστήριον παρίστησιν, ὃς χληρονόμος ὧν τῆς θεϊχῆς δόξης, χατεφρόνησεν αἰσχύνης τοσαύτης καὶ ἀδοξίας ὑπ᾽ ἀνθρώπων ὑπ᾽ αὐτῷ τολμηθείσης ; "Iva τοὺς διεστῶ» 444, τοὺς ἐχθροὺς, τοὺς πολεμίους διὰ τῶν οἰχείων

quamnam sollicitudinem et anzietatem, cum videa- Ὁ παθῶν, διὰ τῶν τραυμάτων, διὰ τῆς αἰσχύνης ἀπαλ-

mus quosdam in invicem insanientes et pro pace iimicitiarum studiosos ? Et heec dico de singulis et vicissim : quantam jgitur adhibere debemus vigilantiam ad eos qui ita a diabolo sunt "affecti conciliandos, revocandos ad pacem οἱ persuaden- dos ut per charitatem ad anionem redeant? Sed cum 80 unus aut duo, aut decem, aut.ibulto plures, domus tota, aut. civitas, sed et gens tola contra totam gentem, [nio ejusdem fidei, proh! meorum dolorum pondus! diaboli efficacia in istud malum impingunt, quid faclemus ? quid excogitabi- us? quid sapieinus? qua dies aut. qua nox nos alanta sollicitodine et anxietate requiescere fa- ciet ?

λάξῃ xai συνάψῃ τῇ εἰρήνῃ, xat οἰκείους ἀπεῤγά- σηται τῷ Θεῷ, Τί οὖν, ἀδελφὲ xat συνιερεῦ, δεῖ πράτ- τειν ἡμᾶς ; Ποταπὴν ἔχειν καρδίαν, ὁποίαν μέριμναν, ἡλίχην ἀγωνίαν, ὅταν τινὰ; ὁρῶμεν κατ᾽ ἀλλήλων ἐχμαινομένους, xal τὴν ἔχθραν ἀντὶ «fig. ἀγάπης ἀλλαπσομένους ; Καὶ ταῦτά φημι περὶ τῶν χαθ’ ἕνα τέως καὶ ἀνὰ μέρος. Πόσην οὖν χεχρεωστήχαμεν πρόνοιαν φέρειν, ὥστε τοὺς" οὕτω διατεθειμένους «ὰς Ψυχὰς ὑπὸ τοῦ πονηροῦ συμόδιδάσαι, χαὶ εἰρη- νοποιῆσαι, χαὶ πεῖσαι πάλιν διὰ τῆς ἀγάπης εἰς ἑνότητα συνελθεῖν; Ὅταν δὲ οὐχ εἷς, οὐδὲ δύο, οὐ δέχα, οὐδὲ πολλῷ τούτων πλείους ὁλόχληρος οἰχία χαὶ πόλις, ἀλλ᾽ ἔθνος ὅλον πρὸς ὅλον Eüvuc xai τότε ὁμόπιττον, οἴμοι τῶν ἐμῶν παθῶν τὸ Bapitato:,

95 NICOLAI CP. PATRIARCH.E

μένης τὸ τοῦ πράγματος χρεώστημα, συνεπιλαδέσθαι τῇ ἡμετέρῃ πρεσδείᾳ, ἐξεομενίσεσθαι, χαῦ-

ικετεῦσαι τὸν ἠγαπημένον υἱὸν ἡμῶν.

Plurima sunt que team obsecrationem juvsre À Ἔχεις πολλὰς ἀφορμὰς συνεργούσας πρὸς τὴν

possunt ; primo quidem quod prises diximes, id est Christi et Dei nostri inconsolabilis dolor quod qui praciarum ejus nomen portant, quod ut nobis donsret sicut ovis ad occisionem dacius est *, in invicem bellulos feritate cfierantur, sanctas quoque templa in quibus Deum implorat pro se ipso, pro conjuge, pro liberis et eniversa gente cujus consti- tutus est prínceps, sacrum etiam et immaculatum corpas et sanguis, 4:25 manducans et bibens ármam spem habel sanctitatis feri se porticipem ; tuis sermonibus ob illius oeulos pone, quas propriis oce- lis et ante taa. dicta vidit sec ignorare potest, uni- versam quam peragravit terram omnino desertam loco pristini ornatus, agrorum miserandam defor-

ἐχείνου δυϑώπησιν πρῶτον μὲν, ὅσα ὁ λόγος προ- λαδὼν εἶπε, τοῦ Χριστοῦ καὶ θεοῦ ἡμῶν νὸ ἀπαβα- μύϑητον ἄλγος, ἐφ᾽ οἷς οἱ τὸ ἐκείνου τίμιον φέροντες ὄνομα ὡς πρόδατον ἐπὶ σφαγὴν ἀχθέντος, ἕνα τοῦτο ἡμῖν τὸ ὄνομα χερίσηται, κατ᾽ ἀλλήλων ἐξεθηροώ- ϑησαν, τοὺς ἱεροὺς ναοὺς ἐν οἷς πρὸς ἔντευξιν ele- ἔρχεται τοῦ Θεοῦ ὑπὲρ ἑαυτοῦ, ὑπὲρ παίδων, καὶ ὅλου φημὶ τοῦ ἔθνους, οὗ δεσπόζειν κατέσες, τὸ ἅγιον καὶ πανάχραντον σῶμα καὶ αἷμα, ὧν ἐσθίων xai πίνων ἀδιστάχτους ἐλπίδας ἔχει ἀγιασμοῦ pá- «oyoc γίνεσθαι, Παράστησον αὐτῷ διὰ τῶν σῶν λό- γῶν ἐν ὀφθαλμοῖς ὅσα ἐκεῖνος οἰκείαις ὄψεσι καὶ πρὸ τῶν σῶν λόγων τεθεαμένος οὐχ ἀγνοεῖ, τῆς γῆς ὅσην διῆλθε τὴν ἐρημίαν τὴν ἀντὶ τῆς ὁρωμένης

mitatem ob segetes vineasque et arbores; commo- D ἄχρι τοῦ νῦν ὡραιότητος, τῶν χωρῶν ὅση ix τῶν

Wora sacrarum Deo zdium eversionem, quasplorum ninos in Dei gloriam tanto labore sedificaverunt ; sdde etiam ruinsm venerabilium monasteriorum, ip quibus monachi, in quibus virgines hymnos Deo sine intermissione canebant, quzque nunc jacentia relinquuntur. Adde quoque diversas bominum cs- des, proh! nimia daemonis scclesti vis misera ! san- etorum monachorum, virginum mulierumque cada- vera dispersa atque insepulta, canibusque et bestiis predam objecta.

σταχύων, ὅση ἐξ ἀμπέλων, ὅση ix τῶν ἄλλων &xpo- δρύων ἐλεεινὴν ἀμορφίαν. ᾿Ανάμνησον οὐτὸν τῆς καταστροφῆς τῶν ἁγίων τοῦ Θεοῦ οἴχων, οἷς εὖσε» 66v χεῖρες εἰς δόξαν Θεοῦ μετὰ πολλῶν χαμάτων ἀνήγειραν. Πρόσθες τὴν ἀπώλειαν τῶν σεμνῶν δια.» «ημάτων, ἐν οἷς μονάζοντες, ἐν οἷς παρθένοι διὰ παντὸς ὕμνους ἀνέπεμπον τῷ Θεῷ, καὶ νῦν ἐν ipet- slo; λέλειπται χατακείμενα * πρόσθες ἐπὶ τούτοις «ἃς πολυτρόπους τῶν ἀνθρώπων σφαγὰς, οἴμοι τῆς τοσαύτης τοῦ πονηροῦ δαίμονος ἰσχύος, τῶν ἱερέων,

τῶν μοναζόντων ἀνδρῶν, γυναικῶν ἐῤῥιμένα σώματα, xoi μηδ᾽ αὑτὸ τοῦτο ταφῆς ἠξιωμένα, ἀλλὰ

κυσὶ xal θηρίοις εἰς βρῶσιν προτεθειμένα. Quid autem ea dico ? Magnam habes εἰ ineffabilem

Καὶ τί λέγω ταῦτα ; Ἔχεις πολλὴν καὶ ἀμύθητον

copiam in illa non audita tragodia et potissimum in C ἐκ τῆς ἀνιστορήτου ταύτης τραγῳδίας τὴν εὐπορίαν,

mansuetudine et perfectissima illius quem obsecra- bis prudentia, unde adjuvetur intereessio : sed enim meis tuisque simul dolore et pro communi salute et pace permotus debita sollicitudine, ea etiam quse sd rum perünent demonstra : nostrum porro pro nobis officium eo modo imple quo nosmetipsi si adessemus : manus illius complectere, -genua pre- hende, et, οἱ opus est, etiam pedes, uuo verbo, ni- hil aut dicere, aut facere omittas, usquedum ad pacis bonum superna mansuetudine inclinetur dulcis filii nostri animus, virique ab eo mittantur per quos renoventur pacis federa, evanescant belli Inimicitiarumque mala, pellatur diabolus qui com» munibus Romanorum Balgarorumque malis gaudet, redcant libere venerabilis dilectio praclaraque il- lius bona per quz [αἰεί honorumque copia utrique populo accedent ac crudelissimorum sensus malo- rum, vultus demissio atque moestitia e medio tol- lentur,

καὶ ἐπὶ πᾶσι τὴν τοῦ δυσωπημένου ἡμερότητα, xai τὴν τελειοτάτην φρόνησιν εἰς τὸ συγχατα πράξασθαι τὴν πρεσδείαν" ἀλλὰ γὰρ κινούμενος ταῖς χοινῶς ἐμὲ τε καὶ σὲ ἀκαραιτήτως συνεχούσαις ὀδύναις καὶ «αἷς ἐχούσαις ἡμᾶς ὀφειλέτας μερίμναις ὑπὲρ τῆς κοινῆς σωτηρίας καὶ εἰρήνης, ἐπίδειξαε μὲν καὶ τὰ παρ᾽ ἑαυτοῦ * πλήρωσον δὲ xat ἀνθ᾽ ἡμῶν τὰ ἡμέ- «epa ὅσα εἰ παρόντες ἂν αὑτοὶ διεπραξάμεθα * χεῖρας «ερίπκτυξαι, λαδοῦ γονάτων, εἰ δεήσει xal τῶν πο- δῶν, καὶ ἀπλῶς λόγοις xal πράγμασι μὴ ἀπόσχῃ ᾿ πάντα ποιῶν, ἕως ἂν τῇ ἄνωθεν εὐμενείᾳ πρὸς τὸ τῆς εἰρήνης χαλὸν dj γλυχεῖα τοῦ ἡμετέρου τέχνου συνέλθῃ ψυχὴ, καὶ ἄνθρωποι παρ᾽ αὐτοῦ ἑξαποστα- λῶσι, δι᾽ ὧν ἀναχαινισθήσεται μὲν τὰ τῆς εἰρήνης, καταργηθήσεται δὲ τὰ τῶν πολέμων xal τῆς ἔχθρας,

,ἀπελαθήσεται δὲ καὶ διάδολος ὁ ταῖς χοιναῖς συμφο»

ραῖς Βουλγάρων καὶ Ρωμαίων ἐπορχούμενος, παῤ» ῥησιάσεται δὲ πάλιν ἡ τιμιωτάτη ἀγάπη, καὶ τὰ ἐχείνης τίμια πράγματα, ἐξ ὧν εὐφροσύνη καὶ τῶν

καλῶν ἀπόλαυσις ἀμφοτέροις τοῖς λαοῖς προσγενήσεται, τῶν χαλεπωτάτων δὲ πραγμάτων ἡ πεῖρα καὶ ἡ χατήφεια καὶ ἡ σχυθρωπότης τῶν προσώπων ἀφανισθήσεται.

Xill. Ad primum Simeonis hominem.

Maximarum potentiarum ministri maximis virtu- tibus et meritis ornantur, flli mi, eoque iuagis quo

* fu. Lut, T.

ΙΓ΄. Τῷ πρώτῳ ἀνθρώπῳ toU Συμεών.

Τῶν μεγάλων ἐξουσιῶν οἱ ὑπηρέται μεγίσταις ἀρεταῖς, τέχνον ἡμῶν, κοσμοῦνται xal κατορθώ-

99 NICOLAI CP. PATRIARCH/E

Patris qui (6 ἃ principio dilexit et etiamnum diligit A xat φίλος ῥήματα πατρὸς ἐξ ἀρχῆς σε φιλήσαντος

et geminam erga te charitatem in Spiritu sancto servat, iis qux» scribimus, attende, fili; in Deo enim persuasum habemms oblectantia et jueunda nos scripturos, factis amicitis$ nomen corroborantes : »udi, rursum dico, ut vir Dei, ne plura dicam, nuntia divinam tuam: mentem sanaturs : si enim pro temporali potestate, excitatis a diabolo scandalis per 606 qui contra team mibi dilectum decertavere ca- put, irs commotus fuisti, atque non juxta mea vota sentis, scio tamen evidenter te. de Ecclesise malis, idest, dilaceratione et filiorum ejus dissidentia, contristatum quoque esse et nostrarum acerbarum mesti.iarum fuisse participem, in bis etiam Chri- stum honorsptem Dcum nostrum a quo tibi regnare et incolumis esse datum est, et in futuro szculo dabitur salus et sine Bne gloria, ut oramus et spe- ramus.

Nuntiamus, ΑἸ] mi, nuntia quz audire omnium tibi gratissimum, nobisque nuntiare couvenientissi- mum ac maxime proprium; unita est Dei Ecclesia, cessavit. illius qui a principio eam conturbare ma- ligne couatus est, procella, unita est quodammodo et cessavit proceila : qui quidem $6 a nobis separa- verant et sua separatione rationi valedizerant, eos sum ambitionis poenituit et Dei gratia ad nostrum sensum sunt reversi; quod petebat Ecclesia, id

xal φιλοῦντος xal σώζοντος στοργὴν γνησίαν πρὸς σὲ bv ἁγίῳ Πνεύματι, πρόσχες, τέκνον ἐμὸν, οἷς γράφομεν " πεποίθαμεν γὰρ ἐν Θεῷ ὅτι τὰ συνευ» φραίνοντα χαὶ συνήδοντα γράφομεν, καὶ ἐπὶ τοῖς ἔργοις τὸ ὄνομα τῆς φιλίας βεθδαιοῦντες. “Αχουσον καὶ πάλιν φημὶ ὡς τοῦ Θεοῦ ἄνθρωπος συντόμως εἰπεῖν, εὐαγγέλια ψυχὴν θεοφιλῇ θεραπεύοντα " εἰ γὰρ καὶ πρὸς τὴν χκοσμιχὴν ἐξουσίαν τοῦ Σατανᾶ τὰ σχάνδαλα χεχινηχότος δι' ὧν κατὰ τῆς ofc ἢγωνί- σαντο τιμίας ἐμοὶ χεφαλῆς ἐξετραχύνθης, xal ἄλλως ἢ ὡς ἔστιν εὐχῇ μοι διατίθεσαι, ἀλλ᾽ ἐπίσταμαι ἀκριδῶς ὅτι ἐπὶ τῷ κάθει τῆς Ἐχχλησία:, λέγω δὴ τῷ σκαραγμῷ καὶ τῇ διαστάσει τῶν τέκνων αὐτῆς, καὶ συνήλγεις, καὶ συνεῖχου μεθ᾽ ἡμῶν πιχραῖς ταῖς ὀδύναις, τιμῶν καὶ ἐν τούτῳ Χριστὸν τὸν Θεὸν ἡμῶν, παρ᾽ οὗ σοι xai τὸ ἄρχον καὶ «b σώζεσθαι, καὶ ἡ ἐν τῷ μέλλοντι αἰῶνι ἀποχείσεται σωτηρία, καὶ τιμὴ ἀτελεύτητος, ὥς γε εὐχόμεθα xal ἑλαέ- ζομεν. ὃ

Εὐαγγελιζόμεθά σοι, Ξέχνον ἡμῶν, εὐαγγέλια, ὧν καὶ σοὶ τὸ ἀχοῦσαι πάντων ἠδύτατον, καὶ ἡμῖν τὸ εὐαγγελίσασθαι πρεπωδέστατον πάντων καὶ οἰχειό- «ατον. Ἥνωται ἡ τοῦ Θεοῦ Ἐκχκχλησία, ἐπαύθη τοῦ ἐξ ἀρχῆς πονηρευσαμένου ταύτην ἐχταράσσειν ἢ χαταιγὶς, ἤνωται δὲ πῶς xal ἡ χαταιγὶς πέπαυται. Oi μὲν ἐξ ἡμῶν χεχωρισμένοι καὶ τοῦ ἰδίου ἀντε- χόμενοι χωρισμοῦ ἀπετάξαντο τῷ οἰκείῳ φρονήματι, μετέγνωσαν ἐφ᾽ οἷς ἐφιλονείχουν, xai συνῆλθεν yá-

eonfessi sunt ; et, ne plura dicam, suum peccatum ( ριτι Θεοῦ τῷ ἡμετέρῳ φρονήματι" καὶ ὃ τῇ "Ex-

confitentes in Ecclesie ulnas benigne apertas vene- runt ; occludebat enim usque modo suas ulnas Ec- clesia humano more, quia illi humano etiam more senserapi εἰ quà nescio de causa contradieere amave- rant; postquam autem'illa omnia removeri Deo placi- tum fuerit, divina interveniente pace, in unum coalui- mus el recepti sunt tanquam germani (ilii qui huc- usque a nobis discederant, illis quasi propriis membris adunati sumus et tandem *Ecclesia Dei unum est caput, primo pontifice εἰ Deo nostro et nobis indignis, archiepiscopo tamen, congruen- ter quoque coagmentata εἰ securc gubernata : prae- ter paucos, qui, cum possent bona agendi ratioue hnotscere, ne vitam sine nomine transigerent, suadente sua malitia, non sunt veriti, sus separa- tione cupientes, quantum in ipsis esset, clarescere, Eeclesiz unitatem labefactare ; cseterum non omniuo illis satis erit caput babere magnum Deum εἰ sum- 18m pontülicem nostrum, sed sive nunc;sive postea suo capiti se adjungent ; qui ni faciant, nibil inde : ipsi enim in loco quidem a se electo jacebunt ; sau- eta vero Dei Ecclesia. perturbationis sus causa ex- empta, propría stabilitate gaudet Christo suo sponso gradas agens quod scandalis sit libersta suosque circum se liberos stantes conspicist, quoscumquo non potuit qui hominem a principio felici despoliavit amicitia, sacra nunc pleoitudine abducere.

χκλησίᾳ ἐζητεῖτο, xowfj τούτοις συνωμολογήθη * καὶ συντόμως εἰπεῖν τὸ οἰκεῖον ὁμολογήσαντες πταῖσμα, ταῖς ἀγχάλαις προσῆλθον τῆς Ἐχχλησίας φιλαν» θρώπως ὑπανοιγείσαις αὑτοῖς. ᾿Απέχλειε μὲν γὰρ μέχρι τοῦ παρόντος fj Ἐχχλησία τὰς ἀγχάλας, οἷα «à ἀνθρώπινα χἀχείνων ἀνθρωπίνως διαχειμένων, καὶ οὐχ οἶδα ποίαις αἰτίαις ἀγαπώντων τοῦ ἀντιλέ- γειν. Ἐπεὶ δὲ πάντα ἐκεῖνα Θεοῦ εὑδοχίᾳ γέγονεν ἐχποδὼν, τῆς θείας μεσιτευσάσης εἰρήνης, συνὴλ» θομεν εἰς ἑνότητα, καὶ προσελάδομεν τοὺς τέως ἐξ ἡμῶν διισταμένους ὡς οἰχεῖα τέχνα, καὶ ὡς μέ- λεσιν ἰδίοις συνήφθημεν, καὶ λοιπὸν ἔστιν ἡ τοῦ Θεοῦ Ἐκχλησία μία χεφαλὴ τῷ πρώτῳ ἀρχιερεῖ χαὶ Θεῷ ἡμῶν, καὶ ἡμῖν τοῖς ἀναξίοις, ὅμως δ᾽ οὖν ἀρχιερατεύειν ἠξιωμένοις, καὶ συναρμολογουμένη, χαὶ ἀταράχως διευθυνομένη. Πλὴν ὀλίγων τινῶν, οἵ «Ὁ γνωρίζεσθαι ἔχοντες ἐξ ἀγαθοῦ τρόπον, ἵνα μὴ «ὃν βίον ἀνώνυμον διαπερῶειν, ix τῆς ἑαυτῶν πε- ρινοούμενοι χακίας τὸ δῆλοι «νγχάνειν ὅσον ἐπ’ αὖ- τοῖς τῷ οἰχείῳ μερισμῷ, λνπεῖν ἐὴν ἐνότητά οὐ διευλαδοῦνται τῆς Ἐχκληείας" πλὴν καὶ οὗτοι πάντως εἰ τῆς κεφαλῆς ἡμῶν ele τοῦ μεγάλου Θεοῦ xal ἀρχιερέως ἡμῶν, ἀγαπήφενφι τυχὸν μὲν νῦν, τυχὸν δὲ μετὰ τοῦτο συναρμοοθῆναι τῇ ἑαυτῶν χεφαλῇ * el δὲ μὴ, πρᾶγμα οὐδέν" οἱ μὲν γὰρ κείϑονται εἰς fjv ἡ τούτων ἀπόνοια ἐξελέξατο χώραν * ἡ δὲ ἀγία τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησία τὴς ταβλττούσης αὑτὴν αἰτίας

ἀπηλλαγμένη, ἔχει τὴν ἰδίαν τάξιν εὐσταϑῇ, εὐχαριστοῦσα Χριστῷ τῷ νυμφίῳ αὐτῆς, ὑπὲρ ὧν τε τῶν σχανδάλων ἀπήλλαχται, καὶ ὑπὲρ ὧν τὰ οἰκεῖα κύχλῳ αὐτῆς παριστάμενα καθορῇ, τέχνα, ὅσου; uf

103

NICOLAI CP. PATRIARCHJAE

10i

magis accenditur quod eos contra se bellum gerere A φθονοῦντος, μάλιστα δὲ Χριστιανοῖς " κατὰ χριστια-

novit, quod per Christianos universo orbe extermi- natus est, ct Christiani usque modo illius potesta- t^m humiliant et quam perverse instituit. tyranui- dem quotidie evertunt ; qui propter in Christianos iusanit et quantum in se est, omnibus modis βιυ οὶ cos coutristare vicissim et malis obruere; ex dia- boli quidem, ut dixi, malitia nata sunt mala ista, omne malum snperantia : sed etiam ex hominibus sive illius malitize cooperantibus, sive mente captis, €t sic bonos magis discerni facientibus ; qui belium contra suscitaverunt, sive nefario demoni coope- rantes, sive mentis infortunio in id consilium acti, suavissimamque tuam mentem ad istam dispositio- nem redegerunt; ut sspe etenim accidit. minima scintilla accendi flammam inexstinguibilem, ita quoque ex istorum hominum stultitia decidens in cor tuum scintilla magnam illam flammam accendit usque modo inexstinguibilem.

γῶν γὰρ μᾶλλον πρὸς φθόνον ἐξάπτεται ὁ διάδολος, διότι τούτους οἷδε πολεμιωτάτους αὐτῷ, διότι παρὰ Χριστιανῶν ἐκ πάστς ἀπηλάθη τῆς οἰχουμένης, καὶ Χριστιανοὶ μέχρι καὶ σήμερον τὴν δυναστείαν αὐτοῦ ταπεινοῦσι, xal ἣν χαχῶς ᾧχοδόμησε τυραννίδα, ταύτην διὰ παντὸς χαταλύουσι. Διὰ. ταῦτα μαίνεται κατὰ Χριστιανῶν, διὰ ταῦτα παντοῖος γίνεται εἰς τὸ χαθ’ ὅσον δύναται ἀντιλυπεῖν χαὶ συμφοραῖς περι- θάλλειν αὑτούς. Ἧχε μὲν οὖν, ὡς εἶπον, lx τῆς τοῦ διαθόλου χαχίας τὰ δεινὰ ταῦτα καὶ πέρα δεινῶν ἧχε δὲ χαὶ ἐξ ἀνθρώπων, τοῦτο μὲν τῇ ἐχείνου χα- W(g ὑπουργούντων, τοῦτο δὲ xai δυστυχούντων εἰς φρένας, xal τὴν ἐχλογὴν μᾶλλον τῶν χαλῶν ποιου. μένων " οἵ χαὶ τὸν πρὸς σὲ ἀνήραντο πόλεμον, εἴτε

Β τῷ πονηρῷ δαίμονι συνεργοῦντες, εἴτε διὰ φρενῶν

δυστυχίαν τοῦτο βυυληθέντες, καὶ τὴν σὴν γλυχεῖαν ψυχὴν οὕτω διατεθειχότες, Ἐπεὶ xol πέφυχε πολ- λάχις καὶ μιχρὸς σπινθὴρ &o6satov φλόγα ἐξάπτειν,

οὕτω xal τῶν ἀνθρώπων ἐχείνων ὁ ἐξ ἀφροσύνης ἐμπ:σὼν σπινθὴρ el; τὴν σὴν κχαρδίαν ἀνῆψε τὴν βεγάλην ταύτην φλόγα, xol τέως ἄχρι τοῦ νῦν ἀχατάσδεστον.

Sed, fili mi desideratissime, ne sic vincant mala; weuue vir talis, qualis es, non babens prudentia squalem inter cogtaneos et animi generositate In- comparabilis, ab hominibus vulgaribus et vix unius oboli malitia viucaris, neque, eo quod istius modi homines te exacerbaverint, inmortalen; serves ama- ritudinem contra Romanum imperium a quo .plu- rima et magna non nescis accepisse beneficia ; quid enim ad Romanum imperium οἱ ad ejus popiulos pertinet, si hic vel ille nullius pretii homuncio con« tra te audacter sit invectus? Quid ad regem nullius rei consciuin, si quidam homines, res illius male gerentes, id consilii adversus te ceperint? Attamen contristatus es : sufficientem poenam repetiisti ab his qui te contristaverant, imo vero a quum multo superantem ; quum quis euim illi qui sibi injuriam inferre studet, aquali damno affecit, nisi acerbior sit, satis habel; quum aulem minio majori, quis jam locus indignandi et volendi magis contristare ἃ quo contristatusest? Non dico de aliquo mau- suelo, ut tu ipse, et humano, sed quicumque inbu- manus etferox amaritudinem omnem rclinquet, furoris ignem compriwuet, foedusque cum eo qui iusulse copperat manus inferre injustas inibil : tu quoque igitur, fili mi, iram dimitte, ad propriam redi lenitatem, (acque cessare homicidia ezeterasque ealamitates que a Christianis usque modo Christia- nos invaserunt. ἐπάνελθε, xai δὸς παῦσιν ταῖς ἀνθρωποφονίαις, xal Χριστιανοὺς μέχρι τοῦ παρόντος γεγόνασι.

Hzc nuuc, fili mi suavissime, per atramentum tibi dico; sed si Christus, Deus uoster, pax. exsu- peraus omuem sensum, sua exhortatione ita. men- tein. tuam disponat ut nos coram te assistamus et proprio ore hzc etsi quid aliud postulet res, loquamur, ad veniendum ad te prompti erimus, nec senectutem timebimus, sed nequeinlirinitatem neque Jtiperis )abores, dum tantuniumnodo velit. ad pacein

᾿Αλλὰ μὴν, séxvov uou ποθεινὸν, μὴ οὕτω νιχήσωσί τὰ γαχά μηδὲ θεοφιλὴς ἄνθρωπος ὁποῖος εἴ σὺ, xai μὴ ἔχων ἐν φρονήσει παρισούμενον τῇ καθ᾽ ἑαυτῶν γενεᾷ, χαὶ εἰς ψυχῆς εὐγένειαν ἀσύγχριτος, ἀνθρώπων χυδχίων, καὶ τί ἄλλο f, μηδὲ ὀδολοῦ ἀξίων, ἡττηθῇς τῆς χαχίας, μηδ᾽ ὅτι ἐπίχραναν ἄν- θρωποι τοιοῦτοι, διὰ τοῦτο βουληθῶμεν ἀθάνατον ἔχειν πιχρίαν χατὰ τῆς Ῥωμαϊχῆς ἐξουσίας, f; ἐπίστασαι πολλῶν xal μεγάλων εὐεργεσιῶν ἐν ἀπο-

Ο λαύσει γενόμενος. Τί γὰρ πρὸς τὴν Ῥωμαϊκὴν

ἀρχὴν xai τὸν ὑποχείριον αὐτῆς λαὸν, εἰ ὁ δεῖνα καὶ ὁ δεῖνα λόγου μηδενὸς ἀνθρωπάρια εἰς τὸ κατὰ σοῦ ἐξηνέχθησαν θράσος ; Τί ταῦτα πρὸς τὸν βασιλέα τὼν μηδὲν σννειδότα, εἰ ἄνθρωποι τὰ ἐχείνου πράγο ματα καχῶς διοιχοῦντες, τὴν αὑτὴν γνώμην περὶ σοῦ ἀνελάδοντο ; Πλὴν ἐλυπήθης ᾿ ἔχεις ἰχανὴν τὴν δίχην χατὰ τῶν λυπησάντων, μᾶλλον δὲ πολὺ τοῦ ἱχανοῦ ὑπεραίρουσαν. Ὅταν γάρ τις τὸν ἀδιχῇσαι μελετήσαντα χατὰ τὸ ἴσον ὑποδάλῃ τῆς ζημίας, μὴ λίαν πιχρὸς ὧν, ἔχει τὸ ἱκανόν“ ὅταν δὲ xal εἰς τὸ ἀπειροπλάσιον, πῶς ἔχει χώραν ἕτι χαλεπαίνειν καὶ πλέον λυπεῖν βούλεσθαι τὸν λυπήσαντα; Καὶ οὐ λέγω περί τινος τοῦ κατὰ σὲ ἡμέρου χαὶ φιλανθρώ- που, ἀλλ᾽ olo; ἂν ἢ ἀφιλάνθρωπος καὶ ἀνήμερος παύσεται πάντως τῆς πιχρίας, καὶ χατασξέσει τὸ πῦρ τοῦ θυμοῦ, καὶ σπείσεται πρὲς τὸν ἄρξαι χει- ρῶν ἀδίκων ἀπονοηθέντα. Καὶ δὴ, τέκνον ἡμῶν, λῆ- ξον χαὶ αὑτὸς τῆς ὀργῆς, καὶ πρὸς τὸ οἰχεῖον ἥμερον

sol; ἄλλαις συμφοραῖς, ὅσαι παρὰ Χριστιανῶν εἰς

Λέγω σοι ταῦτα, τέχνον μου γλυχύτατον, νῦν μὲν διὰ μέλανος" εἰ δὲ Χριστὸς ὁ Θεὸς ἡμῶν, ἡ πάντα νοῦν ὑπερέχουσα εἰρήνη, διὰ τῆς αὐτοῦ παρακχλῇ- σεως τὴν σὴν ἐπὶ τούτῳ διαθήσει ψυχὴν, ἵνα xa ἡμεῖς αὐτοὶ χατὰ πρόσωπόν σοι ἐμφανισθῶμεν, καὶ οἰχείᾳ γλώσσῃ ταῦτά τε καὶ εἴ τι ἕτερον ἐπιζητήσει τὰ πράγματα εἴπωμεν, ἕτοιμοί ἐσμεν πρὸς cà fiw. καὶ οὐ δειλιῶμεν τὸ γῆρας οὔτε τὴν ἀσϑέ-

:

YI YN SN A DIT ES E PE CN woas monii sorie-

E355; l'eyélav aa Menu s. " ἢ υ ἐβηρφειν φίῃ all, 9, via ΦΗ 41 "͵ἘΠ ων, &! Pul 5461 4ide, UNT

[E pus um 3c llulya: atque felici'as *itam illustre,

WS-.b ow, A4 y, us δ Xe ie [^ lid oc ᾿ td ' beris siquidem «- $»02 Vy, ΓΤ " " Ex € dx no ox dentiam in Deo E. 5 "-— y ngo, 4 elix vobis even- * . . vede n, arium aut triste -— -(— $0, - sabente: nefatio- -—MÁ [AF—-— . ,. ; 18 malitiz imita- "X-—— 5, hs tonsiliave exse- — JG — e— $8 2 mdi E: -— MEUM, τὰ οἰκεῖ -»» ὅπ .... md "— au. » 3 ᾿- P» «πὰς... "T E b. MERe- i ———— ^ inlamitates illas Iu» fala E qm 5 obruunt, si mul- TEN vnm * 86 δὲ gloriosissime, --- απ...» .. - imus exhortationes, Ru. i sermones nostri, ———E n dS eetere potuit iunilis eque vetus. amicilis, er ! digni sertiti sumus, Ξ 1wm negotium de quo LT e eharitate, de pace, "alii" . . . ;:uinis effusionis atque p—' praetermissis tuis cae- ""α"....ὕ....- udiosus es eloquiorum,

:selpulos dixerit Domi- spernit, » quie ab ip«o

:8 devenerunt, consilio: im, si multoties frasira iam Romanis et Bulgarie irsum supplieare. cogor. d us Sum, ut pacis mediator disseutienteg recoaciliem, nsidias explorem cet inde bus. insidiatur denuntiem, τιδουλὰς, xai ἀπαγγέλλειν

|

(lta nom sentiam, si ea. non

selliciteline illa nan tenear;

s minatus est Deus et Creator pis

18 excelia constituti sunt. custodia

εἰ δυ non impar babet periculum ;

t, piissime Ati, etiamsi 3uhuc in bae

Ali vita degam, illi tribunali astare. et

.em reddere de ministratione quam ministrare

.slitutus sum ; illamque reformido timendam

4c inexorabilem seutentiam illis imminentem qui ad

pscem Christi. et Dei nostri remissius cos revocant

ὦ — Qui ἃ nefario dzinone ad inimicitias sunt cencitati ; *0pz2l- — Meirco εἰ nunc flens seribo, precesque. apu »255at7; — Ve crum aggredior; namque, proh dolor ! o«ulia

139

NICOLAI CP. PATRIARCH.E

140

minus, delito offieio, quantum iu me est, functus A σᾶντι δέξχσθλι σωττοι δὴ -ραίνεσιν" εἰ δὲ μὴ

fuero. Quantum autom in te est, cave, ut vir pru- dens, ne ulla res tibi sit ante Deum damnata, et 2nte howines reprebensa. [loc in epistola exordio pulebrum video, quod, divinam imitans indulgen- tiarb, vilem hominem in eonspetium tutim admise- ris, el, noh celso imperil gradu superbiens, digna- ius fueris ore proprio eolloqui cum illo quem tanium $us superat gloriosa celaitas. Quod sane laudabile. Congruenter quod in epistola sequitur cidem imdwigentie s$6s50nat, Deique ezemplo, ut dicis, adhzret. Reliquum vero neque indulgentiam neque ebnvenientiam, sed animos longe alios et1- promit. Ὁ scelestem daemonein, (jui, ab origine bonos osus pravitatem summ reelis mentibus ex invidia contendit miscere. Multas tua epistola, ὁ lili; ambages continet, hue οἱ illuc vertens se. Moc enim diabolus propositum babet, ut rebus quae a principio tibi fuerunt datz non coelentes ma- neas, »lienasque mtollaris invadere, scilicet proprias patrum qui genuerunt vos, meque satis sit istud regie potestatis privilegium, quo universus gentis tez populus pedibus tuis adjacet. Nulla tamen gens, ex quo Romanorum potentia innotuit, glo- riari potuit non illius jugo collum subimisisse.

ὠφελῆσωμεΥ, καὶ οὕτως εἴργασιαι τὸ ἡμέτερον, καὶ ὃ χρεωστοῦμεν πληροῦμεν. Τὸ δὲ σὸν, τέχνον ἡμῶν, ὡς φρόνιμος κατανόει, εἰ ἔσ:ἐ καὶ παρᾶ Θεῷ ἄνα - πάκριτον καὶ παρὰ ἀνθρώποις ἀνεπέμωμον " ἀλλὰ χαλὴ τοῦ γράμματο; ἡ ἀρχὴ, ταπείνωσιν μιμοῦν»ο- νος Θεοῦ, ἤγαγες κατὰ πρόσωπον ἄνθρωπον caac- νὸν, παὶ οὐχ ἐπῇρέ os τὸ μέγεθος τῆς ἀρχῆς, οὐξὲ σεαυτοῦ ἡγήσω ἀνάξιον ὁμιλῆσα: οἰκείῳ στόματε 4 ἀσνυπρίτως ἀπολειπομένῳ t0) σοῦ μεγέθους τῆς δόξης. Τοῦτο ἐπαινετὸν, χαὶ ἦν ἀκόλουθον καὶ τὰ ἑξῆς τοῦ γράμμδτης τῇ αὐτῇ συνυφανθῆναι ταξει- γότητι, καὶ μὴ παρεξελθεῖν τῆς τοῦ Θεοῦ ὡς ἔφης μιμήσεως. Νῦν δὲ ἄλλον ἔχει χαρακτῆρα τὰ μετὰ καῦτα τοῦ γράμμοτος " οὗ ταπεινότητος, οὐκ ἔπιεν»

Β κίας, οὐ φιλαυθρωπίῶς, ἀλλά τινο; ἑτέρης διαθέ-

σεως. Φεῦ τοῦ πονηροῦ δαίμονος τοῦ τοῖς ἀγαθοῖς ἐξ ἀρχῆ; διαφθονουμένου, xal ἀεὶ τὴν οἰχείαν wa- κίαν προσεπιμιγνύει» φιλονειχοῦντος τοῖς ἀγαθοῖς. Καὶ πολλὰς μὸν τὸ γράμμα, ixvov ἡμῶν, περι: πλοχὰς ἐδήλου ἡμῖν, xat νῦν ulv ἐντεῦθεν στρέφε- «αι, νῦν δὲ ἐκεῖθεν. Ἑ΄ς δὲ ὁ σκοπὸς αὐτῷ τὸ βού « λεσθαι τὴν ὑμετέραν προκίρεσιν μὴ ἀρχεῖσθαι τοῖς ἰδίοις, μηδ᾽ ἐμμένειν τοῖς ἐξ ἀρχῆς δεδομένοις ὑμῖν’ ἀλλ᾽ ἐπιπηδᾷν πράγμαδιν ἀλλοτρίοις, καὶ

«τότε τίνων; Πατέρων τῶν γεννησάντων ὑμᾶς, καὶ προνομίῳ βασιλείας f) πᾶν ἔθνος; ὑπὸ πόδας ἔθηχε" καὶ οὐδὲν ἔθνος ἐξ οὗ Ῥωμαίων πράτο; γνωρίσθη, καυχήϑασθαι μὴ οὐχὶ τὸν αὐχένα χλίναι αὐτῷ.

Pacem exopias. Pulchre equidem dicium — sed eonvenienter agere est. Pax enim neque aliena ambit, eut. invadit, neque manes ad arma tollit, neque belli excusationes prietendit, neque sanguinis effusione gaedet, neque seil homihbes in captivita- tem redigere Bi talem ezoptes pacero, Ghristue, ille Deus qui sanguinem telum pro pace muadi effudit, voluntatem tuam, przsertim et communem Bulgarorum Romianerumque voluntatem adimpleat. Si vero ad hanc pacem Aon aspicias, quid verba profücient, eum emnia bellus spirent? Depone armá; eesseiit sanguinis effusiones, caplivorumque calamitates ; éessent erphanorum vidusrumque lacrynit, et ista plus habendi, dominandique in alios cupiditas. lta. sit, et tum vere pax Deo grata comsstiluetur. Bi vere dicas te patres, qui Y0S e£

Εἰρήνην ἐπιζητεῖς * χαλὸς ὁ λέγος, δεῖξον καὶ τῷ ἔργῳ τὸν λόγόν ἀκόλουθον. Ἡ εἰρήνη νὸ τῶν ἀλλο- τρίων ἐφίεται, οὐ τοῖς μηδὲν προσήχονσιν ἐπιπηδᾷ, οὗ χεῖρα: αἴρει πρὸς ὅπλα, ob παρέχει προφάσει: πολέμων, οὐ χαίρει χύσεθιν αἰμάτων, οὖχ οἷδὲν αἰχμαλώτους ἀνθρώπους ποιεῖν. El τοιαύτην εἰρήνην ποθεῖς, εἴη Χριστὸ; ὁ Θειὸς ἡμῶν ὁ τὸ οἰκεῖον αἴρῷ ὑπὲρ τῆς εἰρήνης τοῦ χόδμον χενώσας τὸ σὺν θέλημα, μᾶλλον δὲ τὸ χοινὸν xx Βυνλγάρων καὶ "Popalev ἐκπληρῶν᾽ εἰ δὲ πρὸ; ταύτην οὐ βλέπεις τὴν εἰρῆνηνς τὶ τοῦ ῥήματος ὄφελος, δεὰν τὰ πράγματα τνγ- χάνῃ πολέμια ; Κατάθες τὰ Eta, πανέσθωσαν τῶν αἱμάτων αἱ χύδει;, τῶν αἰχμαλώτων αἱ δυμφοραὶ, τῶν ὀρφανῶν, τῶν χηρῶν τὰ δάκρνα, ἣ ἐπιθυμία τοῦ πλεονεκτεῖν, τοῦ τῶν ἀλλοτρίων βούλεσθαι ἄρ» χειν. Ταῦτα γενέσθω, xal ὄντω:; εἰρήνη θεῷ ἀρέ-

tenebraram servitute post Deum redemerant, ἰ8 p σκουσα ϑραδευθήσεται. Τὸ δὲ λέγειν τοὺς πατέρας

ditionem tuam velle redigere, quomodo erit pax? Nonwe istud. est infestissimi hostis, qui nunquam uovit pacem?

Sed dicis, o fili, illud &x Dei voldntate csse. dsqueque mendaciis perüdorew (ὦ prudens obse- queris? Quandis illis favebis, qui ex inspiratione disboli loqui amantes, im sures tuas nequitiam inducunt? lllud, o fili, non est verum quod vult non Deus, sed iste » prineipio Qwinicids diabolus, dissensiunibus, preis, bellis, edibus gaudens, et euimi male qued ja vana hominum vita conspi- itur. liis est eni talia meditatur vet perficit, a quo,

' esamitates. Dulgaros. iuter «t

τοὺς ix τῆς δουλείας τοῦ σχότους μετὰ γε Θεὸν ἐλευ: θερώσαντας ὑμᾶς, τούτους ὑποχε: ρίους λαθεῖν, πῶς ἔστιν εἰρήνης ; ᾿Αλλ᾽ οὐχὶ τῶν πώποτε πολεμιωτά- των, καὶ μηδέποτε εἰρήνην εἰδότων ;

᾿δλλλὰ λέγεις, τέχνον ἡμῶν, οὕτω βούλεσθαι τὸν Θιόν. Μέχῤῥι τίνος τῶν ἀπατεώνων προδέξεις τοῖς λήροις φρόνιμος Gv; Ἕως πότε παραχωρήσεις tol; ἀγακῶσιν ἔκ τοῦ πονηροῦ φθέγγεσθαι πνεῦ. ματος, ταῖς σαῖς ἀχοαῖς τὴν πονηρίαν αὐτῶν ἐπαν- τλεῖν; Οὐχ ἔστι τοῦτο, τέχνον ἡμῶν, ἀληθὲς, οὐδὲ βούλεται τοῦτο Θεὸς, ἀλλ᾽ ὁ ἀπ᾿ ἀρχῆς ἀνθρωποχτό- νος διάδολος, ὁ ἀεὶ χαίρων ταῖς στάδεσι, ταῖς μά- χαιξ, τοῖς πολέμοις, ταῖς ἀνδροφονίαις, xal εἴ τι ἄλλο χαχὸν iv τῷ ματαίῳ Bie φῶν ἀνθοώπιων γνω»

11

NICOLAI CP. PATRIARCILE

113

que in enimo habes manifestare, nisi duos, alterum A χατεχομένους ἀποστεῖλαι, xal δι᾽ ἐκείνων δηλῶσαι

saltem cum viro quodam exstruis. Tum alii missi fuisseut quoa interrogare exoptas. Nunc vero iilos relipere quos misimus non suadet alios mittere. Si vere pacis mediator Christus woster Deus tibi in mentem sancta. de pace consilia induxit, remittan- tur ques. retines, aut ek duobus anum cum aliquo ex potestate tua gloriosissima, Cum advenerint, raüonesque sibi commissas protulcrint, hinc mittentut, qui mostri ἃ Deo coronati iinperatoris. senalosque consilia nuntient.

πὰ Loxoüv:a * el 0$ μὴ τοὺς δύο, τέως τὸν ἕτερον μετὰ τινος ἀνθρώπου ὑμῶν, καὶ τότε: ἕτεροι ἂν ἀκπιστάλησαν οὖς ἐπιζητεῖν ἐγνώχειτε. Νῦν δὲ τὸ χατέχεοθαι παρ᾽ ὑμῶν τοὺς πρηαποσταλέντας, οὗ δίδωσι χώραν τὸ ἑτέρους ἑξαποστέλλεοθαι. El οὖν ἀληϑῶς ὁ τῆς εἰρήνης μεσίτης Χριστὸς ὁ Θεὸς ἡμῶν λογιαμοὺς ἁγίους περὶ τῆς εἰρήνης ὑπέδαλεν ἐν τῇ c!| ψυχῇ, ἀποσταλήτωταν οἱ χατεχόμενοι, ὃ τῶν δύ0 ὁ ἕτερος μετὰ ἀνθρώπου τἧς σῆς μεγαλοδόξον épyi;, καὶ χαταλαμδανόντων αὐτῶν, καὶ τοὺς λό-

Ὑοὺς ἀποκπομιζόντων, οὖς ἂν ἐπιτρέψητε, ἐξαποσταλήσοντα: οἱ τὰ ἜΣ ποῦ θεοστεφοὺς βασιλέω;

ἡμῶν καὶ τῆς συγχλήτου ἀπαγγελοῦντις. XXU. Eidem.

Es eo doluimus, desideratissime fili, quod a te wullem seceperimus epistolam; et, ut decet, repu- tavieius nos iq contemptum tuum venisse, ideo- «we te uobis acribere noluisse. Quid eni aliud reputare potuissemus? Non in accepto est filium, Qui patrem pie amore prosequitur, episiolze quam ab ee aeceperít mihil rescriberc. Attamen, o (lii, «quamvis ad we non vis digaatus respondere, ego herum scribo, uequaquam ex deceptione paiernum ftfga [δ euorem mulans, salvos coutra servans eeusas animosque patri erga ilium convenientes,

KP. Τῷ αὐτῷ.

Ἕλυπήθημεν μὴ δεξάμενο: γράμμα τοῦ ἥμιν πεκοθημένγυ Σέχνου, xal ὡς εἰκὸς ἐλογισάμεθα ὅτι ἐν χαταπεφρονημίνῃ μοίρᾳ χείμεθχ παρὰ acl, καὶ διὰ τοῦτο καὶ γράφειν πρὸς ἡμᾶς οὐχ ἠξίωσα;, Τί γάρ με ἄλλο ἔδει λογίξεσϑα: ; Οὐδὲ γὰρ ἐνδέχεται υἱὸν ἀγαπῶντα πατέρα xai στοργὴν ἀποτώζοντα τὴ» ὀφειλομένην, γράμμοτα παρὰ τοῦ πατρὸς δεχύ- psvov, μὴ πάλιν ἀντιπίμπειν τὰ παρ᾽ ἑαυτοῦ γράμ-

τα. Ὅμως οὖν. τέχνον ἢ :ὥν, εἰ xal σὺ γράψαι πρὺς ἡμᾶς οὖκ. ἠξίωσας, ἡμεῖς καὶ πάλιν ypáge- μεν, οὐδὲν τι διὰ τὸ παραλογισαθῆναι τὴν πρὸς σὲ

«ατριχὴν στοργὴν ἀλλοιώσαντες, ἀλλ᾽ bp: σώζοντες τὴν σχέσιν ἡκῶν τὴν κρὸς σὲ, χαὶ τὴν πατοὶ ἐφ᾽ υἱῷ

πρέπουσαν διάθεοιν.

Literae regi stápias cx fortuna legimus, 5 Ἑνετύχομεν τοῖς βανιλιχοὶς γράμμλσ:, xal xazi-

boenwque jatelleximus consilium quod, Deo pro- hante, decrevit t83 wens humana et mansueta, sci- licet. bellis czdibusque finem imponere, sanguini percere, pecem«que Romanos inter οἱ Bulgaros renovare, quam a Christo Deoque nostro donatam disbolus es invidia ruperat, ut ez es hzrcditate Belgeros εἰ Romanos eo pracipitaret, unde in prsesento vita magnz orirentur difficultates perni- Ciesque, nunquam ad melius recessurs. Gratias igMtár agimus Deo, qui tale consilium egregie tuse prudentie | inspiravit, — concessitque — salutarilns eacis fractibus Romanos et Bulgaros congaudere, *d sui nominis gloriam, ad hooorem tui, fili con- stante memoria dilectissine, et δὲ confagionem disboli, qui w&a malienitate per tot. annos usque ad ferorem concitavit Christianos adversus Chri. Siiames, ETnicOS adversus winicos, uno verbo, fra- 4wes sdverses fratres, filio& adversus patres. Deum eximiamque tu3m cowecientiam rogamus, ista pacis cousilia, ui «unt. videntur exoriri, sic lamiei cordis (ui ws&quc ad finem vim addere. Quoniaim autem, ὁ dli, tua significavit epistola mis- sum fuisse bomiuem, per quem tibi notze xint pacis conditiones , ut nibil in iacerto nobis relinquatur, homo quem misimus unus est e nostis filiis, mebiscwt a tenerrima setate. versatus, ἃ nobis οὐδοῦ, dighesqae awgelico vestimumto fudi- «US, qui e noslra. vili tuu arciipresIrevatum

νοήσαμεν ἐν αὐτοῖς τὴν σὴν ἀγαθὴν προαίρεσιν, xxl ὅτι 8:02 εὐδοκοῦντος φρόνημα χατέστη το:υῦτο ἢ σὴ φιλάνθρωπος xai ἡμερωτάτη ψυχή * ὥστε πκανθῆναι τοὺς πολέμους, λῆξχι τὰς σφαγὰς, ἠρεμῆσαι τὰς τῶν αἱμάτων χύσεις, xal ἀναχαινισθῆναι πάλιν τὴν σὴν siphvnv μεταξὺ “Ῥωμαίων καὶ Βουλγάρων, ἣν ἔδωχεν μὲν ὁ Χριστὸ; χαὶ sb; ἡμῶν ὁ xoivb; Πα- 4hp, ὁ πάντων Δεσπότης, ἐφιλονείχησε δὲ ὁ ἀπ᾽ ἀρχὴς ἀνθρωποχτόνος διάδολος; λύσαι, καὶ ἀντὶ τὴς χιηρονομία; ἐχείνης χαταστῆσα: εἰς πράγματα Βουλγάρονς χαὶ Ῥωμαίους, δι’ ὧν καὶ ἐν τῇ παρ- οὖσῃ (wi πολλὴ ἀπήντησε χαλεκότης καὶ ἀξώλεια, μεταθδολὴν εἰς τὸ χρεῖττον οὖχκ ἔχουσα, Ἐὐχαριστοῦ- psv οὖν τῷ Θεῷ τῷ λογιδμὸν τοιοῦτον ἐν 3

5 ἕμφρονί σου xai συνετωτάτη καρδίᾳ θεμένῳ, xal

εὐχόμεθα, εἰ καὶ ἁμαρτωλοὶ, ἔτι χαὶ ἕτι τῷ εἰρη- νικῷ πνεύματι τὴν σὴν τιμίαν ψυχὴν ἐμπνέεσθαι, καὶ δοῦναι τῶν σωτηρίων Χαρπῶὼν τῆς εἰρήνης χοι- vé ἀπολαῦσαι Ῥωμαίου; xal Bovlyápeuc, εἰς δόξεν μὲν τοῦ οἰκείου ὀνόματος, εἰς δόξαν δὲ σὴν, τέκνον uou ἡγαπημένον ἀεέμνηστον, xax εἰς αἰσχύ- γὴν τοῦ δαίμονος ὃς τῇ ἑαυτοῦ χαχοτροπίᾳ ἐπὶ το- σούτοις ἔτεσιν ἐξέμηνε xav ἀλλήλων, Χριστιανοὺς tph« Χριστιανοὺς, φίλου; πρὸς φίλους, καὶ (vo συντόμως εἵἴκω, ἀδελφοὺς πρὸς ἀδελφοὺς, καὶ τέκν» «πρὸς; πατέρας. Ταῦτα εὐχόμεθα xai πεποίθαμεν καὶ Θεῷ χαὶ τῇ σῇ ἀγαθῇ συνειδήσει, ὅτι οἱ τῆς εἰρήνης )oy:suo. iv τῇ σῇ χαρδίᾳ ὥσπερ νῦν φαίνονται

151

NICOLAI CP. PATRIARCHA

liwmque Turcorum, qui, idem sentientes, bellum A τῆ; βασιλικῆς σπουδῆς xità εἷς ὑμετέρας i6oo-.

adversus te paraverunt.

σίας x3V τοῦ 000 γένους, ἢ περεσκεύααται, ἢ παρα-

σχευαχσθήθεται, τῶν -: Ῥῶς, χαὶ σὺν ἐχείνοι; τῶν Πατζηναχιτῶν, ἔτι δὲ χαὶ ᾿Ἀλανῶν, καὶ τῶ» ix τῆ; Δύσεως Τούρχων, πάντων ὀμοφροντσάντων, χαὶ τὸν χατὰ σοῦ πόλεμο» ἀραμένων.

Postquam ista ad aures meas pervenerunt, omnino conflictus sum, copiosas lacrymas effunlers breves et malos vite προ mihi dies exprobraus, quod usque ad talium. rerum eventum, et ad dolo- rem ex iis cor invadentem vita mihi prolongata fuisset, priusque non mortuis fuissem, quam ista aecidissent,ct sudiissem que de iis dieta suut. Interea Christianis nostris imperatoribus qua: mihi condo- lena suadebat dieere non dubitavi, εἰ ad te quse scribere ardebam scribo. Qux autem. ad. illos qui

Tavra bnsdi ταῖς ἐμαῖς ἀχοαῖς προτῆλθον, ὅλω; συνεχύθην, καὶ πλήρης ἐγενόμην δαχρύων, καὶ τὰς ὀλίγας καὶ πονηρὰς τῆς ἐμῆς ζωῆς ἐμεμψάμην ἡμέ- ρα;, ὅτι πρὸς; σύμδασιν τοιούτων πραγμάτων, καὶ τὴν ἐξ αὐτῶν ἀλγηδόνα τῆς ἐμῆς χαρδίας παρέτεινεν ὁ ϑίος ἡμῶν, καὶ οὗ προαπολώλειν οὐδ᾽ ἀπῆλθον ix «ἧς παρούσης ζωῆς πρὶν ἣ ταῦτα γενέσθαι, xal ταῖς ἐμαῖ; ἀχοαῖς τοὺς περὶ αὐτῶν προσελθεῖν λόγευς " οὕτω; οὖν διατεθειμένος καὶ τοῖς φιλσχρίστοις ἡμῶν βασ:λεῦσιν, ἃ τὸ ἄλγος τῆς ἐμῖςς ἐπέτρεπε καρδίας

Deo voleute imperitum sortiuntar dizi, que suppli- B προτειπεῖν οὐχ ἀπώχνησα, καὶ πρὸς ὑμᾶς δὲ ἃ

cavi, quot feci adhortationes ad id fuerunt, ne illi diutius istas gentes adversns vos convenire tole- rarent, quanquam a vobis gravio Lulissent, ne acerbitate et indignatiene animi ex fortnna avertc- rentur 3b boc. justo. Bulgarorum genti prestando auxilio, ravente; ne ab impiis nationibus frange- rentur populi ex Christo. Deoque. cognominati, licet sibi inimici infestique perniciosis diaboli consiliis facti.

γράφειν προεϑυμήθην γράφω. "A μὲν οὖν πρὸς τοὺς kx Θεοῦ λαχόντας τοῦ Ῥωμαΐοιν βασιλεύειν γένους ἐφθεγξάμην, ἃ ἐδυσώπησα, ὅσην παραίνεσιν ἐξοιη- σάμην, ταῦτά ἔστιν " ἐπισχεῖν τῶν ἐθνῶν ἐχείνων τὴν χαθ᾽ ὑμῶν συγχίνησιν μακροθυμῆσαι, καὶ ἔτι ἐπὶ πᾶσιν οἷς ὑπέστησαν παρ᾽ ὑμῶν ἀνιαροῖς * μὴ" δὲ τοσοῦτον κινηθῆναι πιχρίᾳ ψυχῆς καὶ ἀγαναχτή- σει τυχὸν εὐλόγῳ τοῦ τοσαύτην ἄμυναν πρὸς τὸ Βουλγάρων ἐπιδιίξασθαι γένος, ὥστε παντὶ τρότῳ

φέρειν σπουδὴν τοῦ ἔθνη áüsta συζῶντα συγχότετειν ἐπιτρέψαι τοὺς ὀνόματι μὲν τοῦ Χριστοῦ καὶ Θεοῦ ἡμῶν ἐπιχεχλημένο"ς, ἀδελφοὺ; δὲ χαὶ τέχνα ὑπάοχουτα;, εἰ καὶ διαδόλου ἐπινοῆμασιν ὀλεδρίο:ς

sl; ἐχθροὺς xai πολεμίους χατέσττιταν.

Talia et alia, qux in epistola conferre superva-

Totaz9:a xal δα ἄλλα περιττόν ἐστι τῷ γράμ-

eum, ad religiosos imperatores dizi, qui benigne ct C. ματι συντάττειν, πρὸς τοὺς φιλοθέους ἡμῶν ἐἔφθεγ-

mansucte illico ad verba mea attenderunt, non inihi eoniradicentes de ferendo Bulgaris tantum. Roma- ns potestati adversautibus auxilio. At contra ad pacem inploratam omnino flecti visi sunt, et sic mihi responderunt : « O gregis Christiani pater et pastor, nop menie excepit qua:u. multa. graviaque & Bulgarorum gente simus perpessi. Non tamen rationem habemus sanguinis nostri ah ea effusi, ezterarum cladium quantas ab ea ineitante diabolo nostri accepere, aggressionum quibus ἃ tanto tem- pare fuerimus lacessiti usque ad istarum qua nunc illam oppugnant gentium motns, aut quz per tot annos in posterum sint futurz. Sed quoniam illios gratia nostram invocare imperatoriam pote- statem in animo habuisti, ad regem, si velis, mitte, qui in loco. belli εἰ ezdium pacem petant ; nos autem preci (0:8, si illum persuasum habueris, non habebis contradicentes. » Ista sunt qux beai- gne pulchreque pacis desiderio capti ad nostras preces. responderunt. Caterum hortationes ad te weeas, o fli, 3ddo; εἰ, sicut 4 principio, hoe et Sunc cum gemitu ct plauctu. scribo : attende ad pacis bonum et ad tux gentis salutem ; ne in pes- sima maneas invidia ; ne exdibus , effusioni san» guinis, εἰ sponsorum fliorumque stragi aut va- statis terris posiponas praclara jucundissimaque bena, qus Romanis ct Bulgaris ex pace. venient.

ξάμη» βασιλεῖς, xa τό γε φιλάνδρωυπον αὐτὼν xal ἐπιειχὶ; αὐτίκα τῶν ἡμετέρων προσέσχε λόγων, καὶ οὐχ ἀντεῖπον οὐδ᾽ ἐφιλονείχησαν πρὸς ἡμᾶς τοῦ ἄμυναν γενέσθαι * πρὸς Βουλγάρους τοὺς οὕτω χα- χώσαντας τὴν Ῥωμαϊκὴν ἐξουσίαν, ἀλλὰ πρὸς τὴν ἐξ ἀρχῆς παρ᾽ αὐτῶν ἐπιζητουμένην εἰρήνην ὅλην τὴν προαίρεσιν ὥφθησαν ἐπιχλέναντες, χαὶ εἶπον «τοιαῦτα πρὸς ἡμᾶς “ε Ὧ πάτερ xal ποιμὴν τῆς τοῦ Χριστοῦ ποίμνης, obx ἐξέστημεν τῆς οἰχείας γνώ»- une, ὁπόσα δ᾽ ἂν τὸ Βουλγάρων γένος; εἰργάσατο εἰς ἡμᾶς χαλεπὰ, οὐδὲ λογιζόμεθα τὰ χεχυμένα παρ᾽ αὐτῶν αἵμεττα τοῦ ἡμιτέρον λαοῦ xal τὴν ἄλλην πκανωλεθρίαν, ὅσην τῷ πονηρῷ δαίμονι ἐνεργούμενοι κατὰ τῶν ἡμετέρων εἰργάταντο ὑπηχόων, οὗ μὴν ἀλλ' οὐδὲ τὴν χαινοτομέαν ὅσην ὑπέστημεν ὑπὸ χρόνοις τοσούτοις εἰς τὴν τῶν νῦν ἀποχεχινημένων ἐθνῶν ἀποχίνησιν, οὐδ᾽ ὅσα ἔτη μέλλομεν χαινοτο- μεῖσϑαι, εἰς ἀριῆμοῦ λόγον ποιούμεθα, ᾿Αλλ᾽ ἐπεὶ ταῦτα τὴν ἡμῶν διενοήθης παραχαλεῖν βασιλεῖαν, ἐχείνῳ εἰ βούλει ἐπίστειλον, ἀντὶ τοῦ πολέμου χαὶ τῶν σφαγῶν τὴν εἰρήνην ἐπιζητῆσαι, χαὶ εἴ γε λάδοι;: αὑτὸν τοῖς σοῖς πειθόμενον λόγοις, ἡμᾶς ἔχεις τῇ σῇ παραχλήσει μὴ ἀντιλέγοντας. » Ταῦτα μὲν ἃ ἢ ἐκείνων χρηστότης, χαὶ ἡ τοῦ καλοῦ πράγματος τῆς εἰρήνης ἔφεσις πρὸς τὴν ἡμετέραν ὑπκεφθέγξατο δέησιν. Τὸ λοιπὸν ἐπὶ σὲ τέχνον ἢ κῶν προδάλλομαι τὴν παράχλησιν, καὶ ὅπερ ἐξ ἀρχΐς, τοῦτο xal νῦν

γράφω μετὰ θρήνων xal ὀδυρμῶν" ἀπόδλεψου πρὸς τὸ τῆς εἰρήνης ἀγαθὸν, ἀπόδδεψον πρὺς τὴν τοῦ φυῦ γένου; σωτηρίαν, μηδ᾽ ἐπιμείνης ἔπ: τῇ χαχίστη φιλονειχίᾷ, μεδὲ πρηοτιμήτης τὰς «ζατὰς καὶ

155

ΝΙΟΟΚΑΙ CP. ΡΑΤΙΙΑΝΟΒΕ

156

ἐπε δ μὴ agimi tui acerbitas ? Unde adeo perstititira, A παιδόθεν τούτοις ἐντραφείς ; Olbx yàp ὅτι ὥσπερ

εἰ soli tam diu miseranda delimus spectacula, quibus accidit ut lomanorum | Bulgarorumque infesta invicem arma videret?

φυτὸν Ev διεξόδοις ὑδάτων εὐθαλὶς, οὕτω xal ἢ σὴ ἐν τούτοις ἀνετράφη Ψυχή. Διὰ εἰ τοσοῦτον ἐχράτη» σεν ἡ τῆς ψυχῆς πιχρία ; διὰ τί ἐ πὶ τοΞοῦτον ἐξέτει»

vtv ἡ ὀργὴ, καὶ βλέπειν ἐδώχαμεν τῷ ἡλέῳ ἐπὶ τοσοῦτον μαχρὸν χρόνον τὰ ἐλεεινὰ ταῦτα θεάματα, ὅ3α τὰ κινούμενα ὅπλα μεταξὺ 'ϑωμαίων καὶ Βουλγάρων θεάσασθαι παρέσχεν αὐτῷ ;

Bufüiciunt qux: vsque adhuc calamitosa tristiaque speciavit. Convertere, ut. Clristianum prudentem - que virum decet. Recertere sd. planam pacis scwi- tam, viam belli aeperam deserens, plenam spinis εἰ bomicidiis horridam, quam indicaverat. invidus disbolus, iste ab origine scelestus homicida, Nunc etiam imperator Christicola prompte se tibi veluti filio aut (ratri, vinculo pacis colligsbit e in emni

'Αρκεῖ οὖν ὅσα μέχρι τοῦ νῦν ἐθεάσατο πονηρὰ xai χαλεπὰ πράγματα. Δεῖξον μεταύδολὴν τὴν πρέ- πουσαν Χριστιανισμῷ καὶ τῇ σῇ φρονήσει" bm. στράφηθι πρὸς τὴν ὁμαλὴν «hc εἰρήνης τρίδον" χκατάλιπε τὴν τραχεῖαν τοῦ πολέμου ὁδὸν xeláxay- θοφόρον, μᾶλλον δὲ ἀνθρωπογθόρον, ἣν ὁ τοῦ ἐξ ἀρχῆς ἀνθρωποχτόνον καὶ πονηροῦ δαέμονος ὑπέδει- ξε φθόνος. Ἔτι καὶ νῦν ὁ φιλύχριατος βασιλεὺς

€t qualibel occasione convenienti ratiune et gratia B ἕτοιμος τῷ συνδέσμῳ τῆς εἰρήνης ὡς υἱῷ σοι χαὶ

imperio 1no suecurret. Ne jam perniciosis velimus instare consiliis; neque, dum 104 tantzzque natio- nes aub se ipsae perdere, aut gentem. Bulgaram abelere meditenter, auteferamus inter nos cou(li- cius εἰ bella permanere. In obscuro belli exitus ; $ed potius nos in obscuro, quantum licet ex husnano raiociuio adverieutem Dei viodiclam conjicere. Cert ora atteudamus, neque adversus illas gutes ju discrimina, przlia stragesque irruawaug, ne lorte , posiqus« deviecrimus], in. rerum pericula ineulos, uude viluperatio, ignominia et pazniten- tia ec«erirentar, Neecio autem an etiamsi te peeui- imerit, ab aliquo petente quamlibet malorum Bigentium te eensolalioncm sis obtentueus.

ἀδελρῷ συνδεδέσθαι, καὶ πάντα χαρίζεσθαι xal πράττειν ὅσα μετὰ τοῦ τρέτοοντος λόγον «hv ὑμε- τέραν οἷδε θεραπεύειν ἐξουσίαν. Μὴ βουληθῶμεν ἐπιμένειν «αἷς ἐπι(λαδέσιν ἐπινοίαις’ μηδὲ πρὸ; «οσούτων πλῆθος ἐθνῶν ἑτοίμων ὄντων, ἢ τὰς ἕευ- «ὧν ἀφεῖνα; ψυχὰς, ἢ παγγενῇ ἐξολέσαι ἢουλγά- ρους, προαιρεθῶμεν παρλτάξεις συνιστᾷν καὶ πολέ- φους. "Αδηλος ἡ τοῦ πολέμου ἔχδασις" μᾶλλον δὲ οὐκ ἄδηλος, ὅσον ἐστὶ χαὶ ἀνθρωπίνως λογίζεσθε, χαὶ πρὸς τὴν τοῦ Θεοῦ δικαίαν νέμεσιν ἀφορῶντας ἐ)» πίζειν. Σχεψώμεθα τὸ ἀσφαλὲς, καὶ μὴ προπετῶς ἐμδῶμεν εἰς τὰς πρὸς ἐκείνους συμπλοχὰς χαὶ τὰς μάχας καὶ τὰς σφαγὰς, μή ποτε μετ᾽ ἐκείνων τῆς νίχης γενομένης περιπέσῃς κινδύνοις χαὶ πράγμα-

σιν, ἐξ ὧν ὕστερον ἀπαντήσεται μὲν βλάδη καὶ αἰσχύνη καὶ μεταμέλεια. Οὐκ οἶδα δὲ εἰ xs μεταμε- λόμενος λειτεύξῃ τινὰς τῶν δυναμένων πκεραμυθίαν τινὰ τῶν περιστοιχιζόντων χαλεπῶν περ;τοιήραρσθαι

ógiv.

Isa, o fili, scripsi flens ct gemens, auxietateque ῷ Ταῦτα, téxvov ἡμῶν, ἔγραψα δαχρύων xal ὀξν-

se metu. perfusus, ne quoquo. iodo in ca mala egens DulMara incurrat, ἰὼ quz 4am uult, qui postquam ad tempus bona. uti fertuna exisiimave- Tant, ad (üincm in pessimos casus inciderunt. Auti- «qua praiereo exempla quise historium Jegeutes accepimus; sed recentia referam, quorum famaui 8d 4uas aures pervenisse confido, Lro ille Tripo- liauus, qui Tüessalenics excidio culpa nostra jauum sibj nomen focii, οἱ eo superbie, «quo mae$cie as aller, ascenderat, exercitum morit talia jaciaus : 4 Ego usque ad &nperatoriam urbem progrediar, lamque ez fortuna expugnalo, Sin *Oulre, salis glorize mege erit quod usque ad urbem Ámperü romani capus pervenerim, tclaque in. ejus nuenia jaeulatus fuerim, » lile tameu, qui tanta sesuniarerat, tantumque ae. extollebad, progressue quidem £54 udeo usque quoad illum voiuntas D.i sesepressit. Locus est imsularis Lemnog nomine, Hle vw Advoniene, talia, ut disi, eemniaua, justam Dei rewuuerationem iuvenit. Ej videas quamdiu Deus €kspeoinns longanimiaque est, o üli dilecte. Traus- gredi enim potui wsque ad septimum aut. octavum e& decimum awwuo; sed, posi tantam temporis éilatiouem, non effugit Dei judicium, ueque licen-

póutvoc xaX ἀγιυνιῶν xal φόδῳ πολλῷ συνεχόμενος, μή πως χαταλάδω τὸ Βονλγάρων γέάνο; τοιαῦτα πάθῃ οἷα πολλοὺς χατέλαδε, δόξαντας μὲν πρὸς καιρὸν εὐτυχίαν τινὰ περιδαλέσθαι, μετέπειτα δὲ τῇ àe- χάτῃ δυστυχίᾳ περιπεσόντας. ᾿Ἀφίημι τὰ παλαιὰ, καὶ ὧν ἐξ ἱστορίας καὶ ἀναγνώσεως τὴν γνῶσιν χεχτήμεθα, ἀλλ᾽ ὅπερ viv γέγονε, πάντως δὲ νομί» ζω χαὶ μέχρι τῶν σὧν ἀχοῶν φθάσχι τὸν λόγον. Δέων ἐχεῖνος ὁ Τριπολίτης ὁ 1o) τῇ ἁλώσε; τῆς θεσ. σαλονίχης (1) διὰ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν ὄγομα χτη- cóysyo; μέγα, xa) ἀναδεδηχὼς «-οὺς ὀφρῦν εἰς οἷαν οὐχ οἶδα εἴ τις ἄλλος ἐν ταῖς ἡμέραις ταύταις, ἐξεστράτευσς τοιαῦτα χρυχησάμενος, ὡ; « Μέχρι t^c βασιλίδος ἀφίξομαι πόλεως, καὶ τυχὴν μὲν ἐλῶ

Ὁ ταύτην" αἱ δὲ μὴ τοῦτο, ixavóv po: καυχήσασθαι ὅτι

πρὸς τὴν βασιλίδα τἧς Ῥωμαϊχῆς ἐξουσίας παρε- Ὑενόμην πόλιν, xat βέλη κατ᾽ αὑτῇ ἐξεχένωσα. v ᾿Αλλὰ γὰρ οὗτος ὁ τοιαύτην λαδὼν φανεασίαν, 6 οὕτω; ἐπῃρμένας, ἤλασε μὲν μέχρις οὗ τοῦτον d τοῦ Θεοῦ σννήλασε ψῆφος. ἽἜστι δ᾽ ὁ τόπος νῆσος ἡ λεγομένη Λῆμνος" ἀχεὶ τοίνυν τατλλαδὼν, καὶ φανταζόμενας οἷα ἐφαντάζετο, ἔτυχε τῆς παρὰ τοῦ Θεοὺ διχαίας ἀνταποδόσεως. Kal ὅρᾳ por ὅσος ὁ χρόνο; τῆ; τοῦ Θεοῦ ἀνοχῆς xal μαχροθυμία;,

(4) De hoc Thessalonicz excidio exstant Joh. Cameniatie. et Demetrii Cydoaii bisroriz lugubres,

NICOLAI CP. PATRIARCH/

nd

dione amoto, eademque agere, et non isla qua A τῆς xatà Χριστιανῶν σφαγῆς, σὺ ὡς τιμῶν τὸν

nuper miserrima acta sunt, Te interrogo : fac re- sponsum mansuetudine et benignitate tua dignum. Si in bac vita csset qui nuuc cum sanctis iu coelo vivit, teque strages et bella uti agis, persequentem videtet, quid ad te diceret? Quas illi in mente putas cogitationes orituras? Nonne lacrymas co- plose effunderet ἢ Nonne illum moestitia et rubor invaderent? Nonne illi intolerabilis vita esset? Nonne capillos barbamque duabus manibus evel- lens lamentando exclamaret : Quid agis, o fili? Cur gloriam meam inquinas? Cur opus desrruis, quod Deo adjuvante exsecutus sum, et de quo ego gens- que mea gloriabamur? Cnr luctationes, propter quas homines nie et gentem meam beatificare debebant, vanas effcis, sicque damnum nobis et tibi infligis?

πατέρα, ὡς ἐκείνου ὑπάρχων visio; υἱὸς xa κληρονόμος; τοῦ φιλοθέου τρόπον; ὀφείλεις παντελῶς αὑτὰ ῥίπτειν ὡς ὀχρησίαν «ἧς τοιαύτης ἐνεργείας. Τοῦτο πρησῖικόν ἔστι φρονεῖν τῇ σῇ πμεγαλοδόξῳ ἀρετῇ, τοῦτο ποιεῖν xal χωρὶς τῆς ἑτέρωθεν παρα- χλήσεως, ἀλλ᾽ οὐχὶ τοιαῦτα οἷά περ νῦν ἐλεεινὰ πράγματα γίνεται. Ἐρωτῶ σε, τέχνον ἐμὸν. καὶ ἀποχρίθητι ἀξίως τῆ; σῆς ἐπ'ειχείας xal ἀγαθότη- τὸς * εἰ τῷ βίῳ Exc παρῆν ὁ νῦν μετὰ τῶν ἁγίων kv οὐρανοῖς συνδιαιτώμενος, καὶ ταῦτα ἑώρα es διαπραττόμενον, καὶ τὰς σφαγὰς καὶ τοὺς πολέμους ἐνεργοῦντα, τίνας ἂν ἔφη πρὸς σὲ λόγους ; Πῶς olet τοῦτον διατεθεῖσθαι τὴν ψυχήν ; "Ap' οὐχ ἂν ἐπλη- pouso δαχρύων; Οὐχὶ σχυθρωπότητος ἐγεγόνει πλήρης xai κατηφείας, καὶ ἀδίωτον εἶχε τὸν βίον ; οὐχὶ τὰς τιμίας τρίχας τῆς κεφαλῆς καὶ τοῦ w-

ἴωνος tuy ἀμφοτέραις χερσὶ μετὰ θρήνου τοιαῦτα ἐχέχραγε" Τί ποιεῖς, τέκνον ἐμόν; τί τὴν δόξαν ἡμῶν καθαιρεῖς ; Τί τὸ ἔργον ὃ σὺν Θεῷ εἰργασάμην, καὶ ἐφ᾽ ᾧ τὸ καύχημα ἦν ἐμοὶ χαὶ col xal παντὶ τῷ ἡμετέρῳ γένει χαταλύεις ; Τί τοὺς ἡμετέρους ἀγῶνας δι᾽ ὧν ὁ σύμπας τῶν ἀνθρώκων βίο; ἔμελλε μακαρίζειν ἐμέ τε καὶ τὴν ἐμὴν γενεὰν χενοὺς ἀπεργάζῃ, καὶ ζημίαν οὕτως ἀσύγκριτον

σεαυτῷ καὶ ἡμῖν ἐπάγεις ;

Quid ergo? Si quidem hic esset, vivens cum hominibus, sic cogitaret, sie lamentando exclama- rel, Nunc autem. cum sanctis coram Deo staus, dignus cepio-à remuneratione judicatus propter ca quz, Deo precedente, Bulgarorum gratia operatus est, propier [undamentum fidei, ct inde quidem veneralionem nactus, nouue cum cuncta his con- waria perspiciat sensu, «on jam dubitas, o fili, quin sancti in cgo res quz in terra fiunt. cogno- scant, ille, superiore vita viveus, multo graviore dolore dolebit, et simul ineffabili ingestitia videbi- tut confectus, modo opus sue recogitans, pro quo vitam posuerat, quanquam Deo protegeute interfe- etores superaverit, modo sollicitus de te fllio suo, Deumque precans ut tibi gloriam et virtutera conceJat, donetque postea caelestis gloria obtinere bsreditatem ?*. Ullum tihi ipsum adesse effioge, o fili, sic miseratione factum dignum, et non ἃ me sed ab ipso dicla quz tibi scribimus. Quis enim dubitet quin ille vir, qui ex Deo, ex rebus quz nunc ἃ te suut factse contristetur? ftaque, si fleri

Τί οὖν; Εἰ μὲν ἐνταῦθα παρῆν καὶ σὺν ἀνθρώ- Tot; εἶχε τὴν διαγωγὴν, οὕτως ἂν διετέθη, καὶ τοιαῦτα θρηνῶν ἐχεχράγει " νῦν Eb τοῖς ἁγίοις συνὼν xal θεῷ παριστάμενος, xal πολλῆς ἀποδηγῆς ἡξω- μένος ἕνεχεν τοῦ Épyou, ὃ μετὰ Θεὸν Βουλγάοοις εἰργάτατο, χαὶ τοῦ θεμελίου τῆς πίστεως, χαὶ εἰ- κότως ἐπ᾽ αὐτῷ σεμνννόμενος, καὶ τῶν νῦν ἐνανείων πραγμάτων λαμδάνων τὴν αἴσθησεν, πάντως δὲ οὔκ ἀμφιθάλλεις, τέχνον ἐμὸν. ὡς ἔστι τοῖς ἐχεῖθεν βιοῦσιν ἁγίοις ἡ τῶν ἐν χότμῳ γινομένων αἴσθησις, οὐ πολλῷ πλέον καί τοι λύπης ἀπάσης, ἀνωτέρας τῆς εκεῖθεν ζωῆς τυγχανούσης, ὀδυνήσεται, καὶ μεταξὺ τῆς ἀνεχδιηγήτον ἐκείνης φαιδρότητος axu- θρωπάζων ὀφθήσεται: Τοῦτο μὲν, καὶ τὸ οἰκεῖον ἔργον ὑπὲρ οὗ τὴν ψυχὴν αὐτὸς ἔθηκεν, εἰ χαὶ διὰ τῆς θείας δυνάμεως ὑπέρτερος γέγονε τῶν φονευ» tüv* τοῦτο δὲ xal ὑπὲρ τοῦ οἰκείου τέκνον, δικὲῤ οὗ δυσωπεῖ τὸν Θεὸν, πᾶν, εἴ τι χαλὸν καὶ ἀρετῆς ἔνδειξιν ἔχον, παρασχεθῆναί σοι, καὶ μετὰ τοῦτο καὶ τῆς ἄνω δόξης προσεπιχτήσασθαι τὴν κληρονομέαν. Αὐτὸν παρεϊναΐσοι νόμιζε, τέχνον ἐμὸν, οὕτως beste

posset illum ex beata vita ad hanc miseram μο- p và; διατεθειμένον, xal ἃ γράφομεν μὴ λόγους

strain vitam reverti, non solum ad to verba, qualia ego, sed multo plura dicens videretur, quippe qui magnopere valeat, vana mobilitate liberatus, su- prena cum intelligentia conversans, lumineque plenus divino,

ἡμετέρους εἶναι, ἀλλ᾽ ἐχεῖνον à; ἀληθῶς ταῦτά ew διαλέγεσθαι. Τίς γὰρ ὅλως ἀμφιδάλλει, ὡς ὁ τοῦ Θεοῦ ἄνθρωπος ἐχεῖνος ἐπὶ τοὺς σήμερον γινομένφις παρὰ σοῦ οὐ σφοδρῶς ἀνιᾶται; Καὶ εἴ γε δυνατὸν fv ἐχ τῆς ἐκεῖθεν μαχαρίας ζωῆς πρὸς τὴν ἀθλίαν

ταύτην xoi ἡμετέραν παραγενέσθαι, ἧκεν ἂν οὐ μόνον τοιαῦτα πρὸς σὲ, οἷα ἔφημεν λέγων, ἀλλὰ καὶ πολὺ πλείω τούτων, ἃ τε χαὶ πολλὴν ἔχων εὐπορίαν, ὡς ἀπηλλαγμένος; τῆ; ματαίας ταύτης περιστβθ. φῆ; καὶ τῷ πρώτῳ vol πλησιάζων, καὶ ὅλως τῆς ἐκεῖθεν πεπληρωμένος ἐλλάμψεως.

Tus, o 8ili, quem Deus honorat, magnum cpistola Mosen allegabat, et quod scripsisti, illud ex ejus snentione scripsisti. Sed quid Moysi et nobis ? quee 4 Deo oraculi» accepisti ? Ubi divinam contemplasti gloriam 1e sd talia agenda inducentem? Cujus

Προέφερεν, υἱέ μου θεοτίμητε, τὸ σὸν γράμμα τὸν μέγαν Μωσῆν, καὶ τῇ ἐχείνου μνήμῃ ἔγραψας οἷα δὴ xai ἔγραψας. Καὶ τίνα πρὸς “ὃν Μωσὴν ἔχει τὰ ἡμέτερα κοινωνίαν; Ποίου; ἐδέξω 73pà Θεοῦ χρυσμού:: Πηὺ δὲ τὴν θεῖπν ἐθδεάσω δόξαν τοιαῦτα

m NICOLAI CP.

PATRIARCILE 172

diligere, et, ut de Romanis, sic de Bulgaris do- A ἐπάξει μιαιφονίας : Kal τίς ἂν λογιχὴν σύνεσιν

lere.

ἀποτώζων οὐ συνθήσεται; "Emáxoucov ἡμῶν, &v-

θρωπε τοῦ Θεοῦ, ἄχουσον Πατρὸς ἀγαπῶντός δε xal τὸ σὸν Eüvo;- ὁ Θεὸς γὰρ οἶδεν ὅτι ἀγαπῶ ὑμᾶ;, καὶ ἀλγῶ καθὼς ὑπὲρ τῶν Ῥωμαίων, οὕτως καὶ ὑπὲρ Βουλγάρων.

Aitamen de Romauis bonam quamdam spem ha- beo, cum illos considero injusta patientes, sciens Deum injuste patientibus in asurilium veuire, quaudoer sapientissimo judicio placet, et quandoque diutius exspectare, ut revelentur patientium inju- ris. De Balgaris vero nullam bonam, etsi conside- ratam, spem habeo. Uudique eniin vobis fortanam favere presumiUs, Quid autem res prospers sine justitim auxilio Asiz fuere gentes, qu:e prospere ad tempus res suas gerentes, dum incrementa nova sperarent, ipsis demum bellatoriis | consiliis. in

᾿Αλλὰ περὶ μὲν τῶν 'Ρωμαίων ἔχω τινὰς ἐλπίδας χρηστοτέρας, ἀποδλέπων ὡς ἄδιχα πάσχουσι, καὶ εἰδὼς; ὅτ: ἀεὶ sol; ἐδιχουμένοις Θεὸ; ὑπερέχει βοη- θείας χεῖρα, ὁπότε παρλοτῇ τῇ τούτου ὑπερσόφῳ xplss:. Καὶ ἐνίοτε ἀνχδάλλεται τὴν ὑπομονὴν, ἔκκα- λύπτειν βονλόμενος τῶν πασχόντων τὰ ἄδιχα. Περὶ Βουλγάρων oüx ἔχω τινὰ χρηστοτέραν ἐλπίδα θεω» ρουμένην" ἐδόξατε γὰρ εὐτυχίαν τινὰ περιδαλέ- σθαι. ᾿Αλλὰ τί τὸ εὐτύχημα, ὅταν οὐχ ἔχει στρλτη- γοῦσαν τὴν διχαιοσύνην; Συνέδη χαὶ ἄλλα ἔθνη χατὰ καιρούς τινας εὐτυχῆσαι, xal ὡς ἐνόμισαν αὔξηοίν

ruinam sunt prolapsz, et ue ipsarum quidem Βο- B τινα προσλοδεῖν, ἀλλὰ τῷ φιλοπολέμῳ προαιρέσει

men notum hominibus reliquere, nisi qui historias, colligunt earum memoriam quamdoque revocant. Scio te, o álli dilecte scienti veterumque librorum etudiosum ea qua scribimus moa ignorare. Igitur cum meim deprecor, we, dum ezdibus bellisque jaeubueeritis, nibil vota vestra profecerit, male- que sit vobis. Non ita sit, neque vobis talem in finem eveniat incurrere, sed centra e medio Lol- Jantur inimici scandala, seminataque ab illo ziza- nia. Delgarorum gens rursus Christi pacem am- prectens, a Christo Deo. nosiro capite unico, cojus Romavi et Bulgari corpus sunt, in benigaitale ser- vata οἱ aucta. beate vitam degat.

ζιζάνια. καὶ τὸ Βουλγάρων ἔϑνος πάλεν τὴν τοῦ

κατέστησαν εἰς τελείαν ἀπώλειαν, καὶ οὐδ᾽ ὄνομα περιλείπεται αὐτῶν τὰ νῦν ἐν ἀνθρώποις γινωσχό- μενον, πλὴν ὅσα οἱ τὰ; ἱστορίας ἀναλεγόμενοι τὰν μνήμην αὐτῶν περιφέρουσιν. Oibz ὅτι καὶ αὐτὸς, υἱέ pou ἢγαπημένε, φιλομαθὴς ὧν xal τῶν παλαιῶν “διερχόμενος τὰς βίδλους ἐπιγινώσκεις ἃ γράφομεν. ᾿Απεύχομτι τοίνυν, φοδοῦμαι δὲ μὴ, ἐπιμενόντων ὑμῶν val; σφαγαῖς καὶ τοῖς κολέμοις, ἄπρακχτο; ἢ εὐχὴ καταστῇ, τοῦτο καὶ ἐφ᾽ ὑμῖν συμδήσεται. ᾿Αλλὰ ph εἴη τοῦτο, μηδὲ γένηται, μηδ᾽ ἀπαντῆσῃ Χριστιανοῖ; οὖσιν ὑμῖν πρὸς τοιοῦτον χαταντῆσαι SD, ἀλλὰ μᾶλλον ix μέσον γενέσθαι: τὰ σκάνδαλα ἃ ὑπέδαλεν ὁ πονηρὸς, καὶ τῆς σπορᾶς ἐκείνον τὰ Χριστοῦ εἰρήνην ἑπανελομένους ἐν εὐπαθείῃ, ἐν

εὐζωίς διατελεῖν τῇ μιᾷ κεφαλῇ τῷ Χριστῷ xat Θεῷ ἡμῶν, οὗτινο: xat Ῥωμαῖοι xal Βούλγαροι σῶμα τυγχάνουσι, xol φυλαττομένους καὶ αὑὐξανομένους.

XXVII. Eidem.

Quoties ad te, fili honorate, scribere aggredior, spes melior cor invadit benignitatem οἱ bemanita- tem tuam epistola mea omnino flectlendam, δὰ pacem inclinandam, meque lionem deprecationis as- *secutarum. Duici quedam sensu allicior, levato aui- mz dolore, qui me de communibus Romanos inter et Balgaros ab infesto diabolo suscitatis discrimi- mibes occupat : sicque δηχίείδς οἱ afflictio quasi evanescere videntur. Quando autem epistolam glo- rioeissimz tum majestatis perlego, multiples mibi anxietas, et in profendieribus desperationis tene- bris Salus curvatus. Ka sane est. Ut enim cbi- rerges, applicate plage saedicamento, inflamma-

C

KZ'. TQ αὑτῷ.

Ὁσάχις dv ὁρμήσω πρὸς σὲ, νἱέ μου θεοτίμητε, γράφειν, ἐλπίδες χρηστότεραι τὴν ἐμὴν περιλαμθά. γουσι ψυχὴν, ὅτι πάντως τὴν σὴν ἡμερότητα χαὶ φιλ- ανϑρωπίαν τὸ γράμμα παρακαλέσει, καὶ πρὸς εἰρῆ- νην ἐκχαλέσεται, xat τὸ πέρας τῆς αἰτήσεως ἕξομεν, ὥσπερ τινὸς γλυχείας αἰσθάνομαι διαθέσεως, καὶ τὴν ψυχὴν ἐλαφρύνομαι τῇ; ὀδύνης ἣν ἐπὶ ταῖς κοιγαῖς συμφοραῖς ᾿Ρωμαίων χοὶ Βουλγάρων φέρω, ἃς ὁ μισάνθρωπος δαίμων εἰς μέσον αὐτῶν ἀπὲῤ- ῥιψε, καὶ τὸ σχυϑρωπὸν xal ἡ κατήφεια ἡ ἐπὶ τού» τοις ὥτπερ δοχ:ἴ ἀναστέλλεσθαι. Ὅταν δὲ τὸ γράμ μα τῆς σῆς μεγαλοδόξου ἀρχῆς ἀναγινώσκων διέρχω- μαι, πολλὰ κλασιάζεταί μοι τὸ ἄλγος, καὶ βαϑύτερος

Hose a&tem crescemte, desperat ac. turbatur, sic D ὁ γνόφος τῆς ἀθυμίας τὴν ἐμὴν ἐπιχάμπτει ψυχὴν.

εἰ nos humiles, quando, coasiliis Deo notis, re- mediam malis animarum applicantes, curas, quan- tas possemus, nihil proficere videmus, sed vulnera, bei mibi misero! quanta vulnera | in pejus cadere, ἴδε sfictióne, irielitia οἱ turbe, mogis quam dici potest, implemur, eo magis quod tusm, o fiti & Deo bonerate, praeclaram intelligentiam non fama and noslra experieutia noscimus; tempus enim quo simal eenversati sumus, lioe breve, nobis tamen "um tuum hetum fecit.

w πληρούμεθα pálozz μὲν τὴν

Καὶ γὰρ οὕτως ἔχει. Ἔπεϊ xoi ἰατρὸς φάρμακον ἐπιτιδεὶ; xavà τραύματος, xal βλέπων τὴν φλεγμο- νὴν ἐπὶ πλέον ἀγριαινομένην, πληροῦται ἀϑυμίᾳς καὶ συγχύσεως - xai ἡμεῖς οὖν οἱ ταπεινοὶ, πρέμασιν ol; ἐπίσταται ὁ Θεὸς, εἰς τὸ τὰ τῶν ψυχῶν πάθη θεραπεύειν χατάσταθέντες, ἐπείπερ δρῶμεν τὴν κατὰ δύναμιν προσαγομένην θεραπείαν ὠφελοῦδαν οὐδὲν, ἀλλὰ τὸ τραῦμα, ofpet τῷ ἀθλίῳ, καὶ ἡλίκον τραῦμα, ἐπὶ τὸ χεῖρον προπόπτον, ὅλω; κατηφείας καὶ σχυθρωπότητο; καὶ συγχύσεως, οὔμενουν οὐχ σὴ», υἱέ μου θεοτίμητε, μεγάλην φρόνησιν, οὐ φή-

119

NICOLAI CP. PATRIARCILE

s'antinopolitanz Ecclesiae unio speranda cst. lec ἃ Ἑλύμα τοῦ μάγου τοὺς ὀφθαλμοὺς ἐμαύρωτεν,

ad te sciipsimus, οἱ οἱ ipse, sicul nos, de statu ceclesiarum gaudeas. Persnasum enim habemus, te. utpote. Christi fidelem de bono Ecclesise statu "ἰδεῖ, nulla habita raiione perturbationum quz, 'diabolo operante, inter Bulgaros ac Romanos in-

ἐπειδὴ μόνον ἔδοξεν ὁ ταλαίπωρος ixsivo; πρὸ; ἐναντιότητα φέρεσθαι τοῦ ᾿Αποστόλου. Ταῦτα οὖν ἐνθυμήθητι, τέχνον ἡμῶ:, xal πάλιν φημὶ, καὶ φρίχην xal φόδον ἀναλαδοῦ slg τὸ καθὼς ἡμᾶς, οὕτω xaY τοῦ Πάπα τὴν διδασχαλίαν παραλογί-

tercedunt, σασθα:" μάλιστα ὅτι xal αὑτὸς σὺ ὥς γε μανθά- γομεὲν περὶ πολλοῦ ποιῇ τοῦ τιμᾷν τοὺς ἁγίους χαὶ χορυφαίους τῶν μαθητῶν, o; εἰ ἀληθῶς τιμᾷς, πάντω; οὐχ ἀτιμάσει; τὸν ἐν τῷ θρόνῳ τούτων χαθήμενον. ᾿Αλλὰ ταῦτα μὲν γράφομεν περὶ τῶν Ῥωμαίων ἕνεχα τῆς πρὸς σὲ ἀποστολῆς, Γνωρίζομεν δὲ σοι χαὶ τοῦτο, ὅτι χάριτι Θεοῦ τὰ ἐντχῦθα καταλαδόντες, εἴ τι σχάνδαλον ix τοῦ τετάρτου γάμου ἐν τῇ Ἐκχχλησίᾳ συμδέδηχε, τοῦτο μετὰ τῆ; ἡμῶν ταπεινότητος τῷ ἀναθέματι παραδεδώχασι (1), χαὶ πάντα ὅσα ἐδεῖτο θερακείας, ἔτυχ: τῆς ὀφειλο- μένη: ἰάσεω;, καὶ λοιπὸν χοινῇ τοῖς ἀχράντοις ὑπηρετήσαμεν μυστηρίοις, xal τῆς κοινωνίας abt

μετέσχομεν xal τοῦ ἁγιασμοῦ, xal γέγονε λοιπὸν ἡ Ῥωμαίων xai ἣ Κωνοταντινουπολιτῶν Ἔκχλη σία ᾿ μιᾶς συμπνοίας καὶ ὁμονοίας. Ἐγράψαμεν -οὖν xai περὶ τούτου, τοῦ μὲν ἵνα xal αὐτὸς χαῖρειν ἔχῃς. ὥσπερ καὶ ἡμεῖς, ἐπὶ τῇ καταστάσει τῶν ἐχχλησιῶν. Olóz γὰρ ὅτι περ εἰ χαὶ ὁ Σατανᾶς τὰ ἄλλα χακῶς διέθηχε μεταξὺ Ῥωμαίων xai Βουλγάρων, ἀλλ᾽ ὅμω: 6; τοῦ Χριστοῦ λατρευτὴς, χαίρει; ἐπὶ τῇ

καταστάσει τῆς αὐτοῦ Ἐχχλησίας (2).

Blud miror, o fili, quod tanta prudentia prs- B

stans rem tua prudentia indignam facias. Recepta ab illis qui Dei providentia imperium tenent epi- stola, eis non respondes, sed senatui, quod sane jnsuetum, sudituque indecorum, in te vituperium ne suscitaret. Quis enim homo inter omnes epistolam ab imperante accipiens, eum negligit, scribit- que sd illos qui sub ejus potestate sunt? Quis unquam regem negligens cui potestas approban ti aut improbandi quie dicta sunt, cum ministris ejus communicat, et ab illis opinionem sciscitare nou dedignatur? Übinam gentium illud factum fuisse audisti * lllud rationi saue absonum nusquam usque adbuc evenit, neque est qui audiens sic co- gitantem non condemnet. Abjice ergo, o lili, tale

propositum, quod jocantis est, non viri seri. 5i €

vero, Deo afflaute, meditando ductus sis ad dam- manda abborrendaque ea qus patrasti, scilicet esedes, urbium incendia, ceterasque vastationes, et ad bona pacis advertas. scribe ad eos qui a Deo tenent Imperium populique curam ; et, si videtur, loeum in- diea in quem convenient qui de pace consulent.

*Exslvo δὲ θαυμάζω, τέχνον ἡμῶν, πῶς, τοσαύτῃ συνέσει διαπρέπκων, πρᾶγμα ποιεῖς ἀνάξιον τῆς σῆς: συνέσεως. Δεχόμενος γὰρ γράμμα παρὰ τῶν λα- χόντων ἐχ Θεοῦ βασιλεύειν τοῦ Ῥωμαϊκοῦ λαοῦ, ἀντιγράφεις οὐ πρὸς ἐχείνους, ἀλλὰ πρὸς τὴν σύγ-. χλητον, ὃ xal παράδοξον ἀχοῦσαι χαὶ ἀπρεπὲς. καὶ σὲ εἰς μέμψιν ἐμδάλλον. Τίς γάρ ποτε τῶν πάντων ἀνθρώπων, ix τοῦ λαχόντος ἄρχειν γράμμα δεχόμε- voc, ἐχεῖνον μὲν χαταλείπει, γράφει δὲ πρὸς τοὺ; ὑπὸ χεῖρα τελοῦντας ; Τὶς ποτε, τὸν δεσπότην ἀφεὶς, ὃ; χύριος ὑπάρχει περὶ τῶν λεγομένων χαὶ κατα- νεύειν xal μὴ, τοῖς δούλοις διαλέγεται, xal παρ᾽ ἐχείνων ἀξιοῖ γνώμην λαμδάνειν ; lio) τοῦτο γινό- μένον ἤχουσας ἐν πᾶσιν ἀνθρώποις Οὐ γέγονε μέχρι xa νῦν οὐδαμοῦ τὸ παράλογον τοῦτο, οὐδ᾽ ἔστιν 0;, τοῦτο ἀχούτας, οὐχὶ πολλὴν χατάγνωσιν κατὰ τοῦ. τοιαῦτα φρονοῦντος τοιήτεται. Κατάλιπε οὖν, τέχνον ἡμῶν, τὴν τοιαύτην ἐπίνοιαν" οὐ γάρ ἐστι σπουδα- ζόντων, ἀλλὰ πιιζόντων. Καὶ σὺ οὖν. εἴγε λαδὼν θεό» θεν διάνοιαν εἰς χατάγνωσιν ἦλθες καὶ μεταμέλειαν τῶν παρὰ σοῦ γενομένων, τῶν φόνων, τῶν πυρπολῇ. ctor, τῆς ἄλλτις ἐρημώσεως, καὶ τὰ τῆς εἰρήνης

φρονεῖς ἀληθῶς, γράφε πρὸς τοὺ; λαδόντας παρὰ θεοῦ καὶ τὴν βασιλείαν xat τὴν πρόνοιαν τοῦ λαοῦ αὐτοῦ" χαὶ εἴ γε τοῦτο δοχεῖ, χαὶ τὸν τόπον ἐν ip συναφθήσονται οἱ τὰ τῆς εἰρήνης συνθησόμενοι.

Εἰ si tu. ipse convenire velis, decla:s. Et ego hu:nilis, etsi senex ac debilis, nihilominus ad te

Kal εἰ μὲν αὑτὸ; βούλει διὰ σεαυτοῦ παραγενέ- σθαι, καὶ τοῦτο ποίησον δῆλον" ὥστε xal ἐμὴν

eongredisr cui. proceribus quos nostri amantes D ταπεινότητα, εἰ καὶ γέρων καὶ ἀσθενὴς, ἀλλ᾽ ὅμως

Christum impera:oris delegabunt. Sie age, si. vere, bella et cedes oderis, si pacis desiderico teneari Sin contra qus scribis non viri vere solliciti sunt, n^que paeem appelentis, sed vans allegationes el verba ad jocum expressa, potius est in silentio manere, nec talia scribere, neque nos ad vana vanis scriptis reseribenda provocare. Caterum te validum Christus Deus noster custodiat, eoque

(1) Deerant verba ἃ τοῦτο ad παραδεδώχασι ia exemplari quo usus fuit Baronius. Num hzc item "wet addwa a librario Grzco ut damnatos a Ro-

ὑπεριδεῖν τούτων xal πρὸς σὲ παραγενέσθαι, μεθ᾽ ὧν ἂν δοχιμάσωσι προχρίτων τῆς πολιτεία; οἱ φιλόχριστοι βασιλεῖ; ἡμῶν. Τοῦτο ποίησον, εἰ ἀλῃ- 6o; μεμίσηχας πολέμους καὶ τὰς σφαγὰ:, καὶ τῆς εἰρήνης ἐν ἐπιθυμίᾳ κατέστης. Εἰ δ' ἃ γράφεις οὐχ ἔστι σκουδάζοντος͵ οὐδὲ τὴν εἰρήνην ἐπιζητοῦντος, ἀλλὰ προφάσεις καὶ λόγοι παιδιᾷ μεμιγμένοι, xpate- τόν ἐστι σιωπὴν χτήσασθαι, xal μὴτε γράφειν

mana quoque Ecclesia quartas nuptias falso affir- marel (9) Hactenus apud Baronium.

181

NICOLAI CP. PATRIARCH.R

188

bellorumque , ct quzcunque. misera ex bellis oriun- A ἀφ᾽ οὗ ἐθεάσω, xal πεῖραν τῆς ἐχείνου ἀγαθότητος

tur, atque iterum ín priscam felicitatein Ttomanos et Bulgaros redintegrandos. 1mo,' priusquam eum mostro Christiuno imperatore convcenires, ad me indignum e Bulgaria seripseras te rebus pra- sentibus incumbere, pacem fleri volens, ccessare- que, Pco adjuvante, bella et arma qux Christiani alii in alios movebant.

ἔλαδες, ἐπόθησας xal ποθεῖς, Καὶ γὰρ καὶ πρὸ; ἐκεῖνον, τέχνον ἡμῶν, ἐπαγγελίας παρέσχες εἰρήνης, καὶ ὅτι λήξουτιν αἱ σφαγαὶ, καὶ οἱ πόλεμοι, καὶ τὰ ἐκ τούτων δυστυχῆ πράγματα, καὶ πάλιν εἰς τὴν προτέραν εὐδαιμονίαν Ῥωμαῖοι καὶ Βούλγαροι χκαταστήσονται. ᾿Αλλὰ xal πρὸ τεῆς συντυχίας εἧς πρὺς τὸν φιλόχριστον ἡμῶν βασιλέα, πρὸς τὴν ἡμῶν

ἔφης ταπείνωσιν Ex. Βουλγαρίας τὰ ἐνταῦθα γναταλαδεῖν, εἰρήνην γενέσθαι βουλόμενος, καὶ ἀποπαῦσαι σὺν Θεῷ τὴν xav' ἀλλήλων τῶν Χριστιανῶν μάχην xal τῶν ὅπλων τὴν κίνησιν.

lfarum rerum indelebilem memoriam in corde habentes, noscentesque tuam veritatis reverentiam, praesentes scripsimus litteras, ut. jam supplieavi- mus ct nunc supplicantes. Przbe, o fili, nem ver- borum gloria tua dignum ; promissa adimple, ut Deus glorilicetur, nomen tuum immortale apud posteros fiat: grexque Christi cuplex, Bulgari scilieet ὃς Romani, perniciem spiritualem et corporalem effugiens corporalem requiem eum spirituali salute obtineat. Minime enim te fugit Bolgaros et Ro- manos non modo corporalem vitam miserrimam babere, sed e:iam, hei mibi iufortunato 1 spirituali vita privari, Eam, (lli mi, exstingaamus irse flammam, quam sive scelestus diabolus, sive homines sensu carentes suscitaverunt, Ego el vidi animantia ali- quando ira mota, alia in alia irruere et certarc, que brevi iram fuioresque sedabant et ad pacem rever- tehantur. Cum auiem animalia ratione carentia

Τούτων ἔχοντες τὴν μνήμνην ἀνεπίληστον ἐν εὖ καρδίᾳ ἡμῶν, xal γινώσχοντες τὴν παρὰ σοῦ ttp μένην ἀλήθειαν, τὸ παρὸν ἐγράψαμεν γράμμα, οἷα πολλάκις ἱχετεύσαμεν, καὶ νῦν ἱκετεύοντες. Δεῖξον, «ἐχνον ἡμῶν, τῶν σῶν ῥημάτων τὸ τέλος ἐπάξιον «ἧς προσηχούσης σοι δόξης" πλήρωσον τὰς ὑποσχέ- σεις, ἵνα χαὶ Θεὸς δοξασθῇ, xat 3b. σὸν ὄνομα γέ- νηται ἀείμνηστον xai ἐν ταῖς ἔπειτα γενεαῖς, καὶ ἀμφότερα τὰ ποίμνια τοῦ Χριστοῦ, λέγω δὴ τό τε Βουλγάρων ἔθνος χαὶ τὸ Ῥωμαίων γένος, ἀπαλλα- γῶσι ψυχικοῦ xal σωματιχοῦ ὀλέθρου, καὶ ἀπο» λαύσωσι καὶ σωματιχῇς ἀνέσεως, καὶ ψυχικῆς ϑω- πηρίας. Οἶδε γὰρ ἡ σὴ μεγάλη σύνεσις, ὅτε οὗ μύ- voy τὴν σωματιχὴν ζωὴν ἐλεεινῶς ζημιοῦνται Ῥω- μαῖοι καὶ Βούλγαροι ἀλλήλους; ἀποσφάζοντες, δὲλὰ xal τῆς ψυχῆς, οἴμοι τῷ ἀλθίῳ, ἀποστερίσχονται" Ναὶ, *£xvov μον, σδέσωμεν τοῦ θυμοῦ τὴν φλόγα, ἣν εἴτε πονηρὸς δαίμοιν, εἴτε ἄνθρωποι ἀνέφλεξαν

iram coniiaere, eique (inem imponere sciant, εἰ δά C ἄφρονες. Ἐγὼ xal ἀλόγων γένη ἐθεασάμην ποτὲ

picem convertantur, num homipes, quos ratio regit, qui unum Deum conGtentur, uno Christi Dei nostri nomine appellantur, quouiam arma in invicem mo- ver.nt, semper movebunt, mutuis cxdibus sine fine gloriantes, nunquam ratione quid sit ipsis utile exl- stimabunt, neque aliquando, licet tardius sanguini parcent ! ]siudne natura humana dignum, ad imagi- nem Dei formata, cui ratio peculiare decus ? Sed quid longiorem epistolam facio ? Satis sint qua scripta sunt. Ex Deo enim confllo rcs ita futuras , ut dixisti loquens ad humilitatem meam et ad nostrum imperatorem Deo amatum, fratremque tibi dilectum el pro talibus meritis longos tibi a Deo exposcimus felicitatem in hac vita, et iu futura illiushzreditatem

ὑπὸ θυμοῦ χινηθέντα, xat κατ᾿ ἀλλήλων ὁρμήσαντα xal μαχόμενα, ἀλλ᾽ ἑκαύσαντο πάλιν τοῦ θυμοῦ καὶ τοῦ μάχεσθαι, χαὶ χατέστησαν πρὸς τὸ ἥμερον. Εἴτα, τέκνον μου, τὰ μὲν ἄλογα μὴ χεχτημένα λό» γον ἐπέχοντα τὸν θυμὸν, ἀλλ᾽ ὑπὸ ἀλογίας ἀγόμενα ἐπίστανται τοῦ θυμοῦ ἀπόπαυσιν, καὶ τῆ; xev ἀλλήλων ἀφίστανται μάχης, χαὶ μεταδάλλονται πρὸς εἰρήνην" ἄνθρωποι δὲ λόγῳ χυδερνώμενοι, ἕνα Θεὸν ὁμολογοῦντες, ἑνὶ ὀνόματι τῷ τοῦ Χριστοῦ καὶ Θεοῦ ἡμῶν ἐπικεχλημένοι, διότι ἔφθασαν xav" ἀλλήλων ὅπλα κινῆσαι, τούτοις χρήσονται διὰ παντὸς, καὶ «αἷς κατ᾽ ἀλλήλων σφαγαῖς ὥσπερ ἐντρυφῶντες δια» τελέσουσιν, ἀλλ᾽ οὐχὶ λογισμῷ χρινοῦσι τὰ πρέποντα, καὶ ὀψέ ποτε τῆς xa ἀλλήλων σφαγῆς ἀφέξονται;

glorie, quie cuncios homines Deo gratos manet. D Καὶ ποῦ τοῦτο ἄξιον τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως τῆς κατ᾿ εἰχόνα Θεοῦ διαπλασθείτης, χαὶ λόγῳ τετιμημένης ; ᾿Αλλὰ τί μαχρύνω τὸ γράμμα ; ᾿Δοχεσθῶμεν τοῖς εἰρημένοις" πέποιθα γὰρ ἐν Θεῷ, ὅτι ὥσπερ παρὼν ἐλάλησας xpbc τὴν ἡμῶν ταπείνωσιν, xal πρὸς τὸν φιλόχριστον βασιλέα ἡμῶν τὸν δοὶ ποθούμενον ἀδελφὸν, οὕτω καὶ γενήσεται" ἀνθ' ὧν ἐπευχόμεθϑᾶ em μακρότητα ἡμερῶν, καὶ κατὰ τὴν παροῦσαν ζωὴν εὐετηρίαν, καὶ ἐν τῇ μελλούση χληρονομίαν δδξης

«ῆς ἀπυχειμένης πᾶσι τοῖς τῷ Θεῷ εὐαρεστήσασιν. XXXI. Fidem.

Sepe tibi que existimabam et nune. exisümo utilia'et coovenientis, scripsi, Ilodie de rebus quas jam tractavij ultimam scribo epistolam, dolore cor meum urgente propter communi ma!a quibus populus Dei, seu Bulgarus, seu Romanus exhaauri- wir. Gens enim Bulgarorum vere populus Dei est , qui illos proprio sanguine redemit, fratresque fecit per Spiritus sancti adoptionem, licet tu. tibi popn-

"es, qui, hodic iuperium habens cras da-

ΛΑ’, Τῷ αὐτῷ. “Ἔγραψα πολλάχις, ὡς μὲν ἐγὼ ἐνόμιζον, ἀλλὰ sel

ἔτι νομίζω, καὶ ὠφέλιμα καὶ συμφέροντα. Γράφωνδν

ἐπὶ πᾶσιν, οἷς προέγραψα, τοῦτο δὴ τὸ ἔσχατον vod

μα, ἅμα μὲν κινούμενος ὑπὸ τῆς ἐν τῇ ἐμῇ xal, ἐγχειμένης διὰ παντὸς ὀδύνης χάριν τῶν χοινῶν παθῶν τῶν καταδαπανώντων τὸν λαὸν τοῦ Θεοῦ τὸν ἐν Βουλγάροις καὶ Ῥωμαίοις συναριθμούμενον. Ἐχείνου γάρ ἔστι λαὸς ἀληθῶ; χαὶ τὸ Βουλγάρων qivo τοῦ ἐξαγοράσαντος αὐτοὺς οἰχείῳ αἵματι, νοῦ

195

NICOLAI CP. PATRIARCIE

196

reduces ; atquo sua221 ab omni malo tucatur le A νομένη σχανδάλων, ἀλλὰ a6aia; εἰρήνης, χαὶ

reditatem, in cujus pretium sanctum vivificumque sanguinem purissimi lateris sui donavit,

t),vtig ἐν ἀμφοτέροις τοῖς ἔθνεσι διαμενούσης "

ὃ παράσχοι Χριστὸς ὁ Θεὸς ἡμῶν, καταργῶν μὲν

πὴν τοὺ διαδόλον ἐπήρειαν, ἐφαπλῶν δὲ τὰς πτέρυγας αὐτοῦ, καὶ σχέπων ἐν ἀπαθείᾳ τὴν χληρονοιεἰα» αὐτοῦ͵ ἧς ἔδωχε τίμημα τὸ ἅγιον καὶ ζωοποιὸν αἷμα τῆς ἀχράντου nAtupd; αὐτοῦ.

ΧΧΔΉ. Sanctissimo omni respectu. παρα antiqua Rome, Nicolaus , Constanlinopolitanus | archie- piscorus, de quartia. nuptiis. perperam. acceptis apud [lomanos.

Quid scribemus, (rstres honoratissinii * Geme- musne de malis quz nostra passa est Ecclesia, an Deo gratias agemus pro beneficiis quz ab illius misericordia sumus experti ? Scribemusne glori- fücationis cantum et laudes, an illas contra nos macbinatas vexotiones? Reprehensionemue frater-

ΔΒ". Τῷ τὰ αάντα ἀγιωτάτῳ πάπᾳ τῆς spec- 6vtépac Ῥώμης Νικόλαος ἀρχιεπίσκοπος Keye σταντινουπόϊλεως περὶ τῆς παραλόγως δεχθεῖ» σῆς τετραγαμίας παρὰ “Ρωμαίοις.

Τί γράψομεν, ἀδελφοὶ τιμιώτατοι : θρήνους iy οἷς πέπονθεν ἡ xaü' ἡμᾶς Ἐχκλησία, ἢ πρὸς Θεὸν εὐχαριστίαν οἷς ὑπ᾽ αὐτοῦ ἠλεήθημεν ; δοξολογίαν xal αἴνεσιν, 1| τὴν καθ᾽ ἡμῶν συσχευὴν καὶ ἐπήρειαν μέμψιν ἀδελφιχὴν πρὸς ὑμᾶς, ἣ διχαίαν ἔγκλησιν τῶν χαθ᾽ ἡμῶν πονηρευσαμένων, xal ὑμᾶς εἰς τὰς

nam in vos, an justam accusationem malorum qox B μέμψεις; περιστητάντων; Τοιαῦτα γὰρ ἐξ ἐναντίων

adversus nos intentat in reprehensionem vos ad- duxere ? Ea enim varia discrimina, quorum causa in obscurum cessit, nobis adversata sunt, Sed gratiarum actiones, laudes gloriüicationisque cane tus propter resolutas, qui culpa nosira ecclesiam nostram corripuerant difficultates, proferemus. Res eseters causam habent malorum coagmentationcm, quae simul exorta. gemitibus, doloribus, reprehen- sionibus οἱ accusstionibus, quasi vitiosis quibus- dam surculis , oricndi locum dedere. Quorum sine gulorum expesitio in necessitalem producendae longius epistola nos adducet. Moleslum | istud scientes renuebamus; sed quoniam nos natura rerum cogit, ea que omittere non esset dignum

scribo. lnde priacipium scribeadi sumam undc C

uobis tot niala promanarunt,

Optimus et mibi charissimus imperator, vixdum terüz conjugis viduas factus , δὲ quarte, prseter js experientiam. venit. Quamvis, cum per trium t6zorum mortem LUititia animi teneretur, ad uale comsiliu devenire baud deboerit; at vero cum malis fuit victoria, atque mala vicerunt; itaque to- tas illa insaua cupiditate captus, qoartam uxerem ducere in animum induxit, quod ante eum meni, nou dico regum, sed ne eorum quidem qui iu&mum in imagistratuteneut locum aut simplicium palatiuorum ullos fecit. Huud loquar nunc. de divinorum cane- num probibitioue aut de czteris poenis quie contra tale coujugium abomiuandem swmimo cum rigore siatewalur. Vecumenmimvero cupiditas vis prae- valub, et quarta exor regcm, de eatero bonestau, sed hac in re male subactum ad se pellezit, pras- test» ssne lofantis quem ex ilio pepererat. Aua- men facile erat. infantem assumere, siquidem, hemani quid passus , pueri amore tenebatur, wiatrem amtem, qus nec ab imilio more licito cegaeverat, repudiare, quamvis eam quocunque medo vellei, sustentare posset : neque enim partus sabeecuias illegitimam ceonjenctionem ratam effi- e. Si eaim eentengeinitale conjunctisaimi, qui es hominam pravitas, ad liberos procreandos

Ab hec loco exs'at Latine buec epistola apud

«m ad an: CMA I, nosnulls tamen. Oominsis

μιχτὰ πράγματα, χωρεῖ δὲ πρὸ; τὸ ἄδηλον ἡ αἰτία, συνήντησεν ἡμῖν. ᾿Αλλὰ τὴν μὲν εὐχαριστίαν καὶ τὴν αἴνεσιν xal τὴν δοξολογίαν τῆς χαταλαδούσης διὰ τὰς ἀμαρτίας ἡμῶν τὴν Ἐχχλησίαν σχυϑρωπότη τος διαλελυμένης προσφέρομεν" τὰ δὲ λοιπὰ αἰτίαν ἔχει τὴν σύστασιν τῶν χαχῶν, ἃ παραχωρηθέντα γένεσιν λαδεῖν, τοῖ; θρήνοις xai vol; πάθεσι καὶ ταῖς μέμε- €t καὶ ταῖς ἐγχλήσισι, ὥσπερ τισὶ παραδλαστήμασι πονηροῖς, ἔδωχε τὸ παραναδλαστεῖν" Dv ἡ κατὰ μέρο; ἐξήγησις εἰς μῆχος προελθεῖν ἀναγχάσει τὸ γράμμα" ὅκερ ὀχληρὺν εἰδότες ποιεῖν μὲν οὐκ ἐθου- λόμεθα, τῆς δὲ φύσεως τῶν πραγμάτων ἀναγκαζού- σης γράφομεν ἃ μὴ παριδεῖν ἄξιον. “Δρξεται δὲ ἡμῖν, ὅθεν καὶ ἢ ἀρχὴ τῆς τῶν καχῶν cuerág.u;.

"Apri δὴ τῷ χαλῷ xol φιλτάτῳ μοι βασελεῖ τρέτῃς χηρεύσαντι γυναικὸς ἐπῆλθεν, ὡς μή ποτε ὥφειλε, καὶ τετάρτης πρὸς πεῖραν ἐλθεῖν, Καίτοι ἔδει αὐτὸν τριῶν γυναικῶν ϑανάτῳ τὴν ψυχὴν διεσπαραγμένον μηδόλως ἐπὶ τοιούτους ἐλθεῖν λογισμούς. "AAA", ὡς ἔοιχεν, ἣν μετὰ χειρόνων ἡ νίκη, καὶ τὰ χαίρω νενίχηχε" xal γεγονὼ; ὅλος τῆς ἀτόπου ταύτης im- θυμία;, ἐζήτει χαὶ τετάρτην ἀγαγέσθαι γυναῖκα, 6 μηδεὶς τῶν πρὸ αὐτοῦ μὴ ὅτι γε βασιλέων, ἀλλ᾽ οὐδὲ τῶν εἰ; ἐσχάτην τελούντων ἀρχῆς τάξιν, ἢ ἀπλῶς τῶν sl; παλάτιον χατειλεγμένων. "Eo νῦν τὴν ἀκαγόρευσιν τῶν θείων xavóvuv , καὶ τὴν ἄλ- Àqv κατάχριδιν ὅδην ἀκαραιτήτως χανχ «ὃς

D βδελυρᾶ: ταύτη; ὁρίζουσι συναφείας. ht γὰρ

ἐκράτει τῆς ἐπιθυμίας ἡ τυραννὶς, καὶ ἡ τετάρτη γυνὴ πρὸς ἑαυτὴν ἐψεῦπετο τὸν πάντα μὲν χαλὸν, εἰς τοῦτο δλ κακῶς ὑπαχϑέντα βαειλέα. Καὶ πρέ- φασι; ἐδόκει τὸ τεχϑὲν παιδίον" καίτοι ῥῴδιον ὧν τὶ μὲν παιδίον ἀναλαδεῖν, ἐπείπ:ρ ἀνθρώπινόν τι τῷ» (Uv, ἔρωτα παιδὸς εἶχε" τὴν δὲ μητέρα μηδὲ τὴν ἀρχὴν εὐαγῶς ἐγνωσμένην αὐτῷ ἀποπέμφασνθα: τῆς ἄλλης μὴ στερνυμένην θεραπείας, ὅσην ἂν «ngé£yew ἐδούλετο᾽" ἐπείπερ οὐκ οἶδεν ἡ τεπνογονία (8) τὰν ἄϑεσμον μίξιν ποιεῖν θεμιτήν᾽ οὐδὲ γὰρ εἴ τινες. νῶν ἔγγιστα συγγενῶν, οἷα πολλὰ τὰ ἀνθρώτινα πιο-

(8) Hinc vides scribendum esse partus sped Ba- renum ubi micudose csi quartus.

215

NICOLAT CP. l'ATRIARCH E

416

esse. initanda, imo nostrum esse, pejoribus cog- A γὰρ χοινῶς παρὰ πᾶσι χρατεῖ, τὸ μὴ πρὸς τὰ χείρω

mitis, ad hoc quantum in mobis est incumbere, ne eodem abripiamur, sed potius ad meliora in- elinemus. :

Quid igitur mibi cominemoras Valentianum aut alium quemcunque? Si enim illius factum laude est dignum, imitari debemus, ut eadem laude dig- nos nos reddamus : si vero vituperandum est ac reprobandum, quid jubes me facere qus tibi ae nobis simul in vituperium cedunt? At (inquis) sanctissimus Damasus admisit. Qaodsi banc opinio- nem toto animo suscipis esmque bene se babere existimas, quidni eo usque progrederis ut sancias licere duas uxores simul babere? Sed hoc dogma decliuas neque sie tibi videtur. Si igitur eo us- que non procedis, te rem ipsam rejJicere et admis. sionem baud honam esse opinari spparet. Aaroa olim vitulos effinxit, et Deus hoc (ieri sivit, siqu*- dem ille penas haud solvit. Jam vero Aaronis im- puuitas illis qui postea vitulos efformavere nihil profuit quin hujus facinoris poenas darent, Videsne cos quorum res male habent nil luc;i inde capere si ad majorum peccata confugiant? Cui bono et civiles leges et divini canones ferreatur, si ea quz elim obtinuerunt, prorsus impune imitari debe- remus? Feruntur sane ideo, ne homines qui vete- ribus peccatis illabunter, uti possint hae excusa- tione : Quod peccavi, boc mibi cum al:quo majo- Fui communc est.

Non absolVit igitur, o fratres, prtextus iste eos qvi ad illud cenfugiunt et inde quartum connu- bium stabilire conantur, sed potius condemnat, quia non recta, sed obliqua via res ecclesiasticas, quz semper rectissimze esse debent, «ispensare student. Porro si quis servorum tuorum, quando domum aut vestem polluit, 3d alium qui idem prius fecerit sese. referens dixerit : Quoniam alius quis conservorum meorum idem commisit, ideo etiam mihi lioe facere licuit, hanc excusationem non sdmittes, sed castig»bis ac verberabis eo quod sd talem licentiam processerit, cum potius post conservi errorem a tali facinore sibi cavere de- buerit. Qu: vero in Eeclesis male aguntur, majo-

τὴν μίμησιν ποιεῖσθαι, ἀλλ᾽ ὅση δύναμις ἐκ τῆ: τῶν χειρόνων χατηγορίας ἀσφαλίζεσθαι ἡμᾶ; αὖ- τοὺς, μὴ τοῖς ἴσοις περιπεσεῖν, ἀλλὰ μᾶλλον πρὸ; τὰ βελτίονα φέρεσθαι.

Τί οὖν μοι τὸν Οὐαλεντιανὺν παράγεις, fj τὸν διῖνα καὶ τὸν δεῖνα: Bl μὲν ἢ τοῦτου πρᾶξις ἐπαι- vsth, μιμησώμεθα «αἱ ἡμεῖς, ἵνα τῶν ἴσων ἑπαΐ- vov χληρονομήσωμεν" εἰ δὲ μῶμον ἔχει xal δια- δέδληται, τί με ποιεῖν προτρέπεις, ἃ καὶ σοὶ τὴν διαδολὴν καὶ ἡμῖν φέρει; ᾿Αλλ᾽ ἐδέξατο Δάμασος ὁ ἁγιώτατος. Εἰ τὴν παραδοχὴν ὅλῃ ψυχῇ ἀποδέχῃ χαὶ νομίζεις αὐτὴν καλῶς ἔχειν, τί xai σὺ μὴ θαῤ- ῥῇς δυσὶ γυναιξὶ κατὰ τὸ αὐτὸ συνεῖναι δογματί- Ut; ᾿Αλλὰ φεύγεις τὸ δόγμα, καὶ οὐκ ἄν σοι τοῦτο δίξη. Οὔμενουν οὐκ ἂν ἀρνηθείης προτρέπειν, δῆλος εἶ χαταγινώσχων τοῦ πράγματος, xai τὴν ἀποδοχὴν μὴ καλὴν οὖὗταν ὑπυλαμδάνειν. Ἐμησχοκοίησέ ποτε "Aapüv, καὶ συνεχώρησε τοῦτο Θεός " οὗ yàp ὑπήχθη τῇ δίχῃ. ἀλλ᾽ οὐκ ἤρχεσεν τοῖς μετὰ ταῦτα μοτχοποιοῦσι τὸ τοῦ ᾿λαρὼν ἀκατάγνωστον εἰς τὸ μὴ δοῦναι δίκην τῆς μοσχοποιίας. Ὁρᾷς πῶς οὐχ ἰχανὴν τοῖς μὴ καλῶς τὰ οἰχεῖα διατιθεμένοις xpá- ματα ἐπανατρέχειν εἰς προγενέστερα σφάλματα; Τίνος δὲ χάριν χαὶ πολιτιχοὶ νόμοι χαὶ θεῖοι κανόνες ἐχτέθεινται, εἰ τὰ προλαδόντα εἶχε τὴν μίμησιν ἀκχτάχριτον ; ᾿Αλλὰ σχοπὸς, ἵνα μὴ τοῖς προλα- δοῦσιν ἁμαρτήμασι περιπίπτοντες ἄνθρωποι, κα΄ ταφεύγοιεν εἰς ἀπολογίαν, ὡς τὸ ἡμαρτημέν:ν ἐμοὶ,

€ xai ἄλλῳ τινὶ προγενεστέρῳ ἐξείργασται.

Οὐχ ἀπολύει οὖν, ἀδελφοὶ, οὐδ᾽ ἡ πρόφασις αὕτη «τοὺς καταφεύγοντας ἐπ᾽ αὐτὴν, καὶ διὰ τοῦτο σὺ- e1a3tv τῇ τιτραγαμίᾳ παρεχομένους. ᾿Αλλὰ κατα- χρίνει μᾶλλον, ὅτι μὴ ἐκ τοῦ εὐθέος, ἀλλ᾽ ἐκ τοῦ διεστραμμένου τὰ πολλῆς εὐθύτητος χρήζοντα πράγματα τῆς Ἐχχλησίας ἐγνώχασι διοικεῖν. Εἶτα εἴ τις τῶν σῶν οἰχετῶν τὸν οἶχον fj τὸν χιτῶνα μολύνας, ἐπί τι πρόσωπον ἕτερον αὐτὸ τοῦτο προ- διαπεπραγμένον ἀναφέρων ἐρεῖ, ὡς ἐπειδὴ προλα- δὺν ἕτερός τι; τῶν συνθεραπόντων τοῦτο ἐξήμαρτε, διὰ «τοῦτο χἀμοὶ πράττειν οὕτως; ἐπῆλθεν, οὐκ ἂν δέξῃ τὴν ἀπολογίαν, ἀλλὰ στρ: δλώσεις καὶ μαστι- γώσεις ὡς εἰς τοιαύτην ἤχοντα χαταφρόνηϑιν, ὀφειλομένου ὄντος ix τοῦ προημαρτημένου τῷ συν-

rum exemplo confirmanda εἰ excusanda putas ? Et D θεράποντι, τοῦτον τὴν πρᾶξιν φυλάξασθαι. Καὶ τὰ

3liter de rebus tuis δὸ domo tua judicas, et aliter ve iis que ad Ecclesiam pertinent, et quia. olim ejusmodi peccata condonata ac neglecta sunt, etiamnum negligi jubes ? Quis autem menlis sux compos te juste agere dixerit? Caeterum si. qui supt qui gratiam (Evangelii) cum antiquitate eoa- ferre et beatum Davidem allegare praesumant, haud video quid illis μος pro.lesse possit, nisi etiam Jacobum enm duabus uxoribus iisque sororibus mobis adduxerint, aut, si lubet, etiauu Samuelem, Qui in sanguinem Agag ensem intinxit, ct circum- visionem et victimas, et quicunque apud antiquos in ugu fuissc historia nobis retul.t.

xaxü« τῇ Ἐχχλησίᾳ συμπίπτοντα, ix τῶν wgole- δόντων ἀξιοῖς παραδέχεσθαι ; Καὶ τὴν ἴσην οὗ τη- gi; ἐπὶ τῆς Ἐχχλησίας γνώμην τοῖς περὶ σὲ καὶ τὴν σὴν οἰκίαν πραττομένοις, ἀλλὰ δικχαιοῖς αὐτὰ παρορᾷν διὰ τὴν τῶν προλαδόντων σφαλμάτων παρόρασιν; Καὶ τίς ἂν εἴποι σε εἰχότα ποιεῖν, $phà φρονεῖν ἑκιστάμενος ; Τὸ δὲ xal πρὸς τὴν παλαιό- «gta. συγχρίνειν τὴν χάριν xai τὸν μαχάριον Aa6:8 εἰς μέσον καράγειν, οὐκ οἷδε τί συναντιλαμδάνεται τοῖς τοῦτο προφέρουσιν" εἰ μὴ ἄρα καὶ τὸν Ἰαχὼδ σὺν «al; δυσὶ γαμεταῖς αὐτοῦ ἀδελφαῖς οὖσαις ἡ εἷν προσοίσουσιν᾽ εἰ βούλει δὲ xat τὸν Σλμονὴλ κατὰ

τῆς σφαγῆς τοῦ “Αγαγ τὸ ξίφος βάπτοντα, καὶ τὴν

“«οἰτοιὴν, xai τὰ σφάγια, καὶ ὅσα τῇ παλαιότητι πραττόμενα τέως ἐγνωρίζετο.

923 ΝΙΟΟΓΑΙ CP.

PATRIARCH.E 934

secta: funestie non. pauci qui, ut. dicunt, cupiditate 4, λομένους ἐπιπηδᾷν ἀτάχτῳ γνώμῃ xai ὁρμᾷ ἐν τοῖς

tantum dueti, divini templi opes diripere et sibi arrogare non dubitant, sacrorum sciliced violato- res, et propter lioe sacratissima Ἐρεἰξρίᾳ". -eontem- ptores. uoc

«κόποις τοῦ ἁγίου νχοῦ τοῦ μεγάλου θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν, καὶ παραππᾷν μὲν αὐτοὺς τῆς: ἐχείνου Sezxo- «tag, ὑπὸ δὲ τὴν ἰδίαν δεσποτείαν ἄγειν. Εἰσὶ δὲ ὡς μανθάνομεν τοιαύτης πρηαιρέσεως μοχθηρᾶς οὐ"

ὀλίγοι τινὲ ;, ol, ὥ, ode. ΗΝ πλεονεξίᾳ κινούμενοι, οὐ τρέμουσι τὰ τοῦ θείου ναοῦ ἀποσπαράσσειν

χαὶ οἰκεῖα ποιεῖσβάι ὁ "lepósulot τινὲς ὄντες, καὶ διὰ τοῦτο τῆς ἱερωτάτης

νοῦγτες “", - EG

"mo E» 12le$ quidem sunt isti. Tu autem, flli mi, pro

^ :tua prudentia reputans quantum periculum immi- neat bis qui talia audent ct bis qui tales ausus dis- simulant, et qui cuni vindicare possent. id non agunt, neque 608 sines per hoc Eeclesis damnum sibi metipsis salutis animz jacturam comporare, neque tu indulgendo eorum cupiditati, imo sacrorum vio- lationi teipsum quasi reum constitues Dei senteptiz, Qui cnim malum prohibere potest, nec id facit, non multum abest quin codemnationis reus. sit. Et sl qui Deo nonoffert de propriis, crimen incurrit et reprehensionem, quanto magis qui res Dei sur- ripit ! Quibus pro tus prudentis, filli mi, animadver- tendis ostende qui decet. tnam virtutem in. Del Ec- clesiam zelum,et quam in ca labes fidem, ut et tibi gratiam non qnalemeunque a Deo 'compares, et bi qui male invadunt res Ecclesizg, 8 sua audacia cohibiti, nonaliquid zquijobtinuisse vidcantur, nec in ls qua non oportet, suam perversam meutem divagare sinant.

XXXVI. Curaioris Strongylizontis.

Ex indicio litterarum quas misisti ad eacratis- simum Dei .hominem et cconomum magnz Dei E«clesie comperimus turbari te et gre habere, tum propter negotiorum implicationes, tum ex co quod litteras ab eo aliquanto ante accepisti objur- £a3torias. Et objurgationibus quidem illius minime audivimus te gravatum, quippe cum patris iu fliios reprehensiones et objurgationes, quzcumque sint, letitize potius dent locum iis qui mentem sanam lalent, quam uistitie et afflictionis. Quare? Quia ad scopuia ct fluem reprehensionis respicere debet qui illa feritur, sed non verbis tantnnr attendere. Sive igilur reprehensionem immerilus accepisti, gaudere debes quod quasi quzdam non peccandi precaudo facia sit reprehensio : sive lapsum te reprehendit; et tunc quoque magis lztandum esset, quia correctio et curatio lapsus ex reprehensione prodit, Bonum aulein utrumque. Εἰ in bonis rebus non oportuit te sapientem illud pati quod in malia ei adversis sequitur. His enim solis sfüigi solet qui sapienter sentit. Proinde quam ex litteris ceco- nomi accepisti tristitiam depone, el cogitationes masstas dimitte, nec non et verba reeusantia. mi- visterium, propter quod te recte et toto corde ni- nistrantem incomparabilis manet merces. Non enim ad przsentia tantum asplcis, vir prudens cum sis, et, ut suspicor, plus quam przsentis vita deside-

habens futura. Minime cnim dubitas quin tc

C

Ἐκχχλησίας — x2:a9pe-

Ἀλλ᾽ οἱ μὲν τοιοῦτοι. Σὺ δὲ, τέχνον Epbv, ὡς opt- γιμος ἐννοῶν ὅσος ὁ κίνδυνος, καὶ vul; τολμῶσι ταῦτα, καὶ τοῖς παρορῶσι τὴν τόλμαν δυναμένοις διεκδιχεῖν, τοῦτο μὴ πράττουσι, μῆτε ἐχείνοις συγχωρεῖ; διὰ τῆς τοιαύτης ζημίας τῆς Ἐκκλησίας ἐχυτοὺς ζημιοῦν φυχιχῆς σωτηρίας, μῆτε σὺ διὰ τοῦ παρορᾷν τὴν πλεονεξίαν αὐτῶν, μᾶλλον δὲ τὴν Ispe-

Β συλίαν, ὥσπερ ὑπόδιχον σεαυτὸν χαταστήσεις τῷ «οὔ Θεοῦ καταχρίματι. Ὁ γὰρ δυνάμενος κωλύειν τὴν πονηρίαν, εἶτα τοῦτο μὴ πράττων, οὗ πολὺ ἀπέχει τῆς χοινωνίας τῆς καταχρίσεως. Καὶ εἰ «à μὴ προσφέρειν Θεῷ x τῶν οἰκείων, μέμψιν ἔχει καὶ κατάγνωσιν, πόσῳ μᾶλλον τὸ ἀρπάζειν τὰ τοῦ Θεοῦ; Ἅπερ ὡς qpóviz^;, τέχνον μου, συνορᾷν, δεῖξον τὸν πρέποντα τῇ σῇ ἀρετῇ ὑπὲρ τῆς τοῦ Θεοῦ Ἐχχλησίας ζῆλον, καὶ ἣν ἐν αὐτῇ πεποίθησιν ἔχει;, ἵνα xai σεαυτῷ χάριν οὐ τὴν τυχοῦσαν παρὰ Θεοῦ περιποιήσῃ, xal οἱ καχῶς ἐπιπηδῶντες εἰς τὰ τῆς Ἐχχλησία:, τοῦ θράσους ἐπισχεθέντες, μὴ ἐν el; οὐ δεῖ, μηδ᾽ εὔλογόν τι φαίνωνται χεχτημένοι, τὴν πονηρὰν αὐτῶν προαίρεσιν ἐπεχτείνωσιγ.

AQ*. Τῷ κουράτορι τοῦ Στρογγν.ἱζοντος.

AV ὑποδείξεω; γράμματος παρὰ σοῦ σταλέντος πρὸς τὸν τοῦ Θεοῦ ἱερώτατον ἄνθρωπον, χαὶ οἰκονόμον. τῆς μεγάλης τοῦ Θεοῦ Ἐχχλησία ;, ἐμάθομεν ἀλύειν σὲ χαὶ δυσφορεῖν, τοῦτο μὲν ἐπὶ coal; ὀχλήσεσι τῶν πραγμάτων, τοῦτο δὲ xal ὅτι γράμματα παρ᾽ αὑτοῦ πρὸ χρόνου τινὸς ἐδέξω μέμψεις σοι φέροντα. Καὶ ὑπὲρ μὲν τῶν ἐχείνου μέλψεων οὖχ ἀποδεχόμεθά es λυπούμενον. Αἱ γὰρ πατρικαὶ πρὸς τὰ τέχνα Esttt-

μήσεις xal μέμψεις, ὁποῖχι ἂν ὥσιν, εὐφροσύνης μᾶλλόν εἰσι παρασχεναστιχαὶ τοῖς νοῦν ἔχουσιν, ἀλλ᾽ οὐχὶ λύπης καὶ θλίψεως. Διὰ τί; "Occ πῤὸς τὸν σχοπόν τῆς μέμψεως καὶ τὸ τίλος ἀφορᾷν ὀφεΐλει ὁ ταύτῃ κχαθυποδεόλημένος, ὀλλ᾽ οὐχὶ τοῖς ῥῇῆμασι D μόνοις προσέχειν. EU τε οὖν μὴ σφαλόμενος ἐδέξω τὴν μέμψιν, χαίρειν ὀφείλεις, ὅτε ὑπὲρ τοῦ μὴ oye- λῆναι ὥσπερ τις προασφάλεια γέγονεν ἢ μέμψις" εἴτε σφαλομένῳ σοι ἐπετίμησε, xal οὕτω πλέον Bn : χαίρειν, ὅτι διόρθωτις xal θεραπεία τοῦ πταίσματοξ ix τῆς ἐπιτιμήσεως ἀπαντᾷ. Καλὰ δὲ ἀμφότερα, Καὶ ἐπὶ τοῖς χαλοῖς οὐχ ἔδει σε φρόνιμον ὄντα $ παθεῖν, ὅπερ ἐπὶ τοῖς xaxol; xal ἀσυμφόροις λουθεῖ. Ταῦτα γὰρ μόνα λυπεῖν οἷδε τὸν λογιξόμε ἐμφρόνως. Ὥστε τὴν ἐπὶ τοῖς γράμμεσι τοῦ el νόμου λύπην ἀπόθου, xal τοὺς λογισμοὺς ἄφες 1 ἀχηδίας, καὶ τὰ παραιτούμενα ῥήματα τὴν διᾶνον νίαν, ἐξ ἧς σοι ὀρθῶς xai ὁλοψύχως διαπονοῦνει ἀτύγκριτο; ἀπόχειται ὁ μισθός, Μὴ γὰρ μόνον εἰς τὰ πλρόντχ βλέπεις ἄνθρωπος συνετὸς Ündoyuw,

221

NICOLAI CP. PATRIARCH.E

nostrum, qui postulavit uL. curam cemmittat. quis A φορήσοι τὸν ἀναφθέυτα πόθον διὰ τοῦ ἀκολουθῆσαι

sus àdministrationis alteri cuidam non solum li- beuti sed etiaw tile munus recusanti, et ut. ilil ejusque indefessz providentis relinquat impenden- tem sibi curam, tanquam idoneo, et ut suam cogi- tationem exsequatur utiliterque vitam degat et huie committat integrum negotium. Hespicimus enim snüqeas generationes, nec videinus depositam in Christo Deo nostro spem postea fuisse confussm. lloc tibi, noster (lli, quasi intelligenti et de divinis rebus occupato, et non quasi pro temporum diffi e€ultate aliquid humano moJo tvis precibus conce- dentes scribimus. Tu auiein, pro tua colesti beae- volentia, eum qui ex hujus vitse tempestate evadere gestit, exhertationibus εἰ precibus inde de:ducas.

τῷ Χριστῷ καὶ Θεῷ ἡμῶν, τῷ αἰτησαμένῳ xe ἄλλῳ τινὶ ἐπιτροπὴν λαθεῖν περὶ τῇς τῶν οἰχείων διοιχήσεω;, μὴ μόνον ἐπιτρέψαντι, ἀλλὰ καὶ τὴν τοιαύτην ἀπαγορεύσαντι μέριμναν, καὶ καταλιπεῖν ἐπ᾽ ἐκείνῳ καὶ τῇ αὐτοῦ ἀκαμάτῳ προνοίᾳ τὴν ἐπι- κρεμαμένην αὐτῷ φροντίδα, ὡς ἐχείνου Ixavos ὄντος, καὶ ἃ φροντίζει ἀναδέξασθαι καὶ συμφερόν- «ὡς διεξαγαγεῖν, χαὶ τούτῳ προξενῆσαι τὸ ἀπερῖ- σκαστον. Ἐπιδλέπομεν γὰρ εἰς ἀρχαίας γενεὰς, xol οὐχ ὁρῶμεν ἀνατεθειμένην ἐλπίδα πρὸς τὸν Χρι- στὸν καὶ Θεὸν ἡμῶν, εἶτα χαταισχυνθεῖσαν. Ταῦτά δι, téxvov ἡμῶν, καὶ ὡς συνετῷ, καὶ ὡς τὰ θεῖι μελετῶντι, καὶ ὡς ὑπὸ τῆς δυσχολίας τοῦ καιροῦ συμθαλέσθαι τι ἀνθρωπίνως. τῇ σῇ ἐξαιτῆσει μὴ

Kt confidimus in Christo Deo nostro, futurum esse B συγχωρούμενοι τράφομεν. Σὺ δὲ μετὰ τῆς ἄνωθεν

wt ea qui meditatur in. bonum cedant. Quod su- per, est vale, nec pro nostra humiliate precari desine.

εὐμενείας τὸν ix τοῦ βιωτιχοῦ κλύδωνος ἐξελάσει ποθοῦντα, xal παραινέσεσι καὶ εὐχαῖς ἐκεῖθεν ἐξ- ἀγαγε" xal πιστεύομεν τῷ Χριστῷ καὶ Θεῷ ἡμῶν,

ὡς καὶ περὶ ὧν φροντίζει, τούτων πρὸ; τὸ συμφέρον γένηται ἡ διεξαγωγή. Τὰ δ᾽ ἄλλα ἔῤῥωσό μοι, χαὶ τίς ἡμῶν ταπεινότητο: μὴ διαλιμπάνῃης ὑπερενχόμενος.

XXXIX. Gregorio Ephesi πεειτοροίϊἑια.

Forte supervacuum est id quod agimus. Seribi- mus cnim quoJ ex labiis nostris audivisti. Et seri- biwus non temere sed euim tanta. intentione, quan- tau) vidisti cum audires nos loquentes. Attamen et hisce litteristibi 3bsenti proferimus 405 et pre- sent dizimus. Nos distrahi non patiuntur negotia. Qus sint inter vos fama pervulgata, vos ipsiscitis.

Quae autcm nos sive audunussive clare percipimus, c

magnam habent nos contristandi vim. Talibus igi- iur cum detineamur, id tibi scribimus, neupe ne tuum negotiun praeponas, ne si quidem μος tuum sit. aliquid quod e juvare possit; sed communcm Ecclesie distarbationem, quam celerrime poteris, nostri causa suscipi as, nec idem tibi contingat ac Cysici episcopo qui visus est omnino immemor et communium rerum et nostre. mediocritatis. 0 - liorum erga patres studium, et eurae et sollicitudines, quo tandem abiistis | Nunc enim in vita non ln co- limini, Vale et precare pro nostra humilitate.

XL. Mulecimo patriciv.

A8. Γρητγορίῳ μητροπολίεῃ Ἐφέσου. “Ἴσως περιττὸν ὃ ποιοῦμεν. Γράφομεν γὰρ ἃ χειλέων ἡμῶν ἤχουσας" οὐχ ὡς ἔτυχεν, ἀλλ᾽ ἀπὸ σπουδῆςν ὅσην ἑώρας ἐν τῷ ἀκούειν ἃ ἐλέγομεν. Πλὴν ἰδού σοι καὶ γράμγατι ἀπόντι προσφθεγγόμεθα ὅσα καὶ παρόντι ἔφημεν. Οὐ συγχωρεῖ τὰ πράγματα τὴν διάστασιν ἡμῶν * τίνα μὲν γάρ ἔστι τὰ πρὸς ὑμᾶς διαδιδαζόμενα παρὰ «ἧς φήμης, αὐτοὶ ἂν εἰδεέητε. Ἃ δὲ ἡμεῖς, τοῦτο μὲν ἀκούομεν, τοῦτο δὲ καὶ μαν» θάνομεν ἐναργῶς, πολλὴν ἔχει δύναμιν τοῦ λυπεῖν ὑμᾶς. Ὡς οὖν τοιούτοις συνεχόμενοι, ἐκεῖ λό δος vp voptv, μὴ τὸ σὸν ἐπίαροσθε ποιεῖν εἴ γε καὶ ἔστε τοῦτο σόν τι χαὶ σοὶ χαρίζεσθαι δυνάμενον, ἀλλὰ τὴν ποινὴν τῆς Ἐχκλησίας ἀνωμαλίαν, καὶ σὺν τῷ δυ- vati τάχει χαταλαδεῖν πρὸς ἡμᾶς, xa μὴ ταὐτὸν παθεῖν τῷ Κυϊζίχον, ὃς ἔοικε παντελῶς ἐκλελῆσθαι τῶν κοινῶν καὶ τῆς ἡμῶν μετριότητος. Ὧ τέχνων πρὸς πατέρας στοργὴ καὶ φροντίδες καὶ μέριμναι, ποῖ ποτὲ ἀπανέστητε | vov γὰρ ἐν βίῳ οὐ κολιτεύεσθε. Ἔῤῥωπτό μοι, καὶ ὑπερεύχον τῆς ἡμῶν μετριότη- ποζο.

ΔΓ λίαλακίτῳ πατριχίῳ

Non segre tulimus exprobationes quas ia nos p Οὐχ ἠλγήσαμεν ἐπὶ τεῖς ὀνειδισμοῖς, oüc χαθ᾿

préfert. epistola ; quia hoc. ipsum imagnui aliquid ducimus, nos owuuino dignos fuisse existimatos imemoria, cuus sumus liomines propler peccata ne digui quidem. qui aera. spireut.. lllud autem mole- suum mobis visvmD est, quod mente praeditus homo «i res judicamdi peritus, abductus [uerit 3 rebus nalurz, mec rationi attenderil, sed ad solam suam a-pexerit. ewpiduatem. Exprobrat quae. exprolware non oportoit, εἰ illud quidcm cum copertam ba- beat ex pracedenti experientia nostram voluntatem, eo nempe wmnpore quo nella erat producendi uo- stram sentenusm diiliculias. Si quid autem quia εἰ ille aliquid obtinuerup! 8 nobis, il!ud mordet vbensones sumulst, occ hoc

ἡμῶν ἀποῤῥίπτει τὸ γράμμα, διότι xal τοῦτο μέγα νομίζομεν τὸ ἀξιοῦσδαι ὅλως μνήμης, ἄνθρωποι διὰ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν, μηδὲ τὺν ἀὲρα σπᾶν τυγχά- νόντες. ᾿Αλλ᾽ ἐκεῖνο ἡ αἵἷν ἀλγεινὸν ἐφάνη, ὅτι νοῦν ἔχων ἄνθρωπος, χαὶ πράγματα χρίνειν εἰδὼς ἀκῆχ- θη τῶν πραγμάτων τῆς φύσεως, xat οὐκ ἔδωκκε αχέ- ψιν τῷ λογισμῷ, ἀλλὰ πρὸς μόνην τὴν ἑαντοῦ ἀπέ- έψιν ἐπιθυμίαν. Μέμφεται οἷς οὐχ ἔδει μέμφεσθαι, xai soi γε εἰδὼς ix προλαδούσῃς πείρας τὴν ἡμε- πέραν προαίρεσιν, ὅτε καιρὸς ἣν μὴ δυσχολίαν ἑωᾷ γῶν τοῦ πρὸς ἔργον τὴν ἡμετέραν ἐξιέναι Ὑνώμην Ei δ᾽ ὅτι οὗτο; χἀκχεῖνος ἔτυχον τινὸς παρ᾽ ἐμῶν ἔλαχε τὴν χαρδίαν τὸ πρᾶγμα, καὶ πρὸς τὰς μέμ- ψτις ἐρέθϑισεν, οὐδὲ τοῦτο εὔλογυν. Οὐχ ἀγνοςῖ γὰρ

231

NICOLAI CP. PATRIARCIIJE

Uneri τος: tum autem. nec remissionem attulerunt A τῷ τῷ Θεῷ ἡμῶν τὴν ἀμείνω κατάστασιν. Νῦν δὶ

nec consolationem dolorum meorum quz est sem- per in precibus meis ; etsi propter peccata nostra irritae fuerunt preces nostrae pro bono Ecclesiarum ordine, hec tamen quz nostrum cor bumile dila- niant, sive libentes sive inviti sustinehimus, usque- dum investigabilia Dei judicia dignentur illa simul cum sruminosa et infelici vita nostra dirigere. Tu autem, saciatissime noster fili, etsi corpus infirmi- tatibus laboravit, et forte adhuc laborat, sed gratia Dei anima deuatus ürinissima, ne desistas commis- sum iibi a sancto Spiritu gregem eL verbo et opere et exemplis et hortationibus tuis ita. pascere ct di- rigere et ducere, ut et Deus per te contentus sit ; ἃ. nos bumiles, audita vestra administrationis

πρῶτον μὲν ἐδήλου χατέχεσθαι νόσῳ ὑμᾶ;, ἔπειτα δὲ καὶ οὐδὲ εἰς ἄνεσιν φέρον καὶ παραμύθιον τῶν ἐμῶν ὀδυνῶν τῆς ἀεὶ δι᾽ εὐχῆς ἡμῖν ὑπαρχούσης, εἰ καὶ διὰ τὰς ἁμαρτία; ἡμῶν ἀτέλεστος; ἡ εὐχὴ ὑπὲρ τῆς τῶν Ἐχχλησιῶν εὐταξίας, ὅμως ταῦτα xai ἐχόντες καὶ ἄχοντες τὴν ἡμῶν ταπεινὴν διαξαίκντα χαρδίαν" xal χαρτερήσομεν, μέχρις ἂν τὰ ἀνεξι- χνίαστα χρίματα τοῦ Θεοῦ ταῦτα χρίνῃ τῇ tala ρῳ καὶ δυστήνω ἡμῶν ζωῇ ουμπολιτεύεσθα:. Σὺ δὲ, «τέκνον ἡμῶν ἱερώτατον, εἰ καὶ τὸ σαρκχίον πε

«ταῖς ἀσθενείαις, τυχὸν δὲ xal ἔτι πονεῖ, ἀλλὰ τὴν γε ψυχὴν χάριτε Θεοῦ ὡς ἐῤῥωμένην κεχτημένος, μὴ διαλίποις τὸ ὑπὸ τοῦ παναγίου Πνεύματο; ἐγχεχε:- ρισμένον σοι ποίμνιον ταῖς σαῖς χαὶ διὰ τῶν λόγων

salutari providentio, onere allevemur desperationis. DB xai τῶν ἔργων ὁδηγίαις xai παραινέσεσιν οὕτω κατ΄

Et tu ipse, ut lucerna in. mundo, verbum vitz ba- bens, δὲ in przsenti vita opera tua lucis ostendes iis qui diligant virtutero, et in &eculo venturo cum lucis hzredibus, quod futurum con(idimus, annumeratus spectaberis. Ceterum autein. in tuis sanctis precibus ne humilitatis nostre meminisse obliviscaris.

apclzov οὕτως ἰθύνων xal ὀδηγῶν, ἵνα xal Θεὸς 5: σοῦ εὑαρεσττθῇ, καὶ ἡμεῖ; οἱ ταπεινοὶ μανθάνοντες τὴν σωτηριώδη πρόνοιαν τῆς xa0' ὑμᾶς ἐπαρχίας, ix τοῦ βάρους ἀναφέρωμεν τῆς ἀθυμίας " καὶ αὑτ᾽ ς ὡς qu3thp bv χύσμῳ λόγον ἐπέχων ζωῆς, καὶ ἐν τῷ παρόντι βίῳ τὰ σὰ ἔργα, τοῦ φωτὸς ἐπιδείξει" ς τοῖς ἀγιπῶσιν ἀρετὴν, καὶ ἐν τῷ μέλλοντι αἰῶνι

μετὰ τῶν τοῦ φωτὸς xix eawi en, ὅπερ πεποίθαμεν ὡ; ἔτνχι, συντεταγμένος ὀςθ.ίης. Τὰ δ᾽ ἄλλα μὴ διαλέποις ἐν ταῖς ἁγίαις εὐχαῖς σου τῆς ἡμῶν μεμνημένος ταπεινότητος.

XLIIll. Andreg Patrarum metropolita.

Praesentem epistolam scribimus tibi, fili noster sucrale, nun ignorantes, eliam absque nostris ver-

bis, tuam intelligentiam apprime scire quid agere

deceat. Attamen et nos secunduin rationes quibus dueimur propriam sententiam notiücamus, ut, si veritatem cum his quae nobis nuntiata sunt con- gruentem depreheuderis, congruentem facias agendi rationem. Cum enim ille qui epistolam dctulit, uobis annuntiavit. muljerem quamdam viduam, mundane viue spiritalem disciplinam, quod est prudentis animi praiulisse, el sepulcro adharc- scentem conjugis, cum aliis suis rebus propriam quoque vitam attulisse Christo Deo nostro, in mo- nastica degentem disciplina ; huic autem et lomi- num malitia, et invidia diaboli inagnam euscitatam fuisse procellam ; tu tuum illi praebebis subsidiuin, mec sines hunc episcopum, quicunque sil, ei no- Ccre, sed polius ei complauJes ut in sua permanet dispositione, sive gubernationis obtinet gradum, sive in monasterio mavult ulcunque permanere. lniquum euin) et nimis inbumanum | esset, nulie- reu) ita in pietate viventem loco depellere in quo viri reliquias condidit, el ubi omnem substantiam suam in salutem anime sua et in loci. conserva- tionem collocavit. lgitar sicut dictum est, gravem et avidam episcopi manum inde averte et illi suado ue aliorum appetat opes ; sed, si inter Dei minis- tros conpuumcerari velit, et ex. propriis rebus et ex sibi provenientibus, juxta Spiriles mandatum, ege- nis subveniat.

MI" ᾿Ανγδρέᾳ μητροπολίτῃ Πατρῶν.

Τὴν παροῦσαν ἐπιστολὴν γράφομέν σοι, τέχνον ἡμῶν ἱερὺν, εἰδότες ὡς χαὶ χωρὶς τῶν ἡμετέρων λό» γῶν τὴν ἁρμόζουσαν πρᾶξιν fj σὴ ἐξεπίσταται σύ- γεσις. Πλὴν ἀλλὰ xai ἡμεῖς καθ᾽ οὖς ἐνήχθημεν λό- γους, τὴν οἰκείαν σοι γνώμην ἐμφανίζομεν, ἵνα εἰ συμθαΐνουσαν τὴν ἀλήθειαν τοῖς ἀπηγγελμένοις ἡμῖν εὕροις, τοισύτην τινὰ ποιήσῃ xal τὴν διοίκη- σιν. Ἐπεὶ γὰρ ὁ τὸ γράμμα χομίζων ἀπήγγειλεν,

$ γυνὴ τις ἀνδρὸς χηρωθεῖσα, ὅπερ ἐστὶ φρονέμης ψυχῆς, ἀντὶ τῆς χοσμιχῆς ζωῆς τὴν πνευματιχὴν προέκρινε πολιτείαν, xal τῷ τάφῳ προσχαρτεροῦστ τοῦ ὁμοζύγου, μετὰ τῶν ἄλλων αὐτῆς πραγμάτων χαὶ τὴν οἰχείαν ζωὴν προσήνεγχε τῷ Χριστῷ καὶ Θεῷ ἡμῶν ἐν μοναδιχῇ διεξάγουσα πολιτεῖχ, Ταύ ἢ δὲ, οἷα τὰ ἐξ ἀνθρώπων κπονηρεύματα, καὶ ὁ τοῦ ξδιαδόλου φθόνο; ἐπήγειρε τριχυμίας, τὴν σὴν ἐπι- χορηγήσεις βοήθειαν καὶ μὴ ἐάσῃ; τὸν ἐπκίσχοπον éxslvov, ὃς τίς ποτέ ἐστιν, ἐπηρέαζειν αὐτὴν, ἀλλὰ μᾶλλον ταύτην συνεπιχροτήτεις ἐν τῇ οἰχείᾳ δια- μένειν τάξει, εἴτε ἡγυυμενεία; ἐπέχει βαθμὸν, εἴτε ἄλλως ἐν τῷ μοναστηρίῳ βούλεται διαμένειν καὶ προσχαρτερεῖν, "Abuxov. γὰρ χαὶ λίαν ἀπάνθρωπον, οὕτως εὐλαδείΣ τὴν vuvalxa ζῶσαν ἐξελαύνειν τοῦ τόπου, ἐν ᾧ τὸ λείψανον τοῦ ἀνδρὸς χατέθηχε, xal οὗ τὰ ὑπάρχοντα αὐτῇ προσήνεγχεν εἴ; τε σωτη- giav τῆ; ἰδίας ψυχῆς, καὶ ci; τῆν τοῦ τόπου δια- μονὴν τε καὶ σύστασιν. Ὡς οὖν εἴρηται, τὴν βαρεῖαν xal πλεονεχτιχὴν τοῦ ἐπισχόπον χεῖρα Exslüsv ἁ πό- στρεψον, χαὶ δίδαξον μὴ τῶν ἀλλοτρίων ἐπιθυμεῖν τὴν κτῆσιν, ἀλλ᾽ εἴπερ ὅλω: ἐν λειτουργοῖς Θεοῦ

σνναρϑμεῖσθαι φιλεῖ, καὶ νῶν οἰχείω» χαὶ αὐτῷ προόντιυ; τοῖς δεομένοις δι᾽ ἀπορίαν κατὰ τὴν τοῦ

B εὐματα ἐντολὴν Exapxtlv.

ι.

AC.. qu

at

KiCOLAI CP. PATRIARCILR

delen! Ferverett. iorum Meque nullum nobis Α σαλγίαι ἄνθρωπόν δε ὄντα θεοῦ καὶ ἀπ᾽ ἀρχῆς de-

wielum inferunt, evestre, magnam exinde, δὶ vo- hanua percipiemus. etilitauem ; eteuim cum ille insultat, nos benedicimus ; dum lojurias evomit, nos preces (undimus. itaque ei patienter et plilo- Svphico inaledicenium fnjurias ferimus, jam vide- μια quoduem eszinde reportaturi sumus lucrum, Quomodo igitur mostitia afficiamur ex quibus lecrum evidens apparet?

Ne igitur, mi fili, ob bsec sollicitos sis, aut dolo- ribes afficiaris! Isti auo glorlentur dedecore, tu 2utem ad honorem respice quem communicas cum Christo, qui contumeliis, sputis δὲ verberibus sfiectus est ; at taceam de ipsius ignominiosa morte. Magnes igitur age. gratiarum actiones, quod pro parva verhorum factatione tanta te maneat gloriz di- vias fruitio| Peroufsi episcopi et sacerdotes In quan- wm οἱ tempus patitur bominum auxilia desiderant ladicantibus nobis qui adjumeuto esse poteramus. De cetero vero ad sanctitatem tuam pertinet, ut ΒΟΒ te solum, sed et illos consoleris οἱ ad patien- tiam condueas, quia propter peccata nostra huc de- lepai sumus. Sed et/imperauntium duritiem demulceae mus BOslra benignitate ot morum saueiitate, Deo ipso ausp/ce; etenim si ohdureseimus , pervica- clora illorum evajent incepta. In omnibus saneto- rum οἱ beatorum Patrum nostrorum tormenta

πουδακότα τοῖς ἐχείνου ἄγεσθαι νόμοις, μηδὲν ἀλν γυνέτωσαν. Διὰ τί - "Oct γλωσσαλγεῖν ἐχείνους οὗ» δὲν ἡμᾶς ζημιοῖ, ἀλλὰ τοὐναντίον μᾶλλον, εἰ βου» λοίμεθα, καὶ μεγάλης ὠφελείας ἐν ἀπολαύσει γινό» μεθα. Ὅταν γὰρ ὁ μὲν λοιδορῇ, ἡμεῖς δὲ εὐλογῶ- μεν, ὅταν ὃ μὲν ὑδρίζῃ, ἡμεῖς δὲ ὑπερευχώμεθα, πράως καὶ φιλοσόφως ἀνεχόμενοι τῶν καχογλώσ- σωὼν τῆς ὕδρεως, οὐ δεόμεθα μαθεῖν ὅσον ἡμῖν ἐκ «οὗτου περιγίνεται κερδαίνειν. Πῶς οὖν ἄξιον δυσ- χεραίνειν ἡμᾶς ὑπὲρ ὧν χερδαίνομεν ;

Μὴ οὖν ἀθύμει διὰ ταῦτα, τέχνον ἱερὺν, pu λύπαις συνέχον" ἀλλ᾽ ἐκείνους μὲν Ea ἐπὶ τῇ ἑαυτῶν ἀσχῃμοσύνῃ ἐγχαλλωπίζεσθαι, σὺ & «pk τὴν κοινωνίαν τῆς τιμῆς ἀποδλέπων τοῦ λοιδορη-

Β θέντος, τοῦ ἐμπτυσθέντος, τοῦ ῥα πισθέντος, Χριστοῦ

τοῦ Θεοῦ ἡμῶν, ἵνα σιγήσω τὸν ἐπονείδιστον θάνατον, χάριν ἔχε καὶ εὐχαρίστει, ὅτι σοι ἑτοιμάζεται διὰ τῆς μικρᾶς τῶν λόγων φλναρία; ἡ μεγάλη τῆς «τοῦ Θεοῦ δόξης ἀπόλαυσις. Οἱ δὲ τυφθέντες ἐπίσχοποι καὶ ἱερεῖς, ὅϑον μὲν δυνατὸν καὶ συνέρχεται ὁ καιρὸς, πάντως ἐπιτεύξονται καὶ τῆς ἐξ ἀνθρώπων fet θείας, ὑπόμνησιν ἡμων ποιουμένων οἷς δέδοται τὸ βοηθεῖν" τὰ δὲ ἄλλα τῆς σῆς ἐστιν ἱερᾶς συνέσεως μὴ μόνον σεαυτὸν, ἀλλὰ κἀκείνους παρακαλεῖν καὶ μαχροθύμως ἐπιφέρειν, ἐπείπερ διὰ τὰς ἅμαβ- «lac ἡμῶν εἰς τοῦτο παραδεδόμεθα. (Οὐ μόνον δὲ ἀλλὰ χαὶ ckv τῶν ἀρχόντωνχαλεπότητα διὰ τῆς ἐπιειχείες χαὶ τῆς τῶν τρόκων ἀγαθότητος, Θεοῦ πρὸς τοῦτο

aemper revocemus in memoriam : leviora vide- C συναίροντος, ἐξομαλίζειν πειρᾶσθαι, καὶ μὴ διὰ τοῦ

buntur mala, dum nostrss ad similia fratrum in- fortunia comparemus et ad Deum referamus. Ne unquam animum abjiciamus, memores quod sieut mundi sectstores se ad gaudia et delicias conver- tunt, sic Dei filii vitam.suam in miseria et iaforta- nils transiguat, Quis volet ut de molestiis lequor, quibuscum die noctuque luctor, ita ot praesentia non pro futurarere penarum initio habeant,

«ραχύνεσθαι᾽ «ραχντέραν τὴν ἐχείνων mapa- Magi ΘΗΝ ne. Ἐπὶ πᾶσι δὲ τὰ πάθη τῶν ἁγίων καὶ μακαρίων Πατέρων ἡμῶν ἀεὶ φέροντες ἐπὶ μνήμης, αὐτοί τα τῆς βαρύτητο; ἀνακουφιξό- μεθα τῶν δεινῶν, καὶ τοὺς ταῖς ὁμοίαις συμφοραῖς ἐξιταζομένους ἀδελφοὺς ἡμῶν σὺν Θεῷ ἀναφέρομεν' xai μὴ τῇ ἀϑυμίᾳ καταδακτιζώμεθα, ἐκεῖνο Ttvu- σκοντες ὅτι καϑώς περ τοῖς φιλοχόσμοις τὸ διαχεῖ-

σθαι xal τρυφᾷν οἰκεῖον, οὕτω καὶ τοῖς φιλοθέοις τὸ ϑλίψεαι xal τῇ τῶν ταλαιπιερριῶν συνοχῇ «τὸν βίον διεξανύειν. Τίς δὲ μοι δοίη xal ὑπὲρ τῶν ἐμὲ νυχτὸς καὶ ἡμέρας διατηχόντων χαλεπῶν τοῦτο εἰπεῖν, ἀλλὰ μὴ τῆς μελλούσης βασάνον προοίμιον ὑπάρχειν τὰ νῦν βασανίζοντα ;

CXXIX. Leoni Sylati ερίεουρο. Quse prios. mandavimus virtuti tos, fando. per-

PKN. Δέονε: Σι.αίου. Ἃ γὲν πρότερον ἐγράφη τῇ ἀρετῇ σου, ἐγράφη

ceperamus ; oaque vestra mandavit epistola. Modo D μεϑόντων ἐμῶν ὁκεῖά ow τὸ γράμμα ἀπῆῇγγειλε,

τυ supervenerum littera ex quibus cocnita ipsius αἰγὶ miseria, buwanam delemus fragilitatem, im- mautamque perniciem hujus miseri anim illatam, siquidem ia [periculum se commisit, Te autem hortatur ut non fudigwerit; namque si Quà ἃ qui- busdam falso. accusata fuerit virtus, mohisque in- €nbuerit necessitas. acerbiora geribendi, dl adfuit eauta UMendi potius quam martewii : εἰς enim ad repellendam calumniam Macus (à occasionem M Θὰ aliis personis pereletieasum casum ium vodu-

. Met tavestigusti, Nos qutdem conscii summe ham

ΜΗ VANA fovet molitór«w etse wot dictada δὺ -.— V awe ἃ τὲ beber; proteea messa N se perieri, hujus wee ero8 ahis no

Νυνὶ δὲ τὸ civ ἐπελθέντες γράμμα καὶ δι᾿ αὐτοῦ γνόντες τὰ περὶ τοῦ ταλαικώρου ἐκείνου, κᾳτεσες» νάξεμιν μὲν καὶ τῆς ἀνδρωπίνης περικτώσεως, χα- τιστινάξαμεν δδ καὶ τῇς ἐχείνου ψυχοφθόρου βλά» δες, εἴ χε οὕτως abus διέθηκεν ἑαυτὸν. Σὰ δὲ περδινοῦμεν μὲ ἀδχδλλειν, ἐπειδὰν τινων ate ἐευδυμένων τῆς εἷς δρετῖς, ἀνάγκην ἔχομεν δὲ blew; λυπτρίτερα τράφειν, ἀλλὰ μᾶλλον qgel- guv, ἔτι διὰ τοῦ ἐλέγχου τῇ ς ψευδολογίας ἀφορμῇ »" ἐπιτρέψαι ὥξτε πλλὶν ἀκριβέστερον μετά τι- νων ἐνέρων προϑδώτων Hprovkezr[ τὸ ὄλδθριον ἐχκιϊνὸ πτοῖσμδ. AXE ἐπειδὴ δυνεΐδομεν, ὡς ὅδξες παὶὶν ὀντιλλ μέδλυτελκι δυςτάσεως τινος, τῷ λέγειν ὁ πιχϑὰς πρὶς alib» ἔχειν s:Q xal διὰ τοῦτο w30-

355

NICOLAI CP. PATRIARCHJE

es animam, et beneficiis cumulaturus. Profecto A ἡμᾶς xal χαριζόμενος, καὶ μᾶλλον $ufv ἣ οὗ evv-

magis nobis conjunctus eris quain qui nobiscum conversantur.

CXXXV. Eidem.

Cirea res 2rumnosas et molestas qus unde- eunque iibi affluunt, mi fili, non litteris conso- landus es. sed. si fleri. possct, invisendus esses et viva voce tibi pra'libanda foret consolatio, quam nobis Christus Deus noster suggerit. Id cum fieri : nequeat, ad alterum convertimur, et per litteras confabulamur. Multz sunt, uii scribis, tribulatio- nes, magnum malorum pondus, εἰ quie omnia qui mon peregre imus szpeignoramus; haec enim dicis, eisi litere de contrario. convincant. Nos quidem, wai lili, si judiciis, quibus Deus sapientissimus vitam nostram dirigit, non voluit ut, peregrinantes ad exteros, ipsorum infortunia propriis oculis vi- deremus, atuanem non in angulo stertimus, sed ja certo constituti sumus loco, etsi natura quam minimo ad pernoscendas res erterorum idomei Simus: sed iste locus copiam przebet exteros co- qmoscendi per mille peregrinantes, qui singülis diebus nobiscum conversantur. Hujus rei mentio- pem fecimus, me putes tribulationes tuas mobis iguotas esse. Hocce tibi secundo mandamus, quod principa- twm tuum haud jgnoravimus et quod intelligeatia tua non ad luxum, noe ad delicias, non ad munda-

ομιλοῦντες ἐνούμενος.

PAE. Τῷ αὑτῷ.

Ἐπὶ τοῖς περιισταμένοις σε λυπηροῖς καὶ τῇ σν» νοχῇ τῶν ἀνιαρῶν, τέχνον ἡμῶν ἱερὸν, οὐχὶ γράμμα. σιν ἔδει καραχαλεῖν, ἀλλ᾽ ἢ πῶς οἷόν τε ἦν ἡμᾶς αὐτοὺ; παρεῖναι, καὶ τὴν ἐξ οἰκείας γλώσσῃ : ὅσον πυρεῖχε Χριστὸς ὁ θεὸς ἡμῶν προσάγειν παράκλησιν. ᾿Αλλ᾽ ἐπεὶ τοῦτο ἀμήχανον, ἐπὶ τὸ δεύτερον fixopsy, xai τῷ γράμματί σοι προσομιλοῦμεν. Tlollol, γρά- φεις, αἱ θλίψεις, καὶ τῶν χαχῶν ἡ συνοχὴ, καὶ ἐπεὶ ἄπειροι ξενιτείας ἡμεῖς, λανθάνει τὴν ἡμετέραν εἴδησιν. Τοῦτο γὰρ ἔφης, εἰ καὶ τὸ γράμμα τρανῶς ὑπεστείδατο. "Hysl; δὲ, τέχνον ἡμῶν, εἰ καὶ χρί- μασιν, οἷς οἶδεν ὁ πάνσοφος τῆς ζωῆς ἡμῶν Οἴχο- νόμο;, τὰ τῶν ξενιτευόντων ἰδίᾳ οὖχ ἐδιδάχθημεν ξενιτείᾳ, ὅμως cóx ἐσμὲν ἐν γωνίᾳ χαθεύδοντε:, ἀλλὰ ταχθέντες οἷς ἐτάχθημεν, εἰ καὶ πάντων ἦμεν τυχὸν ἀφυέστατοι πρὸς τὸ μαθεῖν τὰ τῶν ξενιτεν- ὀντων᾽ ἀλλ᾽ ἡ τάξις ἣν ἐλάχομεν παρέσχε τὴν γνῶσιν «ἧς ξενιτείας μυρίων χαθ᾽ ἑχάστην προσομιλούν- twv, ὅσους ἡ ix ταύτης συνέχει ταλαικωρία. Τούτου πρότερον ἐμνήσθημεν ἵνα τοὺς λόγους ἀποῤῥίψῃς, ὡς ἀγνοοῦμεν τὰς περιστοιχιζούσας σε θλίψεις.

Δεύτερο» δὲ τοῦτό σοι γράφομεν, δτι περ οὐδὲ τὴν ἀρχὴν ἡ γνόουν, ὡς οὐκ εἰς ἄνεσιν, οὐδ᾽ εἰς ερυψὴν xa χοσμιχὴν τινα δόξαν τε xat τιμὴν ἡ σὴ στέλλεται

nam gloriam, neque ad vanos bonores intendit, ( σύνεσις, ἀλλ᾽ εἰς πόνους xal καμάτους xal στενο»

verum ad labores, ad sudores, ad ipsas angustias. Hac autem, non quasi oblitus esses, tibi ante impositionem manus nostre humilis praediximus : iu autem professus es, divino cum auxilio, omne ebetaculum, omoe periculum a te ceu pro nihilo repetatum iri; et sic tibi peccatricem manum nostram imposuimus, et, Spiritus sancti virtute, te posuimus illuminatorem in mystico porticu verbique vitze sospitatorem. Hae autem comie- woramus mon quasi condeunantes neque tibi dolenti non condolentes, sed scientes principatum libentcr à te susceptum fuisse propter. pietaus et Evangelii pericula ; sed in presenti queque tum prosequeris propositom , lieet carnis fragilitas deprehendatur. Nec mirum : Dominus eaim noster, virtus Dei et Pairis, quam Baxit naturam novil et suis discipulis dixit : « Spiritus quidem promptus, caro autem inürma'. » Qus profecto mou ad damnationem dicta sunt sed ut ipse resciveris nos nec propositi nostri meque tai oblitos fuisse. Qui semnima sua, mi &li, agro commiuunt, laboranat ei vomere szpe szpius selum discindumt; labores autesa el vomeris ieius sustentat. messis οἱ fra- cium eispettatie; morti quandoque ditissims objiciunter, qui (reta transsatant; 354 spe lucri emnia maris pericula € memoria οἱ post tergum 3biiciunt.

Matth, xii, 4d

χωρίας. Καὶ ταῦτά σοι πρὸ τῆς ἐπιθέσεως; «ἧς τα- maie ἡμῶν χειρὸς οὔμενουν οὖκ ἐπιλέλησαι, ὡς προέφημεν, οὐδ᾽ ὅτι σοῦ πᾶσαν σὺν τῇ ἄνωθεν εὖ- μενείᾳ σαρχιχὴν ἐναντίωσιν καὶ πάντα κίνδυνον παρ᾽ οὐδὲν τίθεσθαι ἀνομολογοῦντο;, οὕτω τὴν &pag- τωλὸν ἐπ:τεθείχαμεν χεῖρα, καὶ φωστῆρα λόγον ἐπέ- χοντα ζωῆς ἐν τῇ μυστιχῇ παστάδι τῇ τοῦ παναγίεν Πνεύματος προδεδλῆμεϑα συνεργίᾳ. Καὶ ταῦτα φα- μὲν οὗ χαταγινώσχοντες, οὐδ᾽ ὡς μὴ συναλγοῦντες ἐφ᾽ οἷς ἀλγεῖς, ἀλλ᾽ εἰδότες ὅτι xat τὴν ἀρχὴν πρό» θυμὸς ἐγένου εἰς τοὺς ὑπὲρ τῆς εὐσεδείας xal τοῦ εὐαγγελίου κινδύνους, χαὶ νῦν οὐδὲν ἔλαττον σώζεις τὸ πρόθυμον, εἰ καὶ τῆς σαρχὸς ἐλέγχεται ἢ ἀσθέ- wu, Καὶ θαυμαστὸν οὐδέν - αὐτὸς γὰρ ὁ Κύριος

Ὁ ἡμῶν $ τοῦ Θεοῦ xal Πατρὸ: δύναμις, εἰδὼς ἣν

ἔπλασε φύσιν, ἔλεγε τοῖς μαθηταῖς" Τὸ μὲν πνεῦμα πρόϑυμον, $ δὲ σὰρξ ἀσθενής. Οὐχ εἴρηται οὖν τὰ προειρημένα, μὴ γένοιτο, εἰς κατάγνωσιν, ἀλλ᾽ ἕν ἔχῃς εἰδέναι ὡς οὔτε τοῦ ἡμετέρου σχοποῦ, οὔτε τῆς σῆς ἐπιλελήσμεθα xpostpéstex. Πονοῦσι, τἔχνον ἡμῶν͵ xai πήγνυνται πολλάχις τῷ χρυμῷ αἱ τὰ σπέρματα τῇ τῇ χαταθάλλοντες, ἀλλὰ χαὶ τὸν πόνον x3i τὴν lx τοῦ χρυμοῦ πῆξιν ἢ wposlexía τῆς συγκομιδῆς ὑπανίηοι tiv, χαρπῶν. Παραδάλλονται “ππήΡΡὺὸς θανάτους mal τότε χαλεπωτάτους οἱ δια πλέσ, πες τὰ πελάγη, ἀλλὰ τῇ ἐλπίδι τοῦ χέρδους διπῖσι ἐΐπτουσι μνήμης τοὺς ix τὸς θαλάσσης κινδύνους...

391

NICOLAI CP. PATRIARCILE

τῆ; φιλίας σώζων, φύλασσς παρὰ σεαυτῷ xal τὸ πρόθυμον τῆς συμμαχίας, καὶ εἴ γε χρεία καλέσοι, πάντως ofa φίλος εὐγνώμων τὸ ζητούμενον ἐπιτελέσεις, ἵνα χαὶ ἂν τούτῳ ἡ σὴ διαφαίνοιτο ἀρετὴ καὶ

τὸ τῆ; φιλίας ἀνόθευτον. CLXIII. Antiocho monacho.

Nibil aliud de cubiculario litteras ad pietatem vestram deferente scribo, nisi quod ipsi facultatem do aceusationes recusandi, id quod tuse quoque vir- (uti. convenit. et justitiz: ordo postulat. Non igitur injuriam neque turpiorem actum in eum commit- 128; id enim nec virtute vestra dignum foret nec conditione bominis : monachus et cubicularius non hesternus est, sed ab antiquo, et olia Jam exercuit ministeria, ad quz virtatibus insignes deputsri s0- lent. Si igitur bumani quid admiserit, εἰ justa animadverterit. sententia, poenam judicio irroga- tam luet, et si quid sbetulit reddet profecto; ultio- nem vero et alias poenas quas. szpius ad quorum- dam confusionem ostendit pietas vestra, noli in eum projicere : superflue enim forent, intelligen- tia tua indigns et homini nullo modo adsptatz. Si qua tibi cura est de honore tuo et de homine qui abtque injuria praescntes defert literas et de mostra exhortatione, 1e litteris nostris accommo- dabis.

PZI". ᾿Ανειόχῳ μονάζοντι.

Οὐδὲν ἕτερον γράφομεν περὶ τοῦ κομίζοντος χου- θουχλεισίου πρὸς τὴν ὑμῶν εὐλάθειαν τὸ γράμμα, ἢ μόνον τὸ δοῦναι λόγους αὐτῷ ἄν τοῦτο δεήσῃ πρὸς τοὺς τὰς ἐγχλήσεις ἐπιφέροντας, χαθώς ἐστι καὶ τῇ σῇ ἀρετῇ πρέπον, καὶ ἡ τοῦ δικαίου τάξις ἐπιζητεῖ, Τοῦτο δέ ἔστι τὸ μηδὲν εἰς ὕόριν μηδ᾽ ei;

πιμοτέραν πρᾶξιν καθιστάμενον, ἐπαχϑῆναι αὐτῷ παρ᾽ ὑμῶν. Τοῦτο γὰρ οὐδὲ τῆς σῆς ἄξιον εὐλαδείας, ἴσως οὐδὲ τῆς τοῦ ἀνθρώπον καταστάσεως. Μονάζων Ὑλρ καὶ χουδουχλείσιο; οὗ χθὲς οὐδὲ σήμερον, ἀλλὰ πάλαι χαὶ ἐξ ἀρχῆς καὶ διακονίας ἑτέρας ἐγχεχει- ρισμένος, αἱ τοὺς κατὰ τὸν βίον διαφέροντας πρ᾽ς ἑτυτοὺς ἐκχαλοῦνται. Εἴ τι οὖν οἷα τὰ ἀνθρώκινα

Β παρεσφάλη, καὶ ἢ καταδιχάζουσα ψῆφος τοῦτον ὁρᾷ,

τὴν μὲν ἀπὸ τῆς ψήφου ζημίαν ὑποστήτω, καὶ εἴ «ινός τι ἀφείλετο, πάντως ἀποδιδότω. Τιμωρίαν δὲ ἄλλην καὶ ὕδριν, οἷα πολλάχις πρὸς αἰσχύνην τινῶν ἐπεδείξατο ὑμῶν ἢ εὐλάδεια, τούτῳ μὴ προστρι- ψάτω. Περισσὸν γὰρ καὶ οὐδὲ τῆς σῆς ἄξιον συν- ἐσεως, οὔτε τὸν ἄνδρωπον τοιαῦτα πάσχειν ὀφειλό- -

μενου. ΕΓ τι οὖν σοι μέλει xal περὶ τῆς σῆς εὐχοσμίας, καὶ περὶ «τῆς ἀνυδρίστου ph; σὲ παρα- στάσεον; τοῦ τὸ γράμμα χομίζοντος, προσθήσω δὲ καὶ τῆς ἡμῶν παραινέσεως, τοῖς γεγραμμένοις

δ:θητι ἐπαχολουθῶν.

mma een m iens rum patrum din reta

NIKOAAOY-

TOY ATIOTATOY HATPIAPXOY KONZTANTINOYIIOAEQZ

IHIOIHMA ΠΡῸΣ TON ΠΡΩΤῸΝ TOY ATrIOY OPOYZ, ΩΣ TYIHKON ΔΙ͂Α ETOIXOY.

NICOLAI

SANCTISSIMI PATRIARCH/E CONSTANTINOPOLITANI OPUS AD PREPOSITUM SACRI MONTIS, UT TYPUM IN ORDINE VITAE.

(Mat Script. vet. tom. 1X, p. 611.)

1. Szpe me compolisii adegistique, fli, vel c α΄. Πολλάχις με ἐδίασας καὶ ἐξέϑλιψας, τέκνον,

potius multum adbortatus ei depreeatus es, vt tibi breves facilesque litteras scriberem, quibus edi- scere posses quid tibi sit agendum quomodoque vita tua usque in finem reete degenua sit, ut ad dexte- ram siare congequaris, Rem vero reputans supra vires esse, non solum mihi sermonis ignaro om-

*»is δὲ theoris experti, sed et illis qui

μᾶλλον δὲ παρεχάλεσας xai ἠξίωσας πλεῖστα, «o- σύνοπτον καὶ σύντομον δέλτον μιχράν σοι γράψαι, &' ἧς δυνήσῃ τοῦ μαθεῖν τι ποιῆσαι ὀρεΐλεις͵ καὶ πῶς τὸν βίον σον καλῶς δείξεις ξω; τέλους, ἵνα xal τῆς ἐκ δεξιῶν στάσεω; ἐπιτύχῃς. ᾿Αλλὰ τὸ πρᾶγμα ἐννοῶν ὑπὲρ δύναμιν εἶναι, οὐ μόνον δὲ τὸ κατ᾽ ἐμὲ Ἰδιώτῃ τῷ λόγῳ καὶ ἀμετόχῳ πράξεως καὶ θεωρία:

395

NICOLAI CP. PATRIARCILE

turum in. colis thesaurum οἱ gloriam '5; sicque A διδάσχει ἅπαντι τὰ ὑπάρχοντα τούτου, καὶ ἐπιδοῦ-

suscipere erucem ejus sectatores, Hac euidem De- winus in Evangeliis.

ἃ. Divus Apostolus et magnus prsco Paulus verum Christianum et üdelem ia omnibus, qui possidet Inbabitantem in se Spiritum sanctum, docuit sic vere praedicans : Fructus Spiritus est primo charitas, gaudium , pax, patientia, benigni- tas, bonitas, mansuetudo, vera fides et in omnibus moderatio **. Et alibi rursum ait: « Nolite errare, fratres, neque adulteri, ncque fornicatores, neque masculorum concubitores, neque raptores, neque maledici, neque molles, neque fures, neque ebrii, neque injusü, neque avari regnum Dei posside- bunt '*. .

B. Sed super his aliisque omnibus, bec veneranda divini beptismatis confessio, de qua parvi et magni in szculo futuro rationem sumus reddituri ; omnes enim díabolo, cunctisque operibus ejus, εἰ omni servitio omnique pompe ejus, triua confes- sione, abrenuntismus. Et spiritualia quidem vitia sic numerantur : primo superbia, invidia, odium, iracundia, irrationalis ira, livor, ipordinata deside- ria, inconvenientes ratiocinationes, injustitis, ca- lumuia, zelus, avaritia, furtum, ebrietas, rapiua, omnisque pigritia. llc sunt opera diaboli spiritua- Jia. Carnalia autem pariter sie purnerantur : molli- des, foruicatio, adulterium, masculorum puero- rumque vesaua Coucupiscenlia, Lriplex bestialiias ac volucrilitas, et cujuslibet impuritatis studia. Cultus vero Satan, ut. ita. dicam, est : Credere divinationes, recurrere δὰ magos, astrologos et mecromanticos invocare, amuleta et phylacteria suscipere, vates, et hordeomautas, ἀξιμοιία baben- tes, augures, omnisque paganorum ct infidelium studia admittere. Hac omuia cultum diaboli coi;- stituunt. Dicendum ergo superest quz sit pompa Satanz : tragediz eLomne aliud organum luxuriae, tauroru: servorumque certamina, atque hippo- dromi. Hec in divino lavacro abominati sumus unaque Satanam velut illorum magistrum, et Christo sumus obligali ad recte ipsi credendum, custodiendumque praecepta Dei εἰ Salvatoris, que cum suis apostolis conversando docuit, abborren- dum quidem a malis velut operibus diaboli, atque inharendum bouis ut Domini mandatis. Quid multa 1 Huic vite. divinitus statutes. conditioni ad- dieti parvi et magni, episcopi el reges, munschi et plebeii, magnates et pauperes, omnisque fidelium multitudo ,rationem reducere debemus. lec autem qua scripsi non sunt propria mou.chorum, sed omnium fidelium Christique gregis.

vat tol; πτωχοῖς σὺν προθυμίᾳ πάσῃ * ἕξειν δ᾽ Ex «οὐτου θησανρὸν ἐν οὐρανοῖς καὶ δόξαν, καὶ οὕτως αἴρειν τὺν σταυρὸν αὑτῷ ἀχολουθοῦντα;. Καὶ ταῦτα μὲν ὁ Κύριος ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις.

δ΄. Ὁ δὲ θεῖος ᾿Απόστολος xal μέγας χήρνξ Παῦ- λος τὸν ἀληθῆ Χριστιανὸν χαὶ πιστὸν χατὰ πάντα, κὸν ἐνοιχοῦντα ἔχοντα τὸ κανάγιον Πνεῦμα ἐδίδαξεν ὡς ἀληθῶς φθεγξάμενος τοιάδε - Ὁ καρπὸς τοῦ Πνεύματος πρώτη ἀγάπη πέλει, χαρὰ, εἰρήνη σὺν αὐτοῖς xal ἡ μαχροθυμία, ὡσαύτως ἡ χρηστότης καὶ ἡ ἀγαθωσύνη, πραότης, κίστις ἀληθὴς καὶ ἐγχράτεια ἀπάντων. Καὶ ἀλλαχοῦ πάλιν φησίν" «'Αδελφοὶ, μὴ πλανᾶσθε" οὔτε μοιχοὶ, οὔτε πόρνοι, οὔτε ἀρσενοχοῖται, οὐχ ἅρπαγες, οὐ λοίδοροι, fj μα»

Β λακοὶ, ἢ χλέπται * οὗ μέθυσοι, οὐχ ἄδεχοι, ἀλλ᾽ οὐδὲ

πλεονέχται, βασιλείαν τὴν τοῦ Θεοῦ οὐ μὴ κληρο- νομήσουσι. »

ε΄. ᾿Αλλὰ πρὸ τούτων πάντων δὲ καὶ τῶν ἄλλων ᾿ἀπάντων τὴν τοῦ θείου βαπτίσματος φρικτὴν óyo- λογίαν, ἣν ἀπαιτεῖσθαι μέλλομεν μιχροΐ τε χαὶ μεγά- λοι ἐν μέλλοντι αἰῶνι. Καὶ γὰρ ἀποτασσόμεθα τῷ διαβόλῳ πάντες, xat τοῖς ἔργοις αὐτοῦ πᾶσι, xal πάσῃ λατρείᾳ χαὶ πάσῃ τῇ πομπῇ αὐτοῦ τρισσῶς ὁμολο- γοῦντες. Καὶ τὰ μὲν ψυχικὰ πάθη ἀπαριθμοῦντας οὕτως" πρῶτον ὑπερηφανεία, φθόνος ὁμοῦ xat μῖϑος, παράλογο;, xal σὺν αὐτοῖς ὁ φθόνος, ἐπιθυμία ἄτο- «ο;, θυμὸς, ὀργὴ ἀπρεπεῖς λογισμοί τε, λοιδορία, κα- «άχρισις, ζῆλος, πλεονεξία, κλεψία, μέθη, ἀρκαγὴ, καὶ ἀκηδία πᾶσα᾽ ταῦτά εἰσι τὰ ψυχικὰ ἔργα τοῦ διαδόλου. Ὡσαύτως τὰ σωματικὰ ἀπαριθμοῦνται οῦ- τως" μαλακία, πορνεία τε xal μοιχία σὺν τούτοις, dj ἀῤῥενομανία τε χαὶ ἡ παιδοφθορία, κτηνοδατία 9s “τριπλῆ χαὶ ἡ πτηνοδατία, καὶ τὰ ἐπιτηδεύματα πά- σὴς ἀκαθαρσίας. 'H δὲ λατρεία τοῦ Σατανᾶ, ὡς εἰπεῖν, ἔστιν αὕτη * τὸ πιστεύειν μαντεύματα xal τοῖς μά- τοῖς προστρέχειν, τοὺς ἀστρονόμους προσκαλεῖν καὶ «οὺς νεφοδιώχτας " τὸ φυλαχτὰ προσδέχεσθαι καὶ «à περίαπτά τε, γοητεία: παραδέχεσθαι xal τοὺς κριθαρομάντει:, τοὺς ἔχοντας τοὺς δαέμονας, καὶ τοὺς ὀρνεοσχόπους, καὶ ἅπαν ἐπιτήδευμα ἐθνινῶν καὶ ἀπίστων᾽ ταῦτα λατρεία πέφυκε τοῦ διαδόλου πάντα. Λείπεται οὖν λοιπὸν εἰπεῖν εἰς ἡ πομπὴ Σατανᾶ ὑπάρχει. Μάτζεφε τραγῳδήματα χαὶ πᾶν

D ὄργανον ἄλλο, ταυλία xai ξατρίχια καὶ αἱ ἐπκοδρο-

μίαι" ταῦτα ἀπευξάμεθα ἐν τῷ λουτρῷ τῷ θείῳ, καὶ σὺν αὐτοῖς τὸν Σατανᾶν ὡς διδάσχαλον τούτων, καὶ συνετάγημεν Χριστῷ, ὀρθῶς αὐτῷ κιστεύε.ν, φυλάττειν τε πρόσταγμα τοῦ θεοῦ xal Σωτῆρος, ἅπερ ἐδίδασχε συνὼν τοῖς; αὐτοῦ ἀποστόλοις, τῶν μὲν χαχῶν ἀπέχεσθαι ὡς ἔργων διαθόλον, τῶν δὲ καλῶν ἀντέχεσθαι ὡς ἐντολῶν Κυρίου. Ταύτην λοι- πὸν, ὡς εἴρηται, τὴν συνταγὴν τὴν θείαν προσαπ- αἰτεῖσθαι μέλλομεν μικροί τε xal μεγάλοι, ἐπίσχο- fo! καὶ βασιλεῖς, μοναχοὶ καὶ μιγάδες, ἄρχοντές τε

x&i πένητες, καὶ πᾶς πιστῶν ὁ δῆμος. Ταῦτα (t ἅπερ ἔγραψα, οὐχ εἰσὶ μοναζόντων, ἀλλὰ πάντων

τῶν πιστῶν καὶ Χριστοῦ τῆς μερίδος.

18 Matth, xix, 81. ! Galat. v, 88.

* [ Cor. vi, 9.

Lr

BASILII NEOPATRENSIS EPISC.

Aa

veuientes omnem Tusciam perlustrarunt, et pue-. A διανέπαυε" πέμπει δὲ xa πρέσδεις πρὸς θὔύγγρους,

ros ac mulieres, et quidquid anferre poteraut, capientes in Hungariam abduxeruat. ideo Romani lis permoti dictum marchionem occiderunt. llun- ἐδ 1 igiiur postea anno quoque per longum tempus Jatrociniis Homanos nisle tractabant. Joannes au- tem dietus papa ἃ militibus comprebensus, et in custodiam injectus, ibi taudeny mactatur,

ἵνα ἔλθοιεν καὶ χτήσωνται τὴν γῆν Ῥωμαίων" οἷ ἐλθόντες πᾶσαν τὴν Τουσχίαν κατέδραμον, καὶ παῖ- δας καὶ γυναῖκας, καὶ εἴ τι ἕτερον φέρτιν ἠδύναντο, λαθόντες εἰς Οὐγγρίαν ἀπήγαγον. Διὸ οἱ Ῥωμαῖοι «αραχθέντες ἐπὶ τούτῳ τὸν εἰρημένον Μαρκίωνα διεχρήσαντο. Οἱ μέν τοι Οὔγγροι ὕστερον ἑκάστῳ ἔτει κατὰ πολλοὺς δὲ χρόνους λῃστεύοντες Ῥωμαίους

καχῶς διέθεντο" Ἰωάννης δὲ ὁ εἰρημένος πάπας, ὑπὸ στρατιωτῶν συλληφθεὶς, xai εἰς φυλαπὴν βλη-

θεὶς, ἐχεῖ ὕστερον διαφθείρεται.

Substituitur in ejus locum alter Joannes ; cum vero male principatum obtinuit, mox dejectus est; ob eam rem in catalogo pontificum non appo- nitur.

᾿Αντεισάγεται db. alg «bv τούτου τόπον ἕτερος Ἰωάννης " ἐκεὶ δὲ καχῶς τὴν ἀρχὴν εἰσῆλθεν, αὖ- [xa δὲ καὶ ἐξεόλήθη " διὰ τοῦτο χαὶ ἐν τῷ καταλόγῳ «ῶν ἀρχιερέων οὐ τίθεται.

ΔΉΝΟ DOMINI CMIXI.

TOY MAKAPIOTATOY BAZIAEIOY

MHTPOUOAITOY ΝΈΩΝ IIATPQN (1): ΠΡΟΔΟΓῸΣ ΤῊΣ EPMHNEIAZ TON AT'ION IB' IIPOGHTON (9).

BEATISSIMI BASILII

METROPOLITA£ NEOPATRENSIS

PROLOGUS INTERPRETATIONIS SANCTORUM XII PROPHETARUM. (Ma: Nora Bibl. Patr. tom. VII, p. 540.)

4. Qui quidem divina gratia superne per divi- B α΄. Ἃ μὲν ἢ θεία χάρις ἄνωθεν φρυχτωροῦαν

num Spiritum effuudens ia hisce inspiratis a Deo et beatissimis prophetis praemanifesiavit, ipsa »utem rursus vere divina Dei in saneto Spiritu gratia no- bis hurailibus, illucens aperuit divina mysteria, nop cessandum videtur clara interpretatione expli- €are. Quod enim simplici quantum in nobis est sermone, vel ut verius loquamur, quod operatione Christi Dei et boni Salvatoris nostri datum est nobis, cum gratitudine exelpientes, hzc interpretati sumus et exposuimus, ad abundantiorem scientiam οἱ co- gnitionem eorum qui cirea nos legerint. Nam οὔ» secura cum sint et operta, velut cernentium male ez phanats cogitationes, et muhis inintelligibilla simal et incomprehensibilia tanquam a divina potestate

θείῳ Πνεύματι τοῖσδε ἐν τοῖς θεολήπτοις xs βιαχαριωτάτοις προὔφηνε προφῆταις, αὐτὴ δὲ ἡ ὄντως καὶ αὖ θεία Θεοῦ ἐν ἁγίῳ Πνεύματι χάρις ἡμῖν «οἷς ταπεινοῖς ἐπιλάμψασα διεασάφησε Ode μυστήρια, οὐκ ὀχνητέον γέγονεν εἰ; τοὐμφανὲς ἐνσημήνασθαι. Ὅσον γὰρ τὸ καθ' ἡμᾶς μετρίῳ λόγῳ, μᾶλλον δὲ τἀληθὲς εἰπεῖν, ὅσον τῇ συνεργείᾳ Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ xal ἀγαθοῦ Σωτῆρος ἡμῶν ἐδόθη ἡμῖν, ἐν ἐπιγνώσει λαθόντες, ταῦτα καὶ ἡρμηνεύ- σαμεν καὶ τεθείχαμεν, εἰς περισσοτέραν εἴδησιν καὶ νῶσιν τῶν χαθ' ἡμᾶς ἐντευξομένων. ᾿Ασυμφανῆ Ὑὰρ ὄντα καὶ ἀσαφῆ, ὡς λίαν δὲ δυστέκμαρτα τῶν βλεπόντων τὰ νοήματα, xal «οἷς πολλοῖς δύσλῃηπτα ὅτε καὶ ἀκίχητα, ὥσπερ ὑπὸ θείας δυνάμεως, ὡς

᾿ erta, ut verum omnino est quod dictum esl, ita C ἀτρεχὲς τὸ λεγόμενον, οὕτως ἐνηχηθέντε: ἄνωθεν,

(4) Ants hanc perse scribitur anonymi hoe

ilii Neopatrensis opus coromendantis admonitio previs, quz incipit ; Ὃ ὑπερούσιος xal ἀνενδεής. De hoc sanciissimo episcopo nondum uos

Qu m liquide comperimus. Etenim neque a Le- inio Or. cb. T. Hl. p. 177, 178, in episcopis no-

varum Patrarum (Thessahcarem itur ; a Labbeo in primo Moin Ceacilipram inter Basi- lios Siscopná recensetur, Vermptamen Lequinii Labbeique catalogi, quam sint imperfecti , quotidie cognoscimus, dum ex novis monumentis nova 80- mina passim elucent. S

ANNO DOMINI CEXXXI.

BASILIUS

CAESAREJE& CAPPADOCIJE EPISCOPUS.

(De hoc Basilio, qui, ne cum 8. Desilio M. minimus, mode-tla. su» nomin:ri x: vole ride omae nere EE XVI fee e PUO '

BASILII MINIMI

COMMENTARIA

AD S. GREGORII NAZIANZENI ORATIONES STELITEUTICAS CONTRA JULIANUM IMP, AD EJUSDEM ENCOMIUM HERONIS PHILOSOPHI, ET AD ORATIONEM FUNEDREM JN C/ESARIUM FRATREM

QUIBUS PREMITTITUA

EPISTOLA NUNCUPATORIA AD CONSTANTINUM (MP. (Vide jsm dictum tomum nostrum XXXVI.) ΄΄“ςςς-- -΄σ΄- Á——PÜÁÓ/—' ''/"'"["["'"[("'"'"'("['"'"'"'jvm"——

ANNO DOMINI CMXL.

GREGODIUS PRESDYTER CESARIENMS.

VITA

SANCTI GREGORII EPISCOPI NAZIANZENI A Gregorio presbytero Greece conscripta.

(Vide tomom XXXV, col. 325 et col. 241, ubi de boc Gregorio presbytero ab editore Benedictino Inquiritue

419

GREGORII PRESBYTERI

ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ HPEXBYTEPOY ΚΑΙΣΑΡΕΙ͂Σ ΚΑΠΠΑΔΟΚΙᾺΣ

AOTOZ

EIS ΤΟΥΣ ΟΣΙΟΥ͂Σ TIH' 8EOGOPOYZ HATEPAZ, ΚΑΙ ΕΙΣ KONITANTINON TON EYIZEBE- ZTATON BAXIAEA.

GREGORII

PRESBYTERI CJESAREJE CAPPADOCLEE | ORATIO

ΖΝ SANCTOS TRECENTOS DECEM ET OCTO DEIFEROS PATRES. ET IN CON- STANTINUM PIISSIMUM IMPERATOREM (1).

(Combefis. Auetar. nov. tom. Il, p. 547.)

, Preepositis obedire jussus monente Apostolo *, A πείθεσθαι τοῖς ἡγουμένοις ἐκ τῆς ἀποστολιχῆς

Ὁ Theophile, ac. mez velut. oblitus imbecillitatis, meglectaque dicemdi elegantia, parui venerando Paui, proponenti, ut breviter de trecentorum decem et octo sanctorum. Patrum apud Niczam conventu scriberem, ejusque huic sancte Nicznz Ecclesiz, traderem : ut quorum meruit (rul cor- porali presentia, eorum quoque decertationis seriptas habeat narrationes. Ac a me quidem, pro meis viribus dicia, ut eorum megnitudinis ratio habeatur, qux ἃ Patribus recle et ex virtute gesta sunt, tenui ego rori cum marinis conserto fluctibus dicam similia. Fuerit autem illius perfectionis, ut non verborum qualitatem attendat, sed prompte ac alacri ad obsequendum voluntati, ambitiosam «ompassionem rependat.

Cum Maximianus, Liciniasque, et Maxentius, qui Roms impie imperarunt, et multos, qui erant Christiane fldei, dswonibus sacrificare recusantes, suppliciis et morte affecerunt, insano simulacrorum cultu dignum invenissent. exitium, mirabiliter, ac spem vincente eventu, ab Occidente instar Luciferi

! Hebr. xui. 41.

ἐπιτραπεὶς παραινέσεως, ὦ θεόφιλε, καὶ ὥσπερ. εἧς οἰκείας ἐμαντὸν ἐπιλαθόμενος ἀσθενείας, «ὁ τε τοῦ λόγου ὑπεριδὼν ἀκαλλὲς, ὑπετάγην τιμίῳ Πατρὶ, προδαλλομένῳ μοι συγγράψαι διὰ βραχέων περὶ τῆς τῶν ἁγίων τριαχοσίων δέκα χαὶ ὀχτὼ Πατέρων κατὰ Νίχαιαν συνελεύσεως, ἐκδοῦναί τε τῇ xav αὑτὸν ἐν Νιχαίᾳ ἁγιωτάτῃ Ἐχχλησίᾳ " ἵνα ὧν τῆς ἐν σώματι ἀπήλαυσε παρουσίας, τούτων χαὶ «ἧς πνευματικῆς ἀγωνίας ἀνάγρακτα φέροι τὰ διηγή» ματα. Καὶ τὰ μὲν ἐμοὶ κατὰ τὴν ἐμὴν εἰρημένα δύναμιν πρὺς τὸ τῆς ἐναρέτου τῶν Πατέρων πολι- τείας ὑπέρογχον δρόσου λεπτότητι φαίην ἂν bouxl- ναι πελαγίοις ἀμιλλωμένῃ χύμασι" τῆς ἐκείνου δ' ἂν εἴη τελειότητος μὴ πηλιχότητι τῶν ὀνομάτων Ἐροσαγέχειν τὸν νοῦν τῷ δὲ προθύμῳ «fc ὑπᾷ- κοῆς τὸ τῆς συμπαθείας ἀντιμετρῆσαι φιλότιμον.

Μαξιμιανοῦ χαὶ Λικιννίου καὶ Μαξεντίου τῶν ἐν Ῥώμῃ δυσσεδῶς βεδασιλενχότων, καὶ πολλοὺς vic τῶν Χριστιανῶν πίστεως θύειν ἀρνησαμένους τοῖς δαίμοσιν, αἰκισμοῖς καὶ θανάτῳ ὑποδαλόντων, ἀξίαν τε τῆς εἰδωλομανίας τὴν καταστροφὴν τοῦ βίον εὑραμένων, παραδόξως ἐχ τῶν ἜἘσπερίων ἀνέ

Fr. Combefisii nota.

n Videtur Gregorius hie medii avi seriptor, qui longe abfuerit a concilio Niczno, rogatuque episcopi Niczni, listoricam hanc narrationem ex sutiquis monumentis, circa forte Ileraclii tempora, et ubi Persae, quos videtur vocare Assyrios imperii Comani plerasque provincias devastassent, concin- naverit, eidemque Nicsne Ecclesia, quam Patres procentis illesirassent, cimelium przclarum tradi-

egregium tantum bactenus edi-

tum ; libuit ad justam aliquam quantitatem nostri in vi synodi acta voluminis, utraque submitiere, cem aliis synodi Nicznz actis anonymis, quibus gesta in primo illo ecumenico conventu, nou nibil el ipsa illustrari possint.Latina componimus i

in paucis secuti. interpretem Lipomani, non satis

in multis accuratum, cujus aliqua hisce notis per- stringimus.

421]

GREGORII PRESBYTERI

nempe, Menophantem Epbesium, et Patrophilaum A θιάσῳ τῶν ἁγίων δυνεισήνεγχς λύχους "Apafec

Scytbopolitanum, ac Tbconam Marmaricanum,cum alils paucis iusanim Arii discipelis, de quibus dicturi sumus in sequentibus. Quoniam δ᾽. ἰδεῖν quod veritatem ferebat, esque velut. fetum erat, inquisitione egebat, aptusquo locus dispiciebatur, quo fleret Patrum conventus, abscindens. optimus imperator a palatio quod illic erat, domum mazi- mam, imperialium cubiculorui [ut ita loquar] oculum quemdam, cujus doct ae magnificentia ad nostram usque siálem Patruin. tegumento conscer- vats est, eamdem, seu illius primitias regis, sacro addixit concilio. Eo loco. zquales numero Patrum sedes parafi jussit, unà rationem habens quietis semum,.ac sacerdotum honore prosequens. Cum jam itaque il zppulsi essent, ipse quoque imperator ingreditur : neque vero arveganti. et. elato, regio- quo .iptuens vulta, sed contracto. sepercilio, et modesto incessu accedit, ac saucios obviam factos amplectitur, blandeque οἱ gratiose alloquitar ; ac leni quodam risu, comifatis florew proferens, Itam auimi coastitutionciw pro sanctorum stalu ceeiu- quc ostendi, Suam autem ἰὰ Deum prodidit humilitatem, summamque in Patres subesissionem, qued iuter vedes episcopales suum. submiscrit subselliuu.

Cum sancti ergo piusque imperator consedis- δεῖ, Eustathius Antocbenus (ei enim annuit

saucta synodus, ut verba faceret ad imperaterem) ; (

« Deo iaquit, gratias aganus, optime imperator, qui terrenum tibi imperium dirigit : qui simula- crorum errorem per te abolevit, ac a2xquos Gdelium wuiiwos in libertate collocavit. Ceseavit. demonum widor: multiplii Del cultu eversa est gentilium superstitio, Expelluatur tenebre. impietatis ; illu- stratur orbis terrarum luce diviuz scientiz. Pater ylorificater ; Filius simul adoratur; anuuntistut Spiritus sauctus, Trinitas cousmbstantialis, una Diviniles in tribus personis εἰ bypostasibus pradi- calar. Per eam, imperator, munitur iu2 pietalis imperium; eam nobis serva iuviolatam. Nullus hereticus ii: Ecclesiam subintraus. aeuum liquid 3 Trinitate auferat, sine honore, affectumque igno- ininia relinquens, quod esj reliquum. Arius oobis, qui ἃ ferore nomen accepit, eratienis causa ext et conventus , qui Aescio quomo, in Ecclesie Alexamdrimz preabyierium — allectus, nescieulibus nObis, alienus a doctrina beatisstuuru:u peophes darum οἱ apostolorum invesuus fuit. Unigenitum unio Filium et Verbum Patris noa. voretor cjusdem cum Paire eubstan:iss consartio privare, ct Crea- Ufrem, cresusras cultor, coutcadit croalis aecenaserte. Kam autem persexseris, umperator, mutala sen- tentia nou repugnare apoetelicis doctrinis ; aet si

δοραῖς προδάτων ἐγχεχρυμμένους : Μηνόφαντά ψημι πὸν Ἐφέσιον, καὶ Πατρόφιλον τὸν ἀπὸ Σχυθοπό- λεως, καὶ Θεωνᾶν τὸν ἐχ τῇ; Μαρμαριχῆς σὺν ἑτέροις ὀλίγοι; μαθηταῖς τῆς ᾿Αρείου ἀφροσύνης, περὶ ὧν ἐν «ul; ἑξῆς ῥηθήσεται. Ἐπεὶ δὲ τὸ κνῆσαν φὴν ἀλέθειαχν ἐδεῖτο ζητήσεως, καὶ τόπος ἐσχὸπεῖτο πρὸς συνέλευσιν ἐπιτήδειος, ἀπότεμὼν ὁ. κράτιστος βασιλεὺς κοῦ ἐχεῖσε καλατίου οἶχον καμμεγέθῃ, τὸν ὀφθαλμὸν ὡς εἰπεῖν τῶν βισιλιχῶν κοιτώνων, οὗ «^ περιχαλιὲς xal χόσμε.ν μέχρις ἡμῶν τῇ σκέκῃ τῶν ὀτίων Πατέρων τετήρηται, τοῦτον ὥσπερ ἀπαρχὴν τῶν βασιλείων τῇ ἀγίᾳ ἀπέθετ. συνόδῳ, ἔνθα θώχου; ἰσαρίθμους προτεθῆναι τοῖς Πατράσιν ἐκέλεναε ^ τοῦ τε γήρως τὴν ἀνάκαυσιν, καὶ τῆς ἱερωσύνης στέργων τὸ τίμιον. Προδαλοῦσι γοῦν αὐτοῖς ὁ Σράτιστος ἐπεισέοχεται βασιλεύς " o5 συ- 6api τινι καὶ ὑπερχειμέν» καὶ βατιλικῷ βλέπων γεύματι, ἀλλ᾽ ὀφρύξ συνεσταλμένῃ, xal πράῳ τῷ βήματι πρόσεισι - καὶ τοὺ; ἁτίους ὑκαντῶντας ἀαπάζεται, χαὶ χαριέντως προσομιλεῖ" καὶ ἡρεμαίῳ τινὶ μειδιάματι τὸ τῆς ἐπιειχείας ἄνθος προθαλλᾷ- parvos, φαιδρὰν ἐπὶ τῇ τῶν ἁγίων συστάσεὶϊ δεΐχνυτι «ἧς ψυχῆς τὴν χατάστασιν. Δηλώτει 6b τὸ τε πρὸς τοὺς Πατέρας τῆς συγχαταδάσεως ὑψηλὸ,, τὸ μεταβὺ τῶν ἐπισχοκιχῶν δίφρων ὑποδεδηχὸς ἐντεῦθεν αὐτῷ σκιμπόδων,

Τῶν οὖν δόίων xai τοῦ θεοξεδοὺς βασιλέως ἱδρυ. μένων, Εὐστάθιος ὁ τῆς ᾿Αντιοχέων ^ τούτῳ γὰρ τοὺς κρὸ; τὸν βασιλέα λήγους ποιεῖσθαι ἢ ἁγία &x£viuss σύνοδος" « Εὐχαριστοῦμεν, ἔφη, Θιῷ, κρά- τπιστε βισιλεῦ, τῷ τὴν ἐπίγειον συνιθύνοντί δοι βα- διλείαν" τῷ τὴν πλάνην τῶν εἰδώλων διὰ σοῦ πατ- ἀργῆσαντι, xai τῶν πιστῶν καταστήσαντι ἐν καῤῥησίᾳ τὸ εὔθυμον. Πέπχυται χνίσπα δαιμόνων" καταλέλυται πολυθεῖτς Ἑλληνικῆς τὰ δεδάσματά, Τὸ τῆς ἀγνωσίας ἀπελαύνεται oxóte;- τῷ τῆς ϑεογνωσία: φωτὶ ἡ οἰχουμένῃ χαταυγάξεται. Il»- τὴρ δοξολογεῖται - YD»; συμπροσχυνεῖται' τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον καταγγέλλεται. Τριὰς ὁχλοούδιος, μία ϑεό- τῆς ἐν τρισὶ πρητώποις καὶ ὑποστὰσεσι- χηρύττεται, Ταύτῃ τειχίζεϊαι, βασιλεῦ, τὸ τῆς εὐσεθείας σου κράτος " ταύτην djulv ἄτυλον διαφύλαττε. Μηδεὶς αἱρετιχὸς ὑπκοδὺς τὴν Ἐχχλησίαν ἕν τι Τριάδος

Ὁ ἀφαιρείτω, χαταλιμπάνων τὸ λειπόμενον ἄτιμον.

"Apto; ἡμῖν ὁ τῆς μανίας ἐπώνυμος, τοῦ λόγου καὶ τῆ; συνελεύσεω; αἴτιος " ὃς, ὡς 002 spe ὅεως τῷ πρεοδυτερίῳ τῆς ᾿Αλεξανδρέων ἐγκαταλεγεὶς Ἐχχλιησίας, ἐλάνθανεν ἡμᾶς, τῆς τῶν τριόμαχα» ρίων προφητῶν καὶ ἀποστόλων διδασχαλίας ὑπάρχων ἀλλθεριος. Τὸν γὰρ μονογενὴ Υἱὸν xal Ἀόγον τοῦ Πατρὸς ἀποστερεῖν τῆς ὁμουυσιότητος τοῦ, Πατρὸς οὐκ ἐντρέπεται, καὶ τῇ xl. τὸν Κείστην ὁ ἀτιστο. λάτρης, συναριθμεῖν. ἐπείγεται. Τοῦτον ἂν πεῖ- σειᾶς, αὐτοχράτορ, μεταφρονοῦντα, cel; ἀκόστο»

Fr. Combefisii not.

Weale, εἰ Γ eitis 8. E Ted Habecec 1 : Velecieres

lupis vespertinis, LX : Lupis Arabie, sola nimirum in Dlebraeo punctorum mutatione.

44

ΑΝΟΝΥΜΙ

ut

patri solum vis redümendz enusa relinquentes, A οἰχήτορες πάντες, τὸ .9Dov τῆς πατρίδος ἔδαφος.

transmigrant, ac per diversas singuli disperguntur urbes, matria loco adliibentes novereas : atque alii quidem Cecropis, alii Pelopis, Cadmi alii, aliasque alil regiones ac loca occupantes, jn cis $cdes figere cogebantur.

Divini itaque Lwezs avi, ad Phoecidis, sivo Chrysi provinciam eomtnigrantes, ad. maritimum quemdam montem, Joannis appellatus, sui. inco- lotus. tabernacula fixerunt. Quia tamen per id tempus, quibus is jadiciis novit, eujus. sunt « ju- dicia abyssus multa *, » Ismachtz mare. infestan- tes, omnique sinu, portn, ac ora latrocinautes, jam

quoque, proh dolor! eam partem incursabant ; ἢ

rursus loco cedere — necesse bakueruot. Quemdam itaque portum Dathyn uomine auris commodum (1) 86 tranquillum pelentes, domiciliuu ponunt 1 ubi tempus mon modicum commorali , admirabilis Lucte,patrem gignere promerentur Σ eumque, mat-

tyrum primi nomine honestantes, congrue utique:

nomini educandum curarunt. Verum hinc quoque, ad oppidum quoddam, Castorium nomine (2) com. migeantes, illie babitsrent, llic porro nonnullum errandi flnem (facientes, solatii aliquid pro eo exsilio, quo extra patriam vagali essent, percipere visi sunt. Utque id non tune. síatim, haud tamen longiori temporis ipterposita. mora evenit... Qui

enim peregrinanti Jacob enmes ac auxillator fuit?, C

atque divitem ex paupere fecit : quique eum, qui prius in baculo Jordanis fluenta transmisigsej, boum armentis 2e gregibus ovium locupletem reduxit :-ipse plane horum quoque pecora ac substantiam reliquam palam benedicens, eo au- gmento donavit, ut nedum nulli substantiis dete- riores viderentur, verum etiam lis indigenas non parum superarent.

Puer autem Stephanus puerili decursa ztatc, ac Juvenile adeptus. robur, ejm jau nuptiis opportu- mum accessisset tempus, ab iis mulieri. Euphro- sinz nomine matrimonio locatur : eadem quidem oriundz pairíia, eademque matalium. iagenuitate. Ex 68 septem Stephano oriuptur proles ; prima

πρὸς βίαν ἀπολιπόντες, μετανάσται γίνονται xoi ποὺς διαφύρηυς ἕχαστοι δια πείρονται πόλεις, xz- θάπερ ἀντὶ μητρὸς ἐχεῖνοι ταῖς μητρυιαῖς χρησά- μενοι" χαὶ οἱ μὲν τὴν Κέχροπος, οἱ δὲ τὴν τοῦ Π!- λφπο;, ἕτεροι τὶ» τοῦ Κάδμου. xal ἄλλα: ἄλλφι χα- ταλαδόντες, bv αὐταῖς ἔχειν ἡναγκάτοντο τὰς oixá- σεις.

Ul. μέντοι τοῦ θείου Λουκᾶ πρόγονοι κατὰ τὴν τῆς Φωχίδος, εἴτουν τοῦ Χρυσοῦ μεταδάντες ἑπαρ- χίαν, πρός τι παράλιον ὅρο:, Ἰωάννου καλούμενον, «ἃς τῆς παροικία; σχηνὰς ἐπήξαντο. ᾿Αλλ᾽ ἐπεὶ κατ' ἐχεῖνο καιροῦ κρίμασιν οἷς οἶδεν, εοὗ ἄδυσοος τὲ κρίματα πολλὴ.» θαλαστοχρατοῦντις οἱ τοῦ Ἰσμαΐδ, καὶ πᾶσι χόλποι:, αἰγιαλοῖς τε xi! ἀχταῖς πειρα. τεύοντες;, ἤδη xal χατὰ τοῦτο, φεῦ 1 τὸ μέρος «pac- £6371or ἀνάγχην εἶχον πάλιν ἀποχωρεῖν. Αιμένᾳ τοῦν τα Βαθὼν οὕτω καλούμενον, εὑαρῆ δὲ καὶ γαληνὸν ὄγτα προφελήόντες οἰκοῦσιν. Ὦ xal χρόνον διχτρίφαντες οὐ βραχὺν, τὸν τοῦ θείου Δονκᾶ πατέρα πεχεῖν ἀξιοῦνται’ xal «τοὔτον ὀνόματι τοῦ πρώτου αἰμήφαντες τῶν μαρτύρων, ὀξίαν δηλαξὴ τοῦ ὀνό- ματος xai τὶ» τοῦ παιδὸς ἀγωγὴν ἐποιοῦντο. ᾿Α:λὰ πάλιν ἐχεῖθεν μεταδάντες, ἐπί τινα χώμην Καοτό- ριον οὕτω χαλουμένην, τὰς οἰχήσεις ἔθεντη ; stt ἄλης ἐνταῦθα μιχρὺν παυσάμενοι, χαὶ τοῦ ξενιτμοῦ παρλψυχὴν γοῦν τινα λαδεῖν οἰόμενοι. Ὅπερ εἰ καὶ μὴ τότε, ἀλλ᾽ οὖν οὐ μετὰ πολὺν ἀπέδη τὸν χρόνον. 'U γὰρ τῷ Ἰχχὼδ συγξενιτεύσας Θεὰ}, καὶ πλού- σιν ἀντὶ πένητος ἔῤγασάμενος" καὶ τὸν ἐν ῥάδῥῳ πράτερον τὸ Ἰορδάνου ῥεῖθρον περαιωθέντα, πλήθει βοῶν xal ποιμνίων ῥποφτράνφι παρασχευάσας͵ αὐτὸς ἄρα xai τὰ θρέμματα τούτων xai τὴν ἄλλην οὖ- σίαν ἀτεχνῶς εὐλογήσας, οὕτως ἐπιδοῦναι πεποίη- xiv, ὡς οὐ μόνον αὐτοὺς οὐδενὸς ὁρᾶσθαι καταδε- £3tÉpouc τὴν ὕπαρξιν" ἀλλὰ xai καρὰ πολὺ τοὺς αὐτόχθονας ὑπερθάλλειν.

Ὃ δὲ παῖς Στέφανος τὴν παιδικὴν ὑπερδὰς ἢλι- κίον, καὶ πρὸς ἀχιιὴν ἤδη ἐληλαχὼς, ἐπεὶ xal πρὸς γάμου ὥραν ἀφίχετο, ζεύγνυται παρ᾽ αὐτῶν γυναικὶ, «οὔνομα Εὐφροσύνῃ, τῆς αὐτῆ΄ς μὲν πατρίδος ὁρ- μωμένῃ, εὖ δὲ καὶ γένους ὁμοίως ἐχούσῃ" ἐξ ἧς τῷ Στεφάνῳ παῖδες ἑπτὰ γίνονται ὧν ὁ μὲν π| ὦτος

Theodurus : ei proxima, Maria fuit ; quarta porro f) Θεόδωρος" ἡ δὲ μετ᾽ ἐχεῖνον, Mapla: Καλὴ; δὲ καὶ

Cale appellatur, manetque ist» narraus, bactenns- que monastic:e vitp exercitia colit: quinta. Epi- phanius, qui et ipse monachi vitam agens, vitieque rationem professioni consentaneam instituens, ad eum inigravit, quem dilexisset. Dux relique

* Psal. xxxv, 7. * Gen. xxxn, 10.

ἢ τετάρτη χαλεῖται, fj xal ταῦτα μένει διηγουμένη. καὶ μοναχιχῶν εἰς ἔτι ἐπιμελεῖται σκαμμάτων' Ἐπιράνιος δὲ ὁ πέμπτος, ὃς καὶ αὑτὸς τὸν μονήςῃ βίον ὑπελθὼν, xal συνάδουθαν τῷ ἐπαγγέλματ: μετελθὼγ πολιτεΐᾳν, μετέδη πρὸς ὃν ἠγάπησε. Τὰ

Fr. Cumbefisii οἰῶ.

(1) Aaris commodum. Velut propitio Marte uten- tem, nec ullis ventis sevioribus agitatum, Vox est nihil dura aut incommoda ,. etsi. Jexicographis mosiris ignorsis. Mine forte nomen Bathys, seu profsndum | ace tw3 A venlis slatio, p eulle. nt in ejusmodi i "t. «qucm

Ortelius vel e« Niceta ponit, vel ex aliis.

(2) Castorium nomine. Videiur, quod Castaldus ponit iw tabula Gracir. Hahet auctor, hunc mo- dum auctos substantia Lucs avos, ab indigenis passos invidiam, ac coactos adire imperatorem, ἃ quo impetratis litteris, deingeps in. paee

45]

ANONYMI

fonas replerct. virtutisque speciem, flore juvene A βινθον, ἄρτι τὰ; σιαγόνα: γενείου πληρῶν, καὶ

recreantem fbiaberet : quanquam a item nibil minus provecta seiate. esset, agebat nihilominus diseipli- uarum amor, quo sili ad Seripturarum lectionem aditum mwairet.

Quamobrem ludum peteas, sese studio dedit 1 verum modicum quid coumedi iode percepturus erat, Videns enim pueros luhouesio agentes, quiqué disciplinas quidem caperent optime , uec probus tamen ἐΐδ sescipiendis animos sptarent, haul- quaqvarm rem ferens, citius recessit.

Exit itaque ia oppidula resticana, quodque apud Patras Achaiss, sublimius vits genus sociaus quis monachus Siglites audiretur, cogitavit se illue couferre, ejusque $e ministeria addicere. Cum au- tesi luec animo. volveret, legatio ab Stylite Zeme- nensi ad eum destinatur, rogaus ad ipsuin venire, ac eontabernium inire : utque non grave videatur, Seb ipso agere, ac ministri curam suscipere. is porro libeus legationem admittit, quippe cui sub- ess6, quam imperare acceptius esset, remque juveni wagis conducere aciret. Alioqui vero, qui sublimis humilitatis prestagtiam perspectam baberet, libens accedit, sequo tota. hilaritate ministerio subjicit : deincepequc uullum erst ministerii genas, quod mon ipse per seipsum diligenter obiret, maximam perspicue jaciuram, seu etiam ignominiam ratus, ut ullus obsequio addictior foret, — ὁ

Cum εἰ quandoque quidam incontinenti lingua

ἄνθει νεότητος, ἀρετῆς ὥραν ἐπιτρέπουσαν [ieg. ἐπιτερπ.) ἔχων, χαΐ τοι Cb ἡλικίας ἐν τῷδε γενό» βένον, ὅμως ἦγεν αὐτὸν μαθημάτων ἔρως, δὰ τὴν τῶν ἱεοῶν λογίων ἀνάγνωσιν. ᾿ Ταύτῃ τοι καὶ διδασκαλίῳ φέρων ἑαυτὸν δίδωσιν" ἀλλ᾽ ὀλέγα τῆς ἐχεῖθεν ὠφελείας ἔμελλε κοινωνεῖν. Τοὺς γὰρ παῖδας ἀχοσμοῦντας ἰδὼν, χαὶ μαθήματα μὲν κάλλιστα πιραδειχομένου;, οὐ καλὰς δὲ τὰς ξιυτῶν ψυχὰς εἰ; τὴν τῶν τοιούτων ὑποδοχὴν εὖ» τρεπίζοντας, οὐδαμῶς ἤνεγχεν, ἀλλ᾽ εὐθὺς ἀπέστε. "E&ttet τοιγαροῦν πρὸς τὰ; κωμοπόλεις, καὶ ἐπεὶ ἐν Πάτραις τῆς ᾿Αχαῖας Στυλίτης ἠκούετο βίον μεταποιούμενος ὑψηλοτέρου, λογισμὸς εἶχεν αὑτὸν ἐκεῖσε γενέσθαι, xal τούτιρν διαχονεῖν. Ταῦτα δὲ στρέφοντα διαπέμπεται xp»; αὑτὸν πρεσδεία παρὰ τοῦ ἐν Znu£va στυλίτον, φοιτῆσαι παρ᾽ αὐτὸν ἀξιοῦ» σα, σύνοιχόν τὲ γενέσθαι" καὶ εἴ μὴ φορτικὸν, üz': αὐτῷ τετάχθαι, xal τὸ διαχονεῖν χαταδέξασθαι. Ὁ δὲ τὴν πρεσδείαν dido; δεξάμενος, ἐπεὶ xal ἄρ- χέσθαι μᾶλλον ἢ ἄρχειν ἐφίλει, ἅτε χαὶ νέῳ τοῦτο λυσιτελέστερον εἶναι εἰδὼς, ἄλλως τε καὶ τὸ ix «ἧς ὑτηλῆς ταξεινώσεοις ὁποῖον οὐκ ἀγνοῶν, ἀσ- μένως ἔρχεται κρὸς αὐτὸν, καὶ τὴν λειτουργίαν χο- pf, προθύμως ὑπέρχεται" xal τὸ ἐντεῦθεν, οὐδὲν ἣν ὑπουργίας εἶδος, ὃ μὴ αὐτὸς ἐκεῖνο; δι᾿ ἑαυτοῦ toulv ἔσπευδε, ζημίαν ἀτεχνῶς μιγίστην, ἢ καὶ ἀτιμίαν ἢγούμενος τὸ ἐκστῆναί τινι, δουλείας.

Ἱεί ποτε διαλοιδορου μένου τινὸς αὐτὸν TY m

convitiarelur, ac probris exciperet, idcirco quia C γλώσσῃ xot χωμῳδοῦντος, ἐπεὶ καρὼν ἔτυχεν, eb-

presens erat, adeo graviter tulit, taptoque zelo, unimo exarsit, ut silentii ac deceris, multrque illius verecundie ac wanquillitatis oblitus, cogere» tur verba asperiora is. impudentem illum ae ecn- viclaudi avidum usurpare; castigaia lingua, 86 qus opportuue moveretur, petulanteu ac wmaledi- «am linguam Cast.gaus, Verum ille valde effrous, nec levier aut facili ad medelam morbo laboraus, sed fortiori egens castigatione, confestiu osteusus til. Non. eni — fevens. reprelensionem, profana wauu virum sanctun iu genas exdit. Atenim affuit momento vindicta, Deusque « de celo auditum fccit judicium,» ac Inteus virtus in jucem profertur, virique iinprobitas praeclare punitur. Vix enim pet injuriam percusserat, cum ipse peua louge gra- viuri dzuoujaca percussus est : humique prostea- tus jactabatur, ac se discerpcbat, ca misere pa- üieus quz solent. obscssi ἃ daemone. Quidni au- te dico quod borribilius est, ac pluribus delien- dum lacrymis, potensque iis melum iucutere, qui impoteatiures linus nou parcunt, Perseveravitia cum modum adusque Ricin t Lraditus Satause. ἰὼ interituin carbis, » quod ait Paylus', ut spiritus $1lvus fieret. Quid ila vero ? Quia nimirum, quem &agis decebat alios castigare iasipieuter habentes, «quppe qui sacerdos «δυσὶ, verbeque ac vita ad-

τως ἤνεγκε βαρέως, χαὶ τοσούτῳ ζήλῳ τὴν φυχὴν διεκαύθη, ὡς τοῦ σιωπηλοῦ καὶ xocpíeu, καὶ τῆς πολλῆς ἐχε νης αἰδοῦς καὶ γαλήνης ἐπιλαθόμενον, ἀναγκασθῆναι, xai τῤαχντέροις πρὸς τὸν ἀναιδῇ ἐχεῖνον καὶ φιλολοίδορον χρήσασθοι λόγοις" εὐπαν δεύτῳ γλώττῃ καὶ χατὰ καιρὸν κινουμένῃ, τὴν προ» futi καὶ διάδολον σωφρονίζοντα, ᾿Αλλ᾽ ἐπεῖνος May ἰταμὸς ὧν, x3: οὐ μικρὰ νοσῶν χαὶ ἰάσιμα, ἀλλὰ παιδείας ἰσχυροτέρας δεόμενος, ἐδείχνυτα maga- χρῆμα Μὴ ἐνεγκὼν γὰρ τοὺς ἐλέγχους, παίει κατὰ τῆς σιιγόνος μιαρᾷ χειρὶ τὸν ἡγιασμένον. ᾿Αλλὰ χατὰ πόδας ἡ ἐχδιχέα, xai ὁ Θεὸς « ἐχ τοῦ οὐρανοῦ tovt: κρίσιν, » καὶ τὸ λανϑάνον τῆ; ἀρετῆς εἰς φῶς ἤγετο, xat ἢ μοιθηρία καλῶς ἐχολάξετο. *Aua

D γὰρ ἔπληξεν ὁ ὑδριστὴ;, καὶ αὐτὸς ἐπλήγη πολλῷ

βαγύτερον πληγῖ δαιμονέᾳ᾽ καὶ εἰς γὴν ἔχειτο κὰθ. γοὐμενός τε xal σπαρασσόμενρ;, xo! tà τῶν ὅλι- μονιώντων πάσχων ἀθλίως. Τί μὴ λέγω τὸ epu δίστερον, καὶ ὃ πολλῶν δαχρύων ἄξιον, καὶ ςοθδῆσαι ὀνυνατὸν τοὺ; φειδὼ Th μὴ ποιουμένους. Διέ- prev ete; ἄχρι τέλονς «τῷ Σατανᾶ παρα &e- μένος εἰς ὄλεθρον τῆς capxbe, » ὃ φῃσι Παῦλος, ἵνα τὸ πνεῦμα σωῇ. Καὶ ἡ αἰτία" ὅτι ὅν ἔδει μᾶλ- λον, xa: ἄλλων ἀσυνέτως διαχειμίνων εἶναι Virgpo- νιστῆν" ἱερεὺς γὰρ ἣν - usi λόγῳ καὶ βίῳ τὰς πὲρ- αἰινέξεις ποιούμενον. ὁ δὲ ἀσύνετος ἦν" ὡς ναὶ

459

ANONYMI

abecssit, ilerque versus foramen suum institit : A εἰπόντος, ὁ μὲν ἔχις αὐτίχα τοῦ ποδός τε ἀφίστατο

admirabilis autem vir, nihil omnino mali a morsu passus, incolumis perstitit.

Mittitur regius quidam (T) aJ partes Africz, ab imperii Romani sceptra moderante. Ubi igitur jam Corinthum venisset, furstur aliquis, quam ille re- galium mjnisteriorum causa, auri summam vehebat. Quod autem profunda nocte patrato furto, iniqua molitio obscura esset, uti plaue in ejusmodi solet, exquirebantur bivia , exquirebantur platz:e, sus- pecti omnes jn questionem vocabantur. Tandem autem "bi omnibus frustra tentatis, nulla spes jnveniendz pecunie reliqua videretur, gravis πο - ror hominem angebat. Post alia sat multa. Ubi jam

ergo abunde satis epulati essent, Deique memoria, B

supra quam escis deliciari pararent, apertis subito magnus ille oculis, inque unum aliquem astantium intendens, ex nomine ad se accersivit. Tum quia haud procul erat : « Utquid, inquit ad eum videns, cum tibi mortem, tum periculum domino, iu regt- les temere pecunias iniuvolans, asciturus (uisti ? Nunc autem statim abiens, ad nos aurum defer quod verre. infodisti, siquidem misericordiam atque ve- niam consequi cupis. » Audivit. ille, δὲ tanquam compede revinctus linguam, nec ownino valen con- vadicere, ut. cui conscientia erimon contestaretur, tenebrarum opus ponitentiz luce emendare conten- dit, moxque procidens, sanctos contingebat pedes, velut furto fo:Jatas manus contrectatione mundatet : quodque male commissum erat, confitebatur, ac veniam fervide deposeebat ; eamque consecutus, id enim illius animi erat, ut nedum vulnus osten- deret, sed et quam cito inedclam adhiberet : abit statim, ac sub ounium oculis, sospitem auri suut maw reportat.

Cum autem ea, loco multas, ab iis qui plures quotidie ventitabant, gratamque quietem ac iran» quillitatem turbabaut, wolesiias ferret, volebat quidem inde recedere, atque ad loca magis solitaria migrarc, laud tamen ils se cogitationibus obsequen- tiorem praebebat, qui propriz: voluntati contradicere sciret, ac nunquam temere cousentire. Operg pre- tium ergo duxit, ut ministrantem monachum Ger-

καὶ τῆς ἀγούσης εἰς τὸν ἐχείνου χηραμὸν εἴχετο" ὁ δὲ ϑεῖος ἀνὴρ διέμεινεν ἀσινὴς, οὐδὲν ὅλως ὑπὸ τοῦ δήγματος παθὼν πονη θήν.

Πέμπεταί τις βασιλικὸς πρός γε τὰ μέρη τῆς 'Agpuxf)e, παρὰ τοῦ τὰ βασίλεια διέπουτος σκῆπτρα. "Ene οὖν ἤδη τὴν Κόρινθον εἷλε, τὸ χρυσίον ὃ ἐπῆ- γ1τὸ βασιλιχῶν χάριν λειτουργιῶν κλέπτεται. Παρά του χατὰ πολλὴν νύχτα xal ἀδηλίαν τοῦ χακευργή- μᾶτος, ὥσπερ οὖν ἐν τοῖς τοιούτοις φίλον, ἣρτυ- νῶντο ἄμφοδοι' ἡρευνῶντο πλατεῖαι" οἱ ἐν ὑποψίᾳ πάντες ἱτασμοῖς [ἴσ΄.λεἰπ. ἐπεδάλλοντο᾽ fj, ἐν ἑτασμ.]. Ὡς δὲ ἀνήνυτα ἐλέγχετο πάντα, καὶ à εὕρεσις ἀνέλπιστος fjv, ἀθυμία τὸν ἄνθρωπον εἶχε βαρεῖα" Μετ ἅλα ἱχανά. Ὥς γὰρ ἤδη καὶ τροφῆς ἱκανῶς μετεῖχον, xal μνήμῃ Θεοῦ, fj τοῖ; βρώμασιν ἐν- τρυφᾷν ἔσπευδον’ διάρας ὁ μέγας ἄφνω τοὺς ὁ- φθαλμοὺς, xal προσμών τινι τῶν παρισταμένων, ἐχάλει τε αὐτὸν ἐξ ὁ ματος, καὶ μετεχαλεῖτο πρὸς ἐχυτόν. Τὸν δ᾽ ἐπεὶ παρέστη πλησίον «tva τί, φῃσὶ, πρὸς αὐτὸν ὁ βλέκων, σεαντῷ θάνατον, καὶ τῷ σῷ κυρίῳ κίνδυνον ἔμελλες προξενεῖν, χρημάτων χκαταν τολμήσας βασιλιχῶν;; ἀλλὰ σύ γε πρὸς, τάχος ἀπελ- θὼν, ὃ χατώρυξα; χρυσίον ὡς ἐμᾶ; ἕνεγχε, εἴ om μέλει καὶ οἴκτου xai συγγνώμης τυχεῖν. » "“ἤχονσεν ἐλεῖνος, καὶ οἵα πέδῃ τὴν γλῶτταν δεθεὶς, xal μηδ ἀντειπεῖν ὅλως δυνηθεὶ;, ἅτε καὶ τὸ συνειδὺς αὐτῷ συμμαρτυροῦν ἔχων xai τυμφθεγγόμενον, τὸ τοῦ σχότους ἔργον φωτὶ μετανοίας διορθοῦν ἔξπευδ:" xai πεσὼν εὐθὺς, ποδῶν ἥπτετο τῶν ἀγίων, χεῖρας οἱονεὶ καθαίρων κλοπῇ μολυνθείσας" καὶ τὸ κακῶς πραχϑὲν ἐξωμολογεῖτο, καὶ συγγνώμην θερμῶς ἡτεῖτο" ἧς καὶ τυχών’ τοῦτο yip τῆς ἐκεῖνον ψυχῆς, ἴα μὴ τὴν πληγὴν δείξῃ μόνον, ἀλλὰ xal τὴν θερα» πείαν ὡς τάχος ὀρέξῃ ἄπεισιν εὐθέως xai τὸ χρυ" Giov ὑπὸ πᾶσιν ὀφθαλμοῖς; ὁρῶσι, σῶον μεταχομίζει.

Πολλὰς δὲ τὰς ἐν ἐχείνῳ τῷ τόκῳ φέρων ὀχλῆσεις, διὰ τὸ χαὶ πολλοὺς εἶναι τοὺς ὁσημέραι φοιτῶντας, καὶ τὸ φιλήσυχον αὐτῷ καὶ γαληνὸν ὑ ποφθείροντα;" ἐδαύλετο μὲν ἐχεῖθεν ἀναχωρεῖν, καὶ πρὸς ἐρημι» χωτέρους μεταδῆναι τόπου: οὐ μὴν πειθόμενον ἑαντὸν παρεῖχε τοῖς λογισμοῖς, ἅτε τῷ οἰχείῳ 0e» ματι ἀντιπίπτειν εἰδὼς, χαὶ συμδαίνειν ἀπλῶς ede δίποτε. Ταύτῃ τοι xal τὸν διαχονούμενον αὐτῷ

manum nomine, Corinthum mittere, δ virum p μοναχὸν Γερμανὸν ὄνομα, εἰς Κόρινθον ἔγνω κέμ-

virtutis laude celeberrimum ; sspientem, inquam, Theophylaetum, qui profans sapientie doclor, nibilominus. virtutem amantibus bonesti, ab ope- ribus traderet. Ad eum itaque mittens, quarelat doceri quid facto opus haberet? bic mauere, inque cuin modum, plurium molestias ferre ; 3nloea multis iwvia, atque paucis bominum frequentia. anto- ferre At ille * « Tenendum, inquit, quod optime haberet, Arsenii consilium. » ls cnim « Fugere, ait

πεῖν πρὸς τὸν τότε τὴν ἀρετὴν περιδόητον" Gaogü- λαχκτος οὗτος ἦν ὁ σοφὸ;, 0; τῆς θύραθεν σοφίας διδάσκαλος ὧν, οὐδὲν ἧττον ἀπὸ τῶν ἔργων καὶ τοῖς ἐρασταῖς τῶν καλῶν τὴν ἀρετὴν παρεξίδου. Πρὸς «οὔτον τοιγαροῦν ἐκπέμψας, τί ποιητέον ἐζήτει μα. θεῖν" πότερον ἐνταῦθα μένειν καὶ οὕτω φέρειν ὑπὸ πολλῶν ὀχ)ούμενον" fj τοὺς; ἀδάτους τοῖς παλλοῖς, καὶ ἀνθρώκω: σπανίζοντας ἀνθελέσθαι τόκους. Ὃ δὲ, « Τὸ τοῦ θείον, ἔλεγεν, 'Δρσενίου, ἄριστα ἔχον,

Fr. Combefisii ποϊώ.

(1) Mütiur regius. quidam. Πέμπειαί τι; fa. σιλικός. Vox est altior, nec niunus aut officium viri peculiare declarat, Ut quis viri proprium velit, buud multum refragabor. Fusius noriautur detec-

tioni pecuni pravia, ac viri saucti vocatio , que malui brevitatis studio, laud ita necessaria, am putare.

! Ι

j i

401

ΑΝΟΝΥ͂ΜΙ

qui de sancti rebus gestis, seu mavis miraculis, Α θαυμάτων εἰπεῖν, τὰ ὦτα ὑποπλησθ.Ἰς, εἰς ἔρωτα

fama f«rebsuntur, aures plenas haberet, subiit amor illius videndi, ac sermonem cum eo wiscendi. Ubi itaque jam circa Thebas esset, statim mittens, illum accersivit. Ille porro sine mora missum fa- mulum secutus, hominem mens:e discumbentem juvenit. Nam erat praniii tempus. Tum illo 80. diente ac jubente, ipse quoque ingreditur, ac unus fil convivarum, surgitque cum aliis, ac reverti incipit, cum ita casu ferente, ne minimum quid rollocutus esset, qui L:nto ardore vocasset. Ea rcs sanctum moleste. habuit, nen propter. ipsum ; quis enim eo amplius ingloria amans? sed propter ilum, ae venerabilem monachorum habitum ac nomen, sic in eo contemptum. Egressus ergo ad νυν quemdam praetoris famulum : : Ita, ioquit, vita juvet ac salus; nihil peuilus subtrahens ac Celaus δες anuuntia. pretori : Ut. quid. relicta mca cellula, iac me veuire fecisti? Ut quid frustra tot mibi Iaborgm auctor exstiisti * Cur vero. s0li- iulinis amantem, urbem ingrell coegisti? Non es dignatus me alloqui; non. osculum delisti; nibil prorsus eorum